स्वतंत्र बातमी

मुंबई महानगर प्रदेशातील सार्वजनिक वाहतुकीचा चेहरामोहरा बदलण्यासाठी हाती घेण्यात आलेल्या मेट्रो प्रकल्पांनी आता निर्णायक टप्पा ओलांडला आहे. सन 2026 या नवीन वर्षात मुंबईकरांना मेट्रो विस्ताराची एक मोठी भेट मिळणार असून, तीन महत्त्वाच्या मेट्रो मार्गिकांचे पहिले टप्पे एकामागून एक सेवेत दाखल होण्यासाठी सज्ज झाले आहेत. वास्तविक पाहता, प्रशासनाचे नियोजन सन 2025 मध्येच ‘मेट्रो दोन ब’, ‘मेट्रो चार’, ‘मेट्रो चार अ’  या मार्गिकांचे लोकार्पण करण्याचे होते. मात्र, तांत्रिक गुंतागुंत, आरेखन बदल आणि काही ठिकाणच्या बांधकामातील अडथळ्यांमुळे मागील संपूर्ण वर्ष मुंबईकरांच्या पदरी प्रतीक्षाच राहिली. आता मात्र, बांधकामे पूर्ण होऊन चाचण्या यशस्वी झाल्याने आगामी काही महिन्यांतच मुंबईच्या रस्त्यांवरील वाहतूक कोंडीतून नागरिकांची सुटका होण्याचे स्पष्ट संकेत मिळत आहेत.

या नवीन मार्गिकांचे पहिले टप्पे कार्यान्वित झाल्यानंतर मुंबई महानगर प्रदेशातील एकूण मेट्रो मार्गिकांची संख्या आता सातवर पोहोचणार आहे. सध्या कार्यरत असलेल्या मेट्रो मार्गिकांच्या जोडीला या नवीन मार्गांची भर पडल्याने उपनगरातील उपनगरांशी असलेला संपर्क अधिक प्रबळ होईल. प्राधिकरणाने संपूर्ण मुंबई महानगर क्षेत्रात तीनशे किलोमीटरपेक्षा अधिक लांबीचे अवाढव्य मेट्रो जाळे विणण्याचे जे उद्दिष्ट डोळ्यासमोर ठेवले आहे, त्या दिशेने हे एक महत्वाचे पाऊल मानले जात आहे. या नवीन जाळ्यामुळे रस्ते वाहतुकीवरील ताण किमान वीस ते पंचवीस टक्क्यांनी कमी होण्याची अपेक्षा असून, मुंबईकरांचा प्रवास केवळ जलदच नाही तर अतिशय स्वस्त आणि प्रदूषणमुक्त होणार आहे.

प्रवाशांसाठी सर्वात महत्त्वाची बातमी म्हणजे ‘मेट्रो दोन ब’ या मार्गिकेचा ‘मंडाले ते डायमंड गार्डन’ हा टप्पा आता उद्घाटनासाठी पूर्णपणे सज्ज झाला आहे. या मार्गाचे स्थापत्य काम, रुळ बसवणे आणि विद्युत पुरवठ्याची कामे पूर्ण झाली असून रेल्वे सुरक्षा आयुक्तांकडून आवश्यक असलेले सुरक्षा प्रमाणपत्रही प्राधिकरणाने आधीच मिळवले आहे. केवळ प्रशासकीय निर्णयाअभावी आणि लोकार्पणाच्या तारखेअभावी हा मार्ग थांबला होता. आता प्रशासकीय पातळीवर हालचालींना वेग आला असून 2026 च्या जानेवारी अखेरीस किंवा फेब्रुवारीच्या पहिल्या पंधरवड्यात हा मार्ग जनतेसाठी खुला केला जाईल. यामुळे मानखुर्द, चेंबूर आणि गोवंडी परिसरातील लाखो चाकरमान्यांचा रोजचा प्रवास सुसह्य होईल.

दुसरीकडे, ठाणे आणि उपनगरांना जोडणाऱ्या ‘मेट्रो चार’ आणि ‘मेट्रो चार अ’ या मार्गिकांच्या पहिल्या टप्प्याचे काम देखील अंतिम टप्प्यात आले आहे. या मार्गांवर मेट्रो गाड्यांच्या चाचण्या सध्या युद्धपातळीवर सुरू असून सुरक्षा तपासणीसाठी आवश्यक असलेल्या सर्व कागदपत्रांची पूर्तता केली जात आहे. याचप्रमाणे, मीरा-भाईंदरला मुंबईशी जोडणाऱ्या ‘मेट्रो नऊ’ मार्गिकेतील दहिसर ते काशीगाव या भागावर प्रशासनाचे विशेष लक्ष आहे. या मार्गामुळे दहिसर चेकनाक्यावरील भीषण वाहतूक कोंडीतून प्रवाशांची कायमची सुटका होणार आहे. या तिन्ही मार्गिकांच्या पहिल्या टप्प्यामुळे प्रवाशांना केवळ वातानुकूलित आणि आरामदायी प्रवासच मिळणार नाही, तर पावसाळ्यात लोकल रेल्वेच्या विलंबावर एक सक्षम पर्याय देखील उपलब्ध होईल.

या नवीन सेवा कार्यान्वित झाल्यावर ठाणे, मानखुर्द, भाईंदर आणि चेंबूर यांसारख्या दाट लोकवस्तीच्या भागांतील नागरिकांचे गेल्या अनेक दशकांचे प्रवासाचे स्वप्न साकार होणार आहे. मेट्रो मार्गिकांची संख्या वाढल्यामुळे मुंबईतील दळणवळण व्यवस्था अधिक सुटसुटीत आणि आंतरराष्ट्रीय दर्जाची होईल. यामुळे मुंबईच्या जीवनवाहिनीवर म्हणजेच स्थानिक रेल्वे आणि बेस्ट बसेसवर येणारा मानवी भार विभागला जाईल, परिणामी अपघातांचे प्रमाण कमी होण्यास आणि प्रवाशांचा रोजचा किमान चाळीस ते पन्नास मिनिटांचा वेळ वाचण्यास मदत होईल. मुंबई महानगर प्रदेशातील या मेट्रो क्रांतीमुळे शहराची आर्थिक प्रगती देखील अधिक वेगाने होईल, असा विश्वास नगरविकास विभागाने व्यक्त केला आहे.