पुणे – सातारा महामार्गावर प्रवास करणाऱ्या वाहनचालकांसाठी एक अत्यंत दिलासादायक बातमी आहे. खंबाटकी घाटातील तीव्र वळणे आणि त्यामुळे होणारी वाहतूक कोंडी फोडण्यासाठी केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्रालयाने हाती घेतलेल्या खंबाटकी घाट नवीन बोगदा प्रकल्पाचे काम आता शेवटच्या टप्प्यात आले आहे. या प्रकल्पामुळे पुणे ते सातारा हे अंतर केवळ वेगवानच होणार नाही, तर या घाटातील अपघातांचे प्रमाणही लक्षणीयरीत्या कमी होणार आहे.
सध्या सातारा ते पुणे या दिशेने येण्यासाठी जुना खंबाटकी घाट वापरला जातो. या घाटात अनेक वळणे असून चढण खूप तीव्र आहे. यामुळे जड वाहने अत्यंत संथ गतीने धावतात, परिणामी मागे वाहनांच्या लांबच लांब रांगा लागतात. विशेषतः सुट्ट्यांच्या दिवशी किंवा सणासुदीला येथे तासनतास खोळंबा होतो. ही समस्या कायमची सोडवण्यासाठी भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने नवीन बोगदा बांधण्याचा निर्णय घेतला. हा प्रकल्प अभियांत्रिकीचा एक उत्तम नमुना मानला जात आहे. या प्रकल्पात दोन स्वतंत्र बोगदे आहेत. प्रत्येक बोगदा तीन पदरी आहे, म्हणजेच सहा पदरी वाहतूक यातून शक्य होईल. या बोगद्यांची लांबी सुमारे सहा पूर्णांक चार किलोमीटरचा कनेक्टिंग रोड आहे. या संपूर्ण प्रकल्पासाठी साधारणपणे नऊशे कोटी रुपयांहून अधिक खर्च अपेक्षित आहे. बोगद्यामध्ये अद्ययावत प्रकाश व्यवस्था, अग्निशमन यंत्रणा आणि आपत्कालीन परिस्थितीसाठी एक्झिट गेट्सची सुविधा देण्यात आली आहे.
सध्या घाट ओलांडण्यासाठी वीस ते तीस मिनिटे लागतात, नवीन बोगद्यामुळे हे अंतर केवळ पाच ते सात मिनिटांत पार करता येईल. घाटातील चढण आणि ट्रॅफिकमुळे वाहनांचे इंधन मोठ्या प्रमाणात खर्च होते. सपाट रस्त्यामुळे इंधनाची मोठी बचत होईल. खंबाटकी घाटातील वळणे अपघातांसाठी कुप्रसिद्ध आहेत. नवीन बोगदा सरळ असल्याने अपघातांची भीती संपुष्टात येईल. हा महामार्ग दक्षिण भारताला जोडणारा मुख्य दुवा असल्याने, याचा फायदा केवळ स्थानिक प्रवाशांनाच नाही, तर मालवाहतूक करणाऱ्या ट्रक चालकांनाही मोठ्या प्रमाणावर होईल. नितीन गडकरी यांनी या प्रकल्पाचा वेळोवेळी आढावा घेतला असून, बोगद्याचे खोदकाम पूर्ण झाले आहे. सध्या बोगद्याच्या आतील काँक्रिटीकरण, विद्युतीकरण आणि जोडणी रस्त्यांचे काम वेगाने सुरू आहे. येत्या काही महिन्यांत हा बोगदा वाहतुकीसाठी पूर्णपणे खुला करण्याचे उद्दिष्ट आहे. नवीन बोगदा सुरू झाल्यानंतर सातारा ते पुणे ही वाहतूक या बोगद्यातून वळवण्यात येईल. यामुळे जुन्या घाटावरील ताण कमी होईल आणि जुना घाट केवळ आपत्कालीन स्थितीसाठी किंवा विशिष्ट प्रकारच्या वाहनांसाठी वापरला जाऊ शकतो.
