ग्रीनलँडच्या पंतप्रधानांच्या विधानावर ट्रम्प यांचा इशारा

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ग्रीनलँडचे पंतप्रधान मुटे एगेडे यांना गर्भित इशारा दिला आहे. या वादाचे मूळ एगेडे यांच्या एका विधानात आहे, ज्यामध्ये त्यांनी म्हटले होते की, ग्रीनलँड हे डेन्मार्कचा भाग राहणेच पसंत करेल. यावर प्रतिक्रिया देताना ट्रम्प यांनी ही त्यांच्यासाठी मोठी समस्या ठरू शकते, असे विधान केले आहे.

डोनाल्ड ट्रम्प यांनी त्यांच्या पहिल्या कार्यकाळापासूनच ग्रीनलँड खरेदी करण्याची इच्छा व्यक्त केली होती. ग्रीनलँड हे भौगोलिकदृष्ट्या उत्तर ध्रुवाजवळ असून लष्करी आणि नैसर्गिक संसाधनांच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे आहे. मात्र, ग्रीनलँड आणि डेन्मार्क या दोन्ही देशांनी ही शक्यता नेहमीच फेटाळून लावली आहे. एगेडे यांनी आम्ही डेन्मार्कची निवड करतो असे म्हणून ग्रीनलँडच्या स्वायत्ततेवर आणि डेन्मार्कसोबतच्या संबंधांवर शिक्कामोर्तब केले, जे ट्रम्प यांना रुचलेले नाही. ट्रम्प यांनी एगेडे यांच्या विधानाला अपमानजनकमानले आहे. ट्रम्प यांच्या मते, अमेरिकेने ग्रीनलँडच्या सुरक्षेसाठी आणि आर्थिक स्थैर्यासाठी मोठी मदत केली आहे. अशा परिस्थितीत ग्रीनलँडने अमेरिकेच्या प्रस्तावाचा विचार करण्याऐवजी तो पूर्णपणे फेटाळणे हे ट्रम्प यांना अयोग्य वाटते. त्यांनी सुचवले की, जर ग्रीनलँडने अमेरिकेचे सहकार्य नाकारले, तर भविष्यात त्यांना आर्थिक किंवा लष्करी संरक्षणाच्या बाबतीत अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो.

ग्रीनलँडमध्ये अमेरिकेचा तुल हा महत्त्वाचा हवाई तळ आहे. आर्क्टिक क्षेत्रावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी हे ठिकाण धोरणात्मकदृष्ट्या महत्त्वाचे आहे. ग्रीनलँडमध्ये दुर्मिळ खनिजे, तेल आणि गॅसचे मोठे साठे असण्याची शक्यता आहे. चीन या क्षेत्रात आपले पाय रोवण्याचा प्रयत्न करत असल्याने, अमेरिकेला ग्रीनलँडवर आपले वर्चस्व हवे आहे. बर्फ वितळल्यामुळे नवीन सागरी मार्ग खुले होत आहेत, ज्यामुळे या क्षेत्राचे व्यापारी महत्त्व वाढले आहे. डेन्मार्कने स्पष्ट केले आहे की, ग्रीनलँड ही विक्रीसाठी उपलब्ध असलेली वस्तू नाही. ग्रीनलँड हे डेन्मार्कच्या राज्याचा एक स्वायत्त भाग आहे. ट्रम्प यांच्या दबावामुळे डेन्मार्क आणि अमेरिका या दोन नाटो मित्रदेशांमधील राजनैतिक संबंधांमध्ये काही काळ तणाव निर्माण झाला आहे.

ट्रम्प यांची अमेरिका पहिले ही नीती आणि त्यांचा आक्रमक स्वभाव या प्रकरणातून पुन्हा एकदा दिसून आला आहे. ग्रीनलँडच्या पंतप्रधानांना दिलेला इशारा आर्क्टिक क्षेत्रातील अमेरिकेच्या वाढत्या महत्त्वाकांक्षेचे प्रतीक आहे. दुसरीकडे, मुटे एगेडे यांनी आपल्या देशाची सार्वभौमत्व जपण्याचा प्रयत्न केला आहे. ट्रम्प यांच्या या विधानामुळे युरोपीय देशांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.






8,332 वेळा पाहिलं