स्वतंत्र बातमी

मुंबई ते अहमदाबाद दरम्यान धावणाऱ्या देशातील पहिल्या बुलेट ट्रेनच्या भुयारीकरणाच्या कामाला गती मिळाली आहे. मुंबईतील विक्रोळी परिसरात समुद्राखालून जाणाऱ्या भुयाराच्या खोदकामासाठी अत्यंत अवाढव्य अशा भुयार खोदणाऱ्या यंत्राला यशस्वीरित्या खाली उतरवण्यात आले आहे. हे काम अतिशय आव्हानात्मक होते आणि ते अत्यंत सुरक्षितपणे पूर्ण करण्यात आले आहे.

विक्रोळी येथे उभारण्यात आलेल्या विहिरीवजा विवरामध्ये हे महाकाय यंत्र खाली उतरवण्यात आले. यासाठी प्रशासनाने देशातील सर्वात मोठ्या क्षमतेच्या क्रेनचा वापर केला. या यंत्राचा केवळ मुख्य गोल कटरहेड म्हणजेच खोदणारा पुढचा भाग हाच तब्बल दोनशे तीस टन वजनाचा आहे, तर या संपूर्ण भुयार खोदणाऱ्या यंत्राचे एकूण वजन सुमारे सात हजार टन इतके अवाढव्य आहे. या यंत्राचा व्यास हा साडेतेरा मीटर इतका मोठा असून, जमिनीखालील खडकांचे अचूक आणि वेगाने खोदकाम करण्यासाठी या अत्याधुनिक स्वयंचलित यंत्राची रचना करण्यात आली आहे.

या संपूर्ण प्रकल्पातील सर्वात महत्त्वाचा आणि कठीण टप्पा म्हणजे वांद्रे-कुर्ला संकुल ते शिळफाटा या दरम्यान तयार करण्यात येणारे एकूण एकवीस किलोमीटर लांबीचे भुयार होय. या एकवीस किलोमीटरच्या भुयारापैकी तब्बल सात किलोमीटरचा मार्ग हा अरबी समुद्राच्या तळाखालून म्हणजेच ठाण्याच्या खाडीखालून जाणार आहे. या सागरी भुयाराच्या निर्मितीसाठी एकूण तीन वेगवेगळ्या महाकाय खोदकाम यंत्रांचा वापर केला जात असून, त्यापैकी पहिल्या यंत्राचे सुटे भाग आता विक्रोळी येथे जोडले जात आहेत.

जमिनीखाली सुमारे चौतीस मीटर खोलीवर हे महाकाय यंत्र उतरवण्याची प्रक्रिया अत्यंत गुंतागुंतीची आणि तांत्रिक कौशल्याची होती. विक्रोळी येथील भुयारीकरणाचे हे केंद्र केवळ भुयार खोदण्यासाठीच नव्हे, तर खोदकामादरम्यान निघणारा हजारो टन गाळ आणि दगड-धोंडे बाहेर काढण्यासाठी मुख्य केंद्र म्हणून वापरले जाणार आहे. हे यंत्र पूर्णपणे जोडल्यानंतर पुढील काही दिवसांत प्रत्यक्ष भुयार खोदण्याच्या कामाला सुरुवात केली जाईल, ज्यामुळे मुंबईतील भुयारी मार्गाचे काम निश्चित वेळेत पूर्ण होण्यास मदत होईल.

हा वेगवान रेल्वे प्रकल्प केवळ मुंबई आणि अहमदाबाद या दोन प्रमुख शहरांमधील प्रवासाचा वेळ कमी करणार नाही, तर देशाच्या वाहतूक क्षेत्राला आधुनिक तंत्रज्ञानाची एक नवी दिशा देणारा ठरेल. समुद्राखालून भुयार तयार करण्याचे असे महाकाय तंत्रज्ञान भारतात पहिल्यांदाच वापरले जात असून, या कामात सुरक्षेचे सर्व आंतरराष्ट्रीय निकष पाळले जात आहेत. या यशस्वी टप्प्यामुळे संपूर्ण प्रकल्पातील एक मोठा तांत्रिक अडथळा दूर झाला असून, बुलेट ट्रेनचे स्वप्न आता अधिक वेगाने सत्यात उतरताना दिसत आहे.