मुंबईतील सार्वजनिक पायाभूत सुविधांच्या क्षेत्रातील अत्यंत जुना आणि रखडलेला प्रकल्प म्हणून ओळखला जाणारा विद्याविहार उड्डाणपूल आता अखेर पूर्णत्वाच्या अंतिम टप्प्यात पोहोचला आहे. बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या ‘एन’ विभागांतर्गत येणाऱ्या या प्रकल्पाबाबत महत्त्वाची माहिती समोर आली असून, जून 2026 पर्यंत हा पूल सर्वसामान्य जनतेच्या वाहतुकीसाठी खुला करण्याचे उद्दिष्ट प्रशासनाने ठेवले आहे. सुमारे तीस वर्षांपासून कागदावर असलेला आणि विविध तांत्रिक कारणांमुळे लांबणीवर पडलेला हा प्रकल्प मार्गी लागल्यामुळे, विद्याविहार रेल्वे स्थानक परिसरातील गुदमरणाऱ्या वाहतुकीला मोठा मोकळा श्वास मिळणार आहे. मुंबईच्या उपनगरीय दळणवळण व्यवस्थेतील हा एक महत्त्वाचा दुवा ठरणार आहे.
हा उड्डाणपूल घाटकोपर पूर्व भागातील गजबजलेला रामचंद्र चेंबूरकर मार्ग आणि पश्चिमेकडील महत्त्वाचा लालबहादूर शास्त्री मार्ग यांना थेट जोडणारा एक गतिमान मार्ग म्हणून ओळखला जाईल. पूर्व उपनगरातील प्रवाशांना सध्या एका बाजूकडून दुसऱ्या बाजूकडे जाण्यासाठी लांबचा वळसा घ्यावा लागतो किंवा रेल्वे फाटकावर तासन्तास ताटकळत राहावे लागते. मात्र, हा नवीन उड्डाणपूल सुरू झाल्यामुळे ही गैरसोय पूर्णपणे दूर होणार आहे. रेल्वे रुळांच्या वरून जाणारा हा पूल दोन पदरी मार्गिकांचा असून, त्याची एकूण लांबी सुमारे सहाशे पन्नास मीटर इतकी आहे. आधुनिक अभियांत्रिकीचा वापर करून बांधण्यात आलेल्या या पुलामुळे परिसरातील रस्त्यांवरील वाहनांचा भार मोठ्या प्रमाणात हलका होणार आहे.
बांधकाम प्रक्रियेच्या सद्यस्थितीबद्दल सांगायचे झाले तर, पुलाच्या पूर्वेकडील बाजूचे काम आता अत्यंत वेगाने अंतिम चरणात आले आहे. फेब्रुवारी महिन्याच्या अखेरीस पुलाच्या वरील भागाचे डांबरीकरण, पृष्ठीकरण आणि संरक्षक कठड्यांचे काम पूर्ण करण्याचे लक्ष्य महापालिकेने निर्धारित केले आहे. पूर्वेकडील हे मुख्य काम संपल्यानंतर, प्रशासनाचे संपूर्ण लक्ष पश्चिमेकडील उर्वरित जोडणी कार्यावर केंद्रित होईल. या टप्प्यात पुलाचे मुख्य आधार असलेले साधारण दहा खांब उभारण्याचे काम अद्याप प्रलंबित आहे. हे खांब उभारल्यानंतर पुलाच्या मुख्य सांगाड्याला रस्त्याशी जोडण्याचे तांत्रिक काम हाती घेतले जाईल, ज्यामुळे एक अखंड आणि सुरक्षित वाहन मार्ग तयार होईल.
या भव्य प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीमध्ये सर्वात मोठे आव्हान हे चालू वाहतुकीचे योग्य व्यवस्थापन करणे आणि बांधकामातील तांत्रिक अडथळे दूर करणे हे होते. हा भाग अत्यंत दाट लोकवस्तीचा आणि वर्दळीचा असल्यामुळे, काम करताना वाहतूक पूर्णपणे बंद करणे शक्य नव्हते. म्हणूनच, अभियंत्यांनी प्रथम पुलाच्या दोन्ही टोकांकडील रस्त्यांचे रुंदीकरण आणि सुसूत्रीकरण करण्याचे धोरण अवलंबले आहे. रस्त्यांची ही कामे पूर्ण झाल्यामुळे वाहतुकीला अतिरिक्त जागा उपलब्ध झाली असून, मुख्य उड्डाणपुलाच्या बांधकामासाठी लागणारी अवजड यंत्रसामग्री ने-आण करणे सोपे झाले आहे. या नियोजित आराखड्यामुळे उर्वरित कामाचा वेगही कमालीचा वाढला आहे.
अंदाजे तीन दशकांपूर्वी संकल्पित केलेला हा प्रकल्प आता प्रत्यक्षात उतरत असल्याने घाटकोपर, विक्रोळी आणि विद्याविहार परिसरातील रहिवाशांमध्ये समाधानाचे वातावरण आहे. या उड्डाणपुलामुळे केवळ प्रवासाचा वेळच वाचणार नाही, तर इंधनाची बचत होऊन पर्यावरणावरील ताणही कमी होईल. दैनंदिन प्रवासात वाहतूक कोंडीमुळे होणारा मनस्ताप आता कायमचा संपणार असून, यामुळे उपनगरातील नागरिकांच्या जीवनमानावर सकारात्मक परिणाम होणार आहे. जून 2026 मध्ये या पुलाचे उद्घाटन झाल्यानंतर, हा मार्ग पूर्व उपनगराची एक महत्त्वाची जीवनवाहिनी म्हणून नावारूपास येईल, यात शंका नाही.
