सिंधुदुर्ग जिल्हा आता आधुनिक शेतीच्या नव्या पर्वात प्रवेश करत आहे. जिल्ह्यातील हळदीचे उत्पादन वाढवण्यासाठी जिल्हा परिषदेने कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर आधारित तंत्रज्ञानाचा अवलंब करण्याचा निर्णय घेतला आहे. जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी रवींद्र खेबुडकर यांच्या पुढाकाराने सुरू झालेल्या या उपक्रमामुळे शेतकऱ्यांना पारंपरिक शेतीतून आधुनिकतेकडे वळण्याची संधी मिळणार आहे. यामुळे उत्पादन वाढून शेतकऱ्यांचे आर्थिक उत्पन्न दुप्पट करण्याचा उद्देश ठेवण्यात आला आहे.
सध्या जिल्ह्यात सुमारे आठशे ते एकहजार हेक्टर क्षेत्रावर हळदीची लागवड होते. मात्र ही शेती विखुरलेल्या स्वरूपात असल्याने उत्पादनक्षमता मर्यादित राहते. हळदीसाठी अनुकूल हवामान, सुपीक जमीन आणि पाण्याचा पुरेसा पुरवठा या सर्व गोष्टी लक्षात घेता सिंधुदुर्ग हा हळद उत्पादनासाठी अत्यंत योग्य जिल्हा मानला जातो. त्यामुळे योग्य तांत्रिक मार्गदर्शन मिळाल्यास जिल्हा हळदीचे प्रमुख केंद्र बनू शकतो, असा विश्वास स्थानिक प्रशासनाने व्यक्त केला आहे.
या प्रकल्पात शेतकऱ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाची ओळख करून देण्यासाठी विशेष प्रशिक्षण शिबिरे आयोजित करण्यात आली आहेत. हळदीच्या लागवडीसाठी जमिनीचे परीक्षण, बियाण्यांची निवड, खत व्यवस्थापन, रोगनियंत्रण आणि हवामानाचा अंदाज या सर्व गोष्टी कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या साहाय्याने तपासल्या जातील. यामुळे शेतकऱ्यांना योग्य वेळी योग्य निर्णय घेणे सोपे जाईल आणि उत्पादनाची गुणवत्ता सुधारेल.
जिल्हा परिषदेच्या कृषी विभागाने सांगली येथील कसबे डिग्रज हळद संशोधन केंद्रात शेतकऱ्यांसाठी अभ्यासदौऱ्यांचे आयोजन केले. या दौऱ्यात सुमारे पाचशे शेतकरी सहभागी झाले. त्यांनी आधुनिक खत व्यवस्थापन, कीडनियंत्रण आणि हळदीच्या काढणीनंतरच्या प्रक्रियेबाबत प्रत्यक्ष अनुभव घेतला. या शेतकऱ्यांनी आता आपल्या गावांमध्ये परत जाऊन या तंत्रांचा अवलंब करण्याची तयारी दाखवली आहे.
कणकवली, दोडामार्ग आणि वैभववाडी तालुक्यांतील महिलांच्या बचत गटांना हळद प्रक्रिया युनिट उभारण्यासाठी जिल्हा परिषदेकडून अनुदान देण्याचा निर्णय झाला आहे. तसेच सिंधुदुर्गातील हळदीला ‘भौगोलिक मानांकन’ मिळवून तिचे स्वतंत्र ब्रँडिंग करण्याची योजना आहे. या उपक्रमामुळे केवळ उत्पादनच नव्हे तर विपणन आणि प्रक्रिया उद्योगांनाही चालना मिळून शेतकऱ्यांचा नफा आणि रोजगाराच्या संधींमध्ये मोठी वाढ होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
