विद्युतीकरणातून रेल्वेची हरित क्रांती

भारतीय रेल्वेने देशाच्या वाहतूक क्षेत्रात एक अभूतपूर्व कामगिरीची नोंद केली आहे. रेल्वे मंत्रालयाने जाहीर केलेल्या अधिकृत माहितीनुसार, देशातील रेल्वे मार्गिकेच्या म्हणजेच ब्रॉडगेज नेटवर्कचे तब्बल नव्वद पूर्णांक सहा दशांश टक्के विद्युतीकरण यशस्वीरीत्या पूर्ण झाले आहे. भारतीय रेल्वेला जगातील सर्वात हरित रेल्वे जाळे बनवण्याच्या ध्येयाने सुरू असलेल्या मोहिमेतील हा एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण टप्पा मानला जात असून, यामुळे देशातील रेल्वे प्रवासाचा चेहरामोहरा बदलण्यास मदत होणार आहे.

या महत्त्वाकांक्षी मोहिमेअंतर्गत रेल्वे विभागाने गेल्या काही वर्षांत हजारो किलोमीटर लांबीच्या रेल्वे मार्गांचे विजेवर चालणाऱ्या मार्गांमध्ये रूपांतर केले आहे. देशातील विविध राज्यांमधील मुख्य मार्ग आता पूर्णपणे विद्युत जोडणीने जोडले गेले असून, उर्वरित काही टक्के मार्गांचे कामही अत्यंत वेगाने सुरू आहे. हे काम पूर्ण झाल्यानंतर भारतीय रेल्वे पूर्णपणे पारंपरिक इंधनावरील अवलंबित्व संपवून विजेवर चालणारी जगातील पहिली रेल्वे सेवा ठरेल, असा विश्वास प्रशासनाकडून व्यक्त करण्यात आला आहे.

या व्यापक विद्युतीकरणामुळे रेल्वेच्या कार्यक्षमतेत आणि वेगात प्रचंड सुधारणा झाली आहे. डिझेल इंजिनांचा वापर मर्यादित झाल्यामुळे रेल्वेच्या इंधन आयातीवरील खर्चात बचत होत असून देशाच्या अर्थव्यवस्थेला याचा फायदा मिळत आहे. तसेच, विजेवर चालणाऱ्या इंजिनांमुळे प्रवाशांना अधिक वेगवान आणि विनाअडथळा प्रवास करणे शक्य झाले आहे, ज्यामुळे प्रवासी वाहतूक आणि मालवाहतूक या दोन्ही क्षेत्रांना नवसंजीवनी मिळाली आहे.

पर्यावरण संवर्धनाच्या दृष्टीने हा निर्णय अत्यंत महत्त्वाचा आणि दिशादर्शक ठरला आहे. रेल्वे गाड्या विजेवर चालल्यामुळे विषारी वायूंचे आणि धुराचे उत्सर्जन पूर्णपणे थांबले असून, कार्बन वायूचे प्रमाण कमी करण्याच्या भारताच्या जागतिक संकल्पनाला यामुळे बळ मिळाले आहे. प्रदूषणमुक्त आणि पर्यावरणपूरक वाहतूक व्यवस्थेची निर्मिती करून देशातील नागरिकांना एक स्वच्छ आणि सुंदर पर्यावरण देण्याच्या दिशेने हे रेल्वेचे पाऊल अत्यंत कौतुकास्पद ठरत आहे.

अतिशय दुर्गम आणि भौगोलिकदृष्ट्या आव्हानात्मक भागांमध्येही रेल्वेच्या अभियंत्यांनी आणि कर्मचाऱ्यांनी हे विद्युत सक्षमीकरणाचे काम उत्कृष्ट नियोजनाद्वारे पूर्ण केले आहे. केंद्र सरकारच्या आधुनिक पायाभूत सुविधा विकास कार्यक्रमाचा हा एक मुख्य भाग असून, यामुळे आगामी काळात रेल्वेचा प्रवास अधिक सुरक्षित, सुलभ आणि किफायतशीर होणार आहे. उर्वरित मार्गांचे विद्युतीकरणही नजीकच्या काळात पूर्ण करून शंभर टक्के उद्दिष्ट गाठण्यासाठी रेल्वे प्रशासन कटिबद्ध आहे.

बातमी मिळवा
ई-मेलवर WhatsApp वर
5,029 वेळा पाहिलं