स्वतंत्र बातमी

मुंबई ते अहमदाबाद या देशातील पहिल्या अतिवेगवान रेल्वे प्रकल्पाच्या कामात पालघर जिल्ह्याने एक महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठला आहे. पालघर तालुक्यातील जलसार येथे बुलेट ट्रेन प्रकल्पातील सर्वात लांब डोंगराळ बोगद्याचे खोदकाम यशस्वीरीत्या पूर्ण झाले आहे. या बोगद्याची एकूण लांबी एक हजार चारशे ऐंशी मीटर इतकी असून, हा या मार्गावरील अभियांत्रिकी कौशल्याचा एक उत्कृष्ट नमुना मानला जात आहे. या प्रकल्पाच्या पूर्णत्वामुळे मुंबई ते अहमदाबाद दरम्यानचे प्रदीर्घ अंतर अवघ्या एक तास अठ्ठावन्न मिनिटांत पार करणे शक्य होणार आहे. या प्रगतीमुळे राज्याच्या दळणवळण क्षेत्रात मोठी क्रांती अपेक्षित असून, प्रवासाचा वेळ वाचवण्याच्या दृष्टीने हे एक निर्णायक पाऊल ठरले आहे.

या महाकाय बोगद्याच्या निर्मितीसाठी अभियंत्यांनी आणि कामगारांनी अहोरात्र परिश्रम घेतले आहेत. डोंगराच्या दोन्ही टोकांकडून अत्याधुनिक छिद्रण आणि विरंजन या विशेष तंत्रज्ञानाचा वापर करून हे उत्खनन करण्यात आले. हे जिकिरीचे काम पूर्ण करण्यासाठी तब्बल अठरा महिन्यांचा कालावधी लागला. हा भाग भौगोलिकदृष्ट्या अत्यंत कठीण खडकांनी बनलेला असल्याने येथे काम करणे मोठे आव्हान होते. विशेष म्हणजे, जमिनीवर कोणत्याही प्रकारचे मानवी स्थलांतर न करता, भूपृष्ठाच्या खालून हे गुंतागुंतीचे काम अत्यंत अचूकपणे पार पाडण्यात आले आहे. तांत्रिक अडथळ्यांवर मात करत हा बोगदा आता रेल्वे मार्गाच्या जोडणीसाठी सज्ज झाला आहे.

विकासाच्या या प्रक्रियेत स्थानिक ग्रामस्थांना मात्र काही समस्यांचा सामना करावा लागला आहे. बोगद्याच्या निर्मितीसाठी करण्यात आलेल्या शक्तिशाली स्फोटांमुळे परिसरातील सुमारे चारशे पन्नास ते पाचशे घरांना विविध प्रकारचे तडे गेले असून मालमत्तेचे नुकसान झाले आहे. या हानीमुळे जलसार आणि परिसरातील ग्रामस्थांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर असंतोष पसरला आहे. शासनाकडून मिळणाऱ्या नुकसान भरपाईच्या रकमेबाबत आणि प्रक्रियेबाबत ग्रामस्थ समाधानी नसून, भरपाई मिळवण्याचा प्रश्न अद्यापही प्रलंबित आहे. आपल्या हक्काच्या घरांच्या नुकसानीमुळे बाधित कुटुंबे सध्या चिंतेत असून, प्रशासनाने यावर त्वरित तोडगा काढावा, अशी आर्त हाक त्यांनी दिली आहे.

या क्षणाचे साक्षीदार होण्यासाठी केंद्रीय रेल्वे तसेच माहिती व प्रसारण मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी नवी दिल्ली येथून दूरदृश्य प्रणालीद्वारे या बोगद्याच्या अंतिम टप्प्यातील स्फोटाचा कार्यक्रम प्रत्यक्ष पाहिला. या महत्त्वाच्या टप्प्याची अधिकृत घोषणा करताना त्यांनी सांगितले की, हा राज्यातील बुलेट ट्रेन प्रकल्पांतर्गत असलेला सर्वात लांब डोंगराळ बोगदा आहे. केंद्र सरकारच्या या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पामुळे भारताच्या रेल्वे तंत्रज्ञानात जागतिक दर्जाची सुधारणा होत असल्याचेही त्यांनी नमूद केले. या यशस्वी चाचणीनंतर आता प्रकल्पाच्या उर्वरित कामांनाही मोठी गती मिळण्याचे संकेत मिळाले असून, रेल्वे प्रशासन या यशाचा आनंद साजरा करत आहे.

संपूर्ण मुंबई-अहमदाबाद अतिवेगवान रेल्वे मार्गाची एकूण लांबी पाचशे आठ किलोमीटर इतकी आहे. या प्रचंड विस्तारलेल्या मार्गामध्ये एकूण एकवीस किलोमीटर लांबीचे विविध बोगदे बांधले जाणार आहेत, ज्यातील जलसारचा बोगदा हा डोंगराळ भागातील सर्वात मोठा आहे. या प्रकल्पामुळे केवळ वेगवान वाहतूकच नव्हे, तर मोठ्या प्रमाणावर रोजगाराच्या संधीही उपलब्ध होणार आहेत. तसेच, रस्ते आणि हवाई वाहतुकीवरील ताण कमी होऊन कार्बन उत्सर्जनात मोठी घट होईल, ज्यामुळे हा प्रकल्प पर्यावरणासाठीही पूरक ठरेल. परवडणारा प्रवास आणि अत्याधुनिक सोयीसुविधा यामुळे हा प्रकल्प भारताच्या आर्थिक विकासाला नवी दिशा देणारा ठरेल, अशी खात्री व्यक्त केली जात आहे.