स्वतंत्र बातमी

रायगड जिल्ह्यातील धरणांमधील पाण्याची पातळी चिंताजनक रितीने खाली जात असून अनेक विभागांमध्ये पाणीटंचाईची लक्षणे दिसू लागली आहेत. गेल्या वर्षी जिल्ह्यात समाधानकारक पाऊस झाल्याने सर्व धरणे काठोकाठ भरली होती, त्यामुळे यंदा पाणीटंचाई भासणार नाही असा अंदाज लावला जात होता. मात्र, उन्हाळ्याची चाहूल लागताच परिस्थिती झपाट्याने बदलली असून साठवलेल्या पाण्याचे बाष्पीभवन आणि वापर वाढल्याने जलसाठा वेगाने कमी झाला आहे.

जिल्ह्यातील अठ्ठावीस धरणांची एकूण पाणी साठवण्याची क्षमता अडुसष्ट पूर्णांक दोनशे एकसष्ट दशलक्ष घनमीटर इतकी आहे. सद्यस्थितीत या धरणांमध्ये केवळ एकोणतीस पूर्णांक सातशे एकाहत्तर दशलक्ष घनमीटर, म्हणजेच सुमारे त्रेचाळीस पूर्णांक पंचेचाळीस टक्के इतकाच पाणीसाठा शिल्लक आहे. विशेष म्हणजे, यातील तीन धरणांमधील पाणीसाठा दहा टक्क्यांच्याही खाली गेल्याने प्रशासनासमोर आव्हान उभे राहिले आहे.

रायगड जिल्ह्यातील तेरा तालुक्यांमधील जनजीवन या धरणांवर अवलंबून असून अनेक गावांचा पाणीपुरवठा याच साठ्यातून केला जातो. धरणांतील पाणी कमी झाल्याचा थेट परिणाम पाणीपुरवठा योजनांवर झाला असून अनेक ठिकाणी कपात लागू करण्यात आली आहे. काही गावांमध्ये तर आतापासूनच एक किंवा दोन दिवसाआड पाणीपुरवठा केला जात असल्याने नागरिकांना पाण्यासाठी वणवण करावी लागत आहे.

कोकण पट्ट्यात दरवर्षी सरासरी तीन हजार मिलिमीटर इतका मुसळधार पाऊस पडतो, परंतु नियोजनाअभावी यातील बहुतांश पाणी नद्यांवाटे समुद्रात वाहून जाते. पावसाळ्यात दुथडी भरून वाहणाऱ्या नद्या हिवाळा संपता संपता कोरड्या पडू लागतात आणि उन्हाळ्यात टंचाईचे चटके बसतात. या परिस्थितीमुळे जिल्ह्यात दीर्घकालीन जलव्यवस्थापन आणि पाणी साठवण्याच्या प्रभावी उपायांची उणीव प्रकर्षाने जाणवत आहे.

येत्या एप्रिल आणि मे महिन्यांत तापमानाचा पारा वाढणार असल्याने धरणांतील उर्वरित साठा अधिक वेगाने आटण्याची शक्यता आहे. त्यातच शाळांना सुट्ट्या लागल्यामुळे शहरी भागातील लोक गावाकडे परततील, परिणामी पाण्याची मागणी अधिक वाढणार आहे. ही सर्व परिस्थिती पाहता, आगामी काळात रायगड जिल्ह्याला तीव्र पाणीटंचाईचा सामना करावा लागण्याची दाट शक्यता वर्तवण्यात येत आहे