महाराष्ट्रात गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या अवकाळी पावसामुळे शेतकऱ्यांवर मोठे संकट कोसळले आहे. विशेषतः कोकण आणि उत्तर महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांमध्ये काढणीस आलेल्या भातपिकाचे मोठे नुकसान झाले आहे. हा पाऊस नेहमीच्या हंगामाबाहेर आल्याने शेतकरी पूर्णपणे अचंबित झाले असून त्यांच्या मेहनतीचे फळ हातातून निसटले आहे.
राज्यभरात एकूण सुमारे एक लाख हेक्टर क्षेत्रातील भातशेती पावसामुळे नुकसानग्रस्त झाल्याचे प्राथमिक अंदाज आहेत. कोकण विभागातील रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, रायगड, पालघर आणि ठाणे जिल्ह्यांतील शेतकऱ्यांचे विशेष नुकसान झाले आहे. या जिल्ह्यांमध्ये काढणीच्या टप्प्यावर आलेले भात पावसामुळे भिजून गळाला लागले आहे. अनेक ठिकाणी पाण्याचा तळ साचल्याने पिके कुजण्याची शक्यता वाढली आहे. तसेच भाताला कोंब येऊ लागले आहेत.
उत्तर महाराष्ट्रातही नाशिक, धुळे आणि जळगाव जिल्ह्यांतील शेतकरी या अवकाळी पावसामुळे त्रस्त झाले आहेत. नाशिक जिल्ह्यात सुमारे पन्नास हजार हेक्टर आणि धुळे जिल्ह्यात सुमारे अठ्ठावीस हजार हेक्टर क्षेत्रातील भातपिकाचे नुकसान झाल्याचे कृषी विभागाचे प्राथमिक अहवाल सांगतात. काही ठिकाणी सोयाबीन, मका आणि डाळींच्या पिकांनाही फटका बसल्याची माहिती समोर आली आहे.
शेतकरी सांगत आहेत की पावसामुळे पिके भिजल्याने काढणीला उशीर होत आहे, तसेच दाण्याची गुणवत्ता कमी होऊन बाजारभाव घटण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. अनेक ठिकाणी शेतकरी आपले नुकसान पाहून निराश झाले असून, तातडीने सरकारी मदतीची मागणी केली जात आहे.
राज्य सरकारने या परिस्थितीकडे गांभीर्याने पाहत पंचनामे करण्याचे आदेश दिले आहेत. कृषी विभागाचे अधिकारी गावागावात जाऊन नुकसानाचे प्रत्यक्ष सर्वेक्षण करत आहेत. तज्ज्ञांच्या मते, हा पाऊस हवामानातील अनियमिततेचा परिणाम असून पुढील काही दिवसांतही हलका पाऊस राहू शकतो. त्यामुळे शेतकऱ्यांना धान्य सुकवताना काळजी घेण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.
