दक्षिण आशियाई क्षेत्रातील सागरी सुरक्षा आणि शेजारील देशांशी असलेले संबंध अधिक दृढ करण्याच्या दिशेने भारताने एक महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. भारताने श्रीलंका तटरक्षक दलाला शोध आणि बचाव मोहिमांसाठी अत्याधुनिक लहान नौका प्रदान केल्या आहेत. हा पुढाकार भारताच्या शेजारी प्रथम आणि सागर या धोरणांतर्गत घेण्यात आला आहे. कोलंबो येथे आयोजित एका विशेष समारंभात भारतीय उच्चायुक्तांच्या उपस्थितीत या नौका श्रीलंका प्रशासनाकडे सुपूर्द करण्यात आल्या. या उपकरणांचा मुख्य उद्देश हिंदी महासागरातील आपत्कालीन परिस्थितीत जलद प्रतिसाद देणे हा आहे. श्रीलंकेच्या सागरी हद्दीत अपघात झाल्यास किंवा नौका भरकटल्यास, या वॉटरक्राफ्ट्सच्या मदतीने शोध आणि बचाव कार्यात मोठी गती येणार आहे.
भारताने दिलेल्या या नौका प्रगत तंत्रज्ञानाने सज्ज आहेत. त्यांची काही प्रमुख वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत. या नौका अत्यंत वेगवान असून त्या समुद्रातील आव्हानात्मक परिस्थितीतही कार्य करू शकतात. यामध्ये आधुनिक रडार आणि दळणवळण यंत्रणा बसवण्यात आली आहे, ज्यामुळे संकटग्रस्त नौकांचा ठावठिकाणा लावणे सोपे होईल. केवळ उपकरणे देऊन भारत थांबला नाही, तर या नौका चालवण्यासाठी आणि त्यांची देखभाल करण्यासाठी भारतीय तटरक्षक दल श्रीलंकन जवानांना विशेष प्रशिक्षणही देणार आहे.
हिंदी महासागरात भारताचे स्थान अत्यंत मोक्याचे आहे. श्रीलंकेसारख्या जवळच्या शेजाऱ्याची सुरक्षा क्षमता वाढवणे हे भारताच्या स्वतःच्या सुरक्षेसाठीही महत्त्वाचे आहे. या क्षेत्रात होणारी अवैध तस्करी आणि चाचेगिरी रोखण्यासाठी दोन्ही देशांच्या तटरक्षक दलांमध्ये समन्वय वाढणार आहे. अनेकदा दोन्ही देशांचे मच्छिमार सीमा ओलांडून एकमेकांच्या हद्दीत जातात. अशा वेळी मानवी दृष्टीकोनातून मदत करण्यासाठी आणि आपत्कालीन स्थितीत त्यांना वाचवण्यासाठी या नौकांचा वापर होईल. नैसर्गिक आपत्ती किंवा तेल गळतीसारख्या घटनांमध्ये या तांत्रिक मदतीचा फायदा होणार आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मांडलेले सागर हे व्हिजन या सहकार्यातून स्पष्टपणे दिसून येते. यानुसार, भारत आपल्या शेजारील देशांना केवळ आर्थिक मदतच नाही, तर त्यांच्या पायाभूत सुविधा आणि सुरक्षा यंत्रणा बळकट करण्यासाठी तांत्रिक मदतही करत आहे. श्रीलंकेला दिलेली ही मदत म्हणजे क्षेत्रातील सर्वांची सुरक्षा आणि सर्वांचा विकास” या तत्त्वाचाच एक भाग आहे. गेल्या काही वर्षांत श्रीलंकेवर आलेल्या आर्थिक संकटानंतर भारताने मानवतावादी मदत केली आहे. आता संरक्षण आणि सुरक्षेच्या क्षेत्रातही ही भागीदारी वाढत आहे. श्रीलंकन संरक्षण मंत्रालयाने भारताचे आभार मानले असून, या मदतीमुळे श्रीलंकेच्या तटरक्षक दलाची कार्यक्षमता दुप्पट होईल, असा विश्वास व्यक्त केला आहे.
हिंदी महासागरात वाढता राजकीय तणाव आणि परकीय शक्तींचा वाढता वावर पाहता, भारत आणि श्रीलंका यांमधील हे सहकार्य अत्यंत संवेदनशील ठरते. सागरी गुन्हेगारी रोखण्यासाठी दोन्ही देश माहितीची देवाणघेवाण करण्यासाठी देखील नवीन करार करण्याच्या तयारीत आहेत.