युक्रेन आणि रशिया यांच्यातील प्रदीर्घ युद्धाला पूर्णविराम देण्यासाठी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सुरू केलेले प्रयत्न आता अंतिम टप्प्यात पोहोचल्याचे दिसत आहेत. युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष व्हलोडिमिर झेलेन्स्की यांच्याशी झालेल्या महत्त्वपूर्ण चर्चेनंतर ट्रम्प यांनी दावा केला आहे की, शांतता कराराचे पंच्याण्णव टक्के काम पूर्ण झाले आहे. मात्र, वादाचे केंद्र असलेला भूभागाचा प्रश्न अजूनही सुटलेला नाही, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
ट्रम्प यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, दोन्ही देश युद्ध थांबवण्यासाठी आणि रक्तपात थांबवण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर सहमत झाले आहेत. युक्रेनच्या भविष्यातील सुरक्षेबाबत आणि रशियाच्या मागण्यांबाबत अनेक मुद्द्यांवर सहमती झाली आहे. सीमेवर तात्काळ युद्धविराम करण्याबाबत दोन्ही बाजू सकारात्मक आहेत. राष्ट्राध्यक्ष म्हणून पदभार स्वीकारल्यानंतर ट्रम्प यांनी युक्रेन युद्धाला प्राधान्य दिले होते. त्यांच्या आक्रमक मुत्सद्देगिरीमुळेच रशिया आणि युक्रेन चर्चेच्या टेबलावर आले आहेत.
कराराचे पंच्याण्णव टक्के काम झाले असले, तरी उरलेले पाच टक्के काम अत्यंत आव्हानात्मक आहे. रशियाने युक्रेनचा जो भूभाग व्यापला आहे, तो सोडण्यास पुतिन तयार नाहीत. आम्ही आमची एक इंच जमीनही सोडणार नाही, ही झेलेन्स्की यांची ठाम भूमिका आहे. ट्रम्प प्रशासनाकडून काही भाग रशियाकडे राहू देऊन त्या बदल्यात युक्रेनला नाटोसारखी सुरक्षा किंवा युरोपियन युनियनमध्ये प्रवेश मिळवून देण्यासारख्या पर्यायांवर चर्चा सुरू असल्याची शक्यता आहे. मात्र, यावर अद्याप अधिकृत शिक्कामोर्तब झालेले नाही.
युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष झेलेन्स्की यांनी ट्रम्प यांच्याशी झालेल्या चर्चेला उपयुक्त म्हटले आहे, पण त्यांनी सावध पवित्रा घेतला आहे. युक्रेनला भीती आहे की, शांततेच्या नावाखाली त्यांच्यावर अन्यायकारक अटी लादल्या जाऊ शकतात. दुसरीकडे, ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले आहे की, जर हा करार झाला नाही, तर अमेरिकेकडून मिळणारी लष्करी मदत धोक्यात येऊ शकते. हा दबावच युक्रेनला चर्चेत राहण्यास भाग पाडत आहे. रशियाकडून अद्याप यावर अधिकृत प्रतिक्रिया आलेली नाही, परंतु ट्रम्प यांच्या विधानावरून असे सूचित होते की, रशिया त्यांचे पडद्यामागे संवाद सुरू आहेत. युरोपियन देशांनीही या घडामोडींचे स्वागत केले आहे, मात्र भूभागाच्या मुद्द्यावरून युक्रेनचे विभाजन झाल्यास युरोपच्या सुरक्षेला धोका निर्माण होईल, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे. ट्रम्प यांच्या मते, येत्या काही आठवड्यांत उर्वरित पाच टक्क्यांवर तोडगा काढण्यासाठी उच्चस्तरीय बैठकांचे सत्र सुरू राहणार आहे. हा पाच टक्क्यांचा तिढा सुटल्यास एकविसाव्या शतकातील सर्वात मोठे युद्ध अधिकृतपणे थांबण्याची चिन्हे आहेत.
