स्वतंत्र बातमी

मुंबई: मुंबई वॉटर मेट्रो प्रकल्पासाठी नॉर्वे येथील जलवाहतूक तज्ज्ञ कंपनी हायके एएससोबत सामंजस्य करार करण्यात आला आहे. यासाठी जलमार्गांवर धावणारी आधुनिक व पर्यावरणपूरक जहाजे राज्यातच तयार करण्याचा निर्णय राज्य सरकारने केला आहे. त्यासाठी रायगड, रत्नागिरी आणि पालघर येथे जागेची चाचपणी सुरू झाली आहे.

राज्य सरकारच्या माहितीनुसार, जलवाहतूक हा मुंबईतील वाहतूक कोंडीवर मेट्रो, मोनोपाठोपाठ एक पर्याय ठरू शकतो. मात्र प्रत्यक्ष अंमलबजावणी करताना काही ठिकाणी गाळ व खडक, तसेच पाण्याच्या पातळीशी संबंधित अडचणी येऊ शकतात, अशी नोंद या संदर्भातील चर्चेत करण्यात आली आहे. यापूर्वी नवी मुंबई ते मुंबईदरम्यान जलवाहतूक सुरू झाली होती, मात्र तिकीट दर प्रवाशांना परवडत नसल्याने ती सेवा ठप्प झाल्याचेही नमूद करण्यात आले.

नॉर्वेतील हायके एएससोबत सामंजस्य करार

मुंबई वॉटर मेट्रो प्रकल्पासाठी नॉर्वे येथील हायके एएस या कंपनीसोबत सामंजस्य करार करण्यात आला आहे. हा करार मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या उपस्थितीत झाल्याची माहिती देण्यात आली. या करारानुसार, मुंबई महानगर प्रदेशातील जलाशयांचा जलवाहतुकीसाठी उपयोग करता येईल का, याचा अभ्यास करण्याचे काम या कंपनीकडे असणार आहे, असे राज्य सरकारकडून सांगण्यात आले.

मुंबई सात बेटांवर वसली असल्याने शहराला विस्तीर्ण समुद्रकिनारा लाभला आहे. या समुद्राच्या भरती-ओहोटीचे पाणी वसई-विरार, कल्याण तसेच उरणपर्यंत पसरलेल्या खाडीकाठांपर्यंत पोहोचते. त्यामुळे या भागांत जलवाहतूक शक्य आहे, मात्र काही ठिकाणी भौगोलिक परिस्थितीमुळे ती मर्यादित ठरू शकते, असेही या संदर्भातील माहितीत नमूद आहे.

एकवीस जलमार्ग आणि चोवीस टर्मिनलचा प्रस्ताव

या प्रकल्पांतर्गत मुंबई महानगर प्रदेशात एकूण एकवीस जलमार्गांवर जलवाहतूक सुरू करण्याचे नियोजन आहे. या जलमार्गांमध्ये ठाणे, कल्याण, वसई-विरार, मिरा-भाईंदर, नवी मुंबई, पनवेल आणि अलीबागपर्यंतचे मार्ग प्रस्तावित आहेत. या जलवाहतुकीसाठी एकूण चोवीस टर्मिनल उभारण्याचेही प्रस्तावित असल्याची माहिती देण्यात आली आहे.

राज्य सागरी मंडळ गेली अनेक वर्षे समुद्र व खाडीकिनाऱ्यालगतच्या जलाशयांचा जलवाहतुकीसाठी वापर शक्य आहे का, याची चाचपणी करत आहे. काही ठिकाणी पाण्याची पातळी आणि भौगोलिक अडचणी या प्रकल्पाच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या ठरणार आहे.

जहाजबांधणी कारखान्यासाठी दोन हजार पाचशे कोटींची गुंतवणूक

प्रस्तावित जलमार्गांवर लागणारी आधुनिक आणि पर्यावरणपूरक जहाजे राज्यातच बांधण्यासाठी जहाजबांधणी कारखाना उभारला जाणार आहे. यासाठी दोन हजार पाचशे कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली जाणार आहे. नॉर्वेच्या कंपनीने जलमार्गांसाठी आवश्यक बोटी तयार करण्यासाठी कारखाना सुरू करण्याची तयारी दाखवली आहे.

या पार्श्वभूमीवर रायगड, रत्नागिरी आणि पालघर या समुद्रकिनारी असलेल्या जिल्ह्यांमध्ये कारखान्यासाठी जमिनीचा शोध सुरू करण्यात आला आहे. कारखाना उभारणीसाठी जागा चाचपणी सुरू असल्याचे महाराष्ट्र सागरी मंडळाच्या एका उच्च अधिकाऱ्यांनी सांगितले.

जलवाहतुकीचा पर्याय आणि आधीचा अनुभव

मुंबईतील वाहतूक कोंडीतून दिलासा देण्यासाठी जलवाहतूक हा पर्याय ठरू शकतो, असा दावा या संदर्भात करण्यात आला आहे. ब्रिटिश काळात जलवाहतूक सुरू होती. त्याच पार्श्वभूमीवर मुंबई वॉटर मेट्रो प्रकल्प साकारण्यात येणार आहे.

दरम्यान, नवी मुंबई ते मुंबई अशी जलवाहतूक यापूर्वी सुरू करण्यात आली होती, मात्र तिकीट दर परवडत नसल्याने सेवा ठप्प झाली होती. त्यामुळे पुढील नियोजनात प्रवासी-सुलभता, मार्गांची व्यवहार्यता आणि तिकीट दर यासंबंधी बाबींचा अभ्यास महत्त्वाचा ठरणार आहे.

टॅग्ज: #मुंबई #मुंबईवॉटरमेट्रो #जलवाहतूक #एमएमआर #रायगड #पालघर #रत्नागिरी #Maharashtra