
दक्षिण-पूर्व आशियातील म्यानमार देशाला सलग दुसऱ्या दिवशी भूकंपाचे धक्के जाणवले आहेत. आज पहाटे म्यानमारमध्ये चार पूर्णांक दोन रिश्टर मापनश्रेणी तीव्रतेचा भूकंप झाला. राष्ट्रीय भूकंपशास्त्र केंद्राने दिलेल्या माहितीनुसार, हा भूकंप जमिनीखाली नव्वद किलोमीटर खोलीवर झाला. विशेष म्हणजे, याच्या आदल्या दिवशी म्हणजेच शनिवारी रात्री देखील या भागात चार पूर्णांक आठ रिश्टर तीव्रतेचा मोठा धक्का बसला होता. सलग दोन दिवस होत असलेल्या या भूगर्भीय हालचालींमुळे नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे. रविवारी पहाटे दोन वाजून सत्तावन्ना मिनिटांनी म्यानमारच्या उत्तर भागात धक्के जाणवले. भूकंपाचा केंद्रबिंदू चोवीस पूर्णांक अकरा अक्षांश आणि चौऱ्याण्णव पूर्णांक पंचावन्न रेखांशावर होता. हा भूकंप खोलवरचा मानला जात आहे, कारण तो नव्वद किलोमीटर खोल होता. सामान्यतः जास्त खोलीवर होणाऱ्या भूकंपांचे धक्के विस्तीर्ण क्षेत्रावर जाणवतात, मात्र भूपृष्ठावरील हानीचे प्रमाण तुलनेने कमी असते.
म्यानमारसाठी शनिवार आणि रविवार हे दोन्ही दिवस हादऱ्यांचे ठरले. २५ एप्रिल २०२६ रोजी रात्री आठ वाजून पंचेचाळीस मिनिटांनी चार पूर्णांक आठ रिश्टरचा भूकंप झाला होता. याची खोली पंच्याण्णव किलोमीटर इतकी नोंदवण्यात आली होती. गेल्या अठ्ठेचाळीस तासांत या भागात तीन पूर्णांक दोन, तीन पूर्णांक पाच आणि तीन पूर्णांक सात रिश्टरचे लहान धक्के देखील जाणवले आहेत. वारंवार होणाऱ्या या कंपनांमुळे भूगर्भीय स्तरावर मोठी हालचाल सुरू असल्याचे संकेत मिळत आहेत.
म्यानमार हा देश भूकंपाच्या दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील मानला जातो. हा देश प्रामुख्याने चार मोठ्या विवर्तनिकी भूपट्ट्यांच्या मध्ये वसलेला आहे. म्यानमारमधून जाणारा एक हजार चारशे किलोमीटर लांबीचा हा प्रस्तरभंग सर्वाधिक धोकादायक मानला जातो. यामुळे सागाइंग, मंडाले, बागो आणि यांगून यांसारख्या दाट लोकवस्तीच्या शहरांना मोठा धोका आहे. सध्या मिळालेल्या प्राथमिक माहितीनुसार, या चार पूर्णांक दोन तीव्रतेच्या भूकंपाने कोणत्याही मोठ्या जीवितहानीचे किंवा मालमत्तेच्या नुकसानीचे वृत्त नाही. मात्र, रात्रीच्या वेळी अचानक आलेल्या या धक्क्यांमुळे अनेक नागरिक घराबाहेर पडले. म्यानमारमध्ये सुरू असलेल्या अंतर्गत संघर्षामुळे आपत्ती व्यवस्थापन आणि मदत कार्याला मर्यादा येत आहेत. म्यानमारमध्ये झालेल्या या भूकंपाचे पडसाद सीमावर्ती भागात विशेषतः ईशान्य भारतात काही प्रमाणात जाणवल्याचे वृत्त आहे. राष्ट्रीय भूकंपशास्त्र केंद्राने या परिसरातील नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे. भूकंपाच्या तीव्रतेनुसार हे धक्के सौम्य असले, तरी जुन्या आणि कमकुवत इमारतींना धोका निर्माण होऊ शकतो. भूगर्भशास्त्रज्ञांच्या मते, मुख्य भूकंपानंतर अनेकदा अनुगामी धक्के म्हणजेच लहान हादरे जाणवण्याची शक्यता असते.