राज्यातील पाच जिल्ह्यांत अवकाळी पावसाचा इशारा
राज्यातील हवामानात गेल्या चोवीस तासांत वेगाने बदल झाले आहेत. उत्तरेकडून येणाऱ्या थंड वाऱ्यांचा जोर ओसरला असून, त्याजागी आर्द्रतायुक्त वाऱ्यांनी घेतल्यामुळे उत्तर महाराष्ट्र आणि मराठवाड्याच्या काही भागांत ढगाळ वातावरण निर्माण झाले आहे. हवामान विभागाने पालघर, ठाणे, रायगड, नाशिक आणि नंदुरबार या जिल्ह्यांसाठी यलो अलर्ट जाहीर केला असून, पुढील अठ्ठेचाळीस तासांत येथे विजांच्या कडकडाटासह हलका ते मध्यम स्वरूपाचा पाऊस पडण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
हवामान तज्ज्ञांच्या मते, अरबी समुद्रावरून येणाऱ्या बाष्पयुक्त वाऱ्यांमुळे राज्याच्या अंतर्गत भागात हवेचा दाब कमी झाला आहे. तसेच, उत्तरेकडील राज्यांमध्ये सक्रिय असलेल्या पश्चिमी विक्षोभचा अंशतः परिणाम महाराष्ट्रातील हवामानावर होत आहे. यामुळे थंडी अचानक गायब होऊन उकाडा वाढला आणि त्यानंतर पावसाळी वातावरण तयार झाले आहे. हा अवकाळी पाऊस अशा वेळी येत आहे जेव्हा रब्बी हंगामातील पिके काढणीच्या किंवा परिपक्वतेच्या अवस्थेत आहेत. त्यामुळे शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान होण्याची भीती आहे.
नाशिक पट्ट्यातील द्राक्ष बागा सध्या महत्त्वाच्या टप्प्यावर आहेत. पाऊस आणि आर्द्रतेमुळे द्राक्षांवर डाऊनी किंवा करपा यांसारख्या रोगांचा प्रादुर्भाव होऊ शकतो. तसेच मण्यांना तडे जाण्याची भीती आहे. अवकाळी पावसामुळे काढणीला आलेल्या कांद्याचे नुकसान होऊ शकते. तसेच वाऱ्याचा वेग जास्त असल्यास गहू आडवा होण्याची शक्यता आहे. आंब्याचा मोहोर गळणे किंवा पावसाच्या थेंबांमुळे किडींचा प्रादुर्भाव वाढणे, अशा समस्या कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील काही भागांत जाणवू शकतात.
कृषी विभागाने आणि हवामान खात्याने शेतकऱ्यांसाठी काही महत्त्वाच्या सूचना जाहीर केल्या आहेत. ज्या शेतकऱ्यांचा माल शेतात कापून पडला आहे, त्यांनी तो सुरक्षित स्थळी हलवावा किंवा ताडपत्रीने झाकून ठेवावा. वादळी वारे आणि पाऊस असताना कोणतीही औषध फवारणी करू नये, कारण ती वाहून जाण्याची शक्यता असते. पाऊस सुरू असताना विजांचा कडकडाट होत असल्यास झाडाखाली किंवा उघड्यावर उभे राहू नका. पशुधनालाही सुरक्षित जागी बांधावे. केवळ उत्तर महाराष्ट्रच नव्हे, तर मराठवाडा आणि विदर्भाच्या सीमेलगतच्या जिल्ह्यांमध्येही ढगाळ वातावरण राहणार आहे. काही ठिकाणी हलक्या सरी पडू शकतात, ज्यामुळे तापमानात चढ-उतार पाहायला मिळतील. या हवामान बदलामुळे मानवी आरोग्यावरही परिणाम होत असून, सर्दी-खोकल्याचे रुग्ण वाढत आहेत. पुढील दोन ते तीन दिवस हे वातावरण कायम राहण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर पुन्हा हवामान कोरडे होईल आणि थंडीचा कडाका किंचित वाढू शकेल. मात्र, सध्याच्या पावसाळी वातावरणामुळे रब्बीच्या उत्पादनावर पाच ते दहा टक्क्यांपर्यंत परिणाम होण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी वर्तवली आहे.