भारताच्या राष्ट्रपती आणि सशस्त्र दलांच्या सर्वोच्च सरसेनापती द्रौपदी मुर्मू यांनी कर्नाटक राज्यातील कारवार येथील नौदल तळावर भेट देऊन एक नवा ऐतिहासिक अध्याय लिहिला आहे. राष्ट्रपतींनी भारतीय नौदलाच्या स्वदेशी बनावटीच्या ‘आय.एन.एस. वाघशीर’ या अत्याधुनिक पाणबुडीतून खोल समुद्रात प्रवास करून भारतीय नौदलाच्या वाढत्या सामर्थ्याची प्रत्यक्ष प्रचिती घेतली. अशा प्रकारे पाणबुडीतून प्रवास करणाऱ्या त्या भारताच्या दुसऱ्या राष्ट्रपती ठरल्या असून, महिला राष्ट्रपती म्हणून हा बहुमान मिळवणाऱ्या त्या पहिल्याच व्यक्ती आहेत. यापूर्वी भारताचे माजी राष्ट्रपती डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांनी असा प्रवास करून नौदलाचा उत्साह वाढवला होता.
सागरी रक्षकांशी संवाद आणि शौर्याचा गौरव या विशेष मोहिमेदरम्यान राष्ट्रपती मुर्मू यांनी पाणबुडीतील मुख्य कमांडर आणि इतर नौसैनिक अधिकाऱ्यांशी अतिशय आत्मीयतेने संवाद साधला. अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत, समुद्राच्या शेकडो फूट खाली राहून देशाच्या सागरी सीमांचे रक्षण करणाऱ्या या शूरवीरांच्या जिद्दीचे त्यांनी कौतुक केले. पाणबुडीच्या मर्यादित जागेत महिनानुमहिने राहून देशसेवेचे व्रत जपणाऱ्या या दलाची व्यावसायिकता आणि निष्ठेची त्यांनी मुक्तकंठाने प्रशंसा केली. “तुमचे हे समर्पण आणि अढळ धैर्य संपूर्ण देशाला प्रेरणा देणारे आहे,” अशा शब्दांत त्यांनी जवानांचा गौरव केला आणि त्यांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी शुभेच्छा दिल्या.
स्वदेशी बनावटीची ‘आय.एन.एस. वाघशीर’ ही भारतीय नौदलातील ‘कालवरी’ श्रेणीतील अत्याधुनिक पाणबुडी असून, ती देशाच्या समुद्री सुरक्षेसाठी अत्यंत सामरिक महत्त्वाची मानली जाते. केंद्र सरकारच्या ‘प्रकल्प-पंच्याहत्तर’ या महत्त्वाकांक्षी योजनेअंतर्गत तयार करण्यात आलेली ही सहावी आणि शेवटची पाणबुडी आहे. या पाणबुडीमध्ये शत्रूचा अचूक वेध घेणारी अत्याधुनिक शस्त्रे, सेन्सर्स आणि यंत्रणा बसवण्यात आली आहे. समुद्राच्या तळाशी राहून शत्रूच्या जहाजांवर आणि पाणबुड्यांवर गुप्तपणे लक्ष ठेवण्याची तिची क्षमता अफाट आहे. भारताच्या सागरी धोरणात आणि हिंद महासागरातील संरक्षणात ही पाणबुडी एक अभेद्य भिंत म्हणून ओळखली जाते, जी ‘आत्मनिर्भर भारत’ मोहिमेचे यश अधोरेखित करते.
दोन तासांहून अधिक काळ समुद्राच्या अथांग खोलीत वास्तव्य राष्ट्रपतींनी कारवार नौदल तळावरून प्रवासाला सुरुवात केली आणि सलग दोन तासांपेक्षा जास्त वेळ त्या समुद्राच्या खोलीत पाणबुडीमध्ये वास्तव्यास होत्या. या प्रवासादरम्यान नौदलाच्या वतीने विविध प्रकारची युद्धकालीन प्रात्यक्षिके सादर करण्यात आली. पाणबुडी कशा प्रकारे पाण्याखाली हालचाली करते, शत्रूच्या रडारपासून स्वतःला कसे वाचवते आणि लक्ष्य कसे गाठते, याचे जिवंत प्रदर्शन राष्ट्रपतींनी पाहिले. समुद्राच्या पृष्ठभागाखालील हे कठीण आयुष्य आणि तिथली कार्यपद्धती पाहून राष्ट्रपतींनी नौदलाच्या सज्जतेबद्दल समाधान व्यक्त केले.
आत्मनिर्भरता आणि जागतिक सामर्थ्याचा संदेश या ऐतिहासिक भेटीने भारतीय नौदलाच्या तांत्रिक प्रगतीचे दर्शन संपूर्ण जगाला घडवले आहे. राष्ट्रपतींनी यावेळी नमूद केले की, भारतीय नौदल आज कोणत्याही जागतिक आव्हानाला तोंड देण्यासाठी पूर्णपणे सक्षम आहे. नौदलाची शिस्त, ऊर्जा आणि अढळ आत्मविश्वास हा देशासाठी मोठा आधार आहे. स्वदेशी बनावटीच्या तंत्रज्ञानामुळे भारताची संरक्षण व्यवस्था अधिक स्वावलंबी झाली आहे. राष्ट्रपतींच्या या समुद्रयात्रेमुळे केवळ नौदलाचाच नव्हे, तर संपूर्ण देशाचा स्वाभिमान उंचावला असून, यामुळे भारताच्या सागरी सुरक्षेचा पाया अधिक भक्कम झाल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
