म्हाडा वसाहतींच्या पुनर्विकासाला गती
मुंबईतील म्हाडा वसाहतींच्या पुनर्विकासाच्या प्रक्रियेला आता गती प्राप्त झाली असून, शहरांतील आणखी चार महत्त्वाच्या वसाहतींचा समूह पुनर्विकास करण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय प्रशासनाने घेतला आहे. यामध्ये बोरिवली, चारकोप, गोराई आणि खार येथील वसाहतींचा प्रामुख्याने समावेश आहे. या निर्णयामुळे अनेक दशकांपासून जुन्या आणि मोडकळीस आलेल्या इमारतींमध्ये राहणाऱ्या नागरिकांना दिलासा मिळणार असून, त्या जागी सर्व सोयीसुविधांनी युक्त अशा आधुनिक उंच इमारती उभ्या राहतील.
या भव्य पुनर्विकास प्रकल्पाचा लाभ सुमारे पंचेचाळीस हजार पेक्षा जास्त रहिवाशांना मिळणार आहे. सद्यस्थितीत हे रहिवासी अत्यंत लहान आणि अपुऱ्या जागेत वास्तव्यास आहेत, परंतु पुनर्वसनानंतर त्यांना अधिक प्रशस्त घर दिले जाणार आहे. अनेक वर्षांपासून प्रलंबित असलेल्या या मागणीची पूर्तता होणार असल्याने, जुन्या इमारतींमधील धोकादायक वास्तव्यातून सर्वसामान्यांची सुटका होणार असून त्यांचे जीवनमान उंचावण्यास मदत होईल.
पुनर्विकासाचे हे अवाढव्य काम पूर्ण करण्यासाठी म्हाडाने आता खासगी विकासकांचे सहकार्य घेण्याचे निश्चित केले आहे. यासाठी बांधकाम व विकास संस्था या विशेष पद्धतीचा वापर केला जाणार आहे. ज्या विकासकाकडून गृहनिर्माण मंडळाला आणि पर्यायाने रहिवाशांना जास्तीत जास्त फायदा मिळेल, अशाच संस्थेची पारदर्शकपणे निवड केली जाईल. आर्थिक अडचणींमुळे रेंगाळलेले प्रकल्प या माध्यमातून युद्धपातळीवर पूर्ण करण्याचा मानस प्रशासनाने व्यक्त केला आहे.
या संपूर्ण प्रकल्पात गोराई आणि चारकोप या वसाहतींमधील कामाचा विस्तार सर्वात असणार आहे. या दोन भागांत मिळून साधारणपणे वीस ते बावीस हजार सदनिकाधारक वास्तव्यास आहेत. सध्या उपलब्ध असलेल्या घरांचे क्षेत्रफळ अत्यंत मर्यादित असल्यामुळे रहिवाशांची अडचण होत आहे. हे लक्षात घेऊन, पुनर्विकास आराखड्यामध्ये घरांच्या क्षेत्रफळात लक्षणीय वाढ करण्याचा प्रस्ताव ठेवण्यात आला असून, त्यामुळे रहिवाशांना हक्काचे घर उपलब्ध होईल.
सध्या या चारही वसाहतींच्या पुनर्विकासाचा सविस्तर प्रस्ताव अंतिम टप्प्यात असून तो लवकरच राज्य सरकारकडे मान्यतेसाठी सादर केला जाणार आहे. शासनाकडून हिरवा कंदिल मिळताच अधिकृतपणे विकासकांची नियुक्ती करण्यात येईल आणि प्रत्यक्ष बांधकामाला सुरुवात होईल. या प्रकल्पामुळे मुंबईतील गृहनिर्माण क्षेत्राला नवी दिशा मिळणार असून, सर्वसामान्यांचे हक्काच्या आणि प्रशस्त घराचे स्वप्न साकार होण्याच्या दिशेने हे एक महत्वाचे पाऊल ठरणार आहे.