पुण्यातील शासकीय तंत्रनिकेतन या नामांकित स्वायत्त संस्थेने राज्यातील तांत्रिक शिक्षणाचा दर्जा उंचावण्यासाठी आणि विद्यार्थ्यांना थेट व्यावसायिक अनुभव देण्यासाठी एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. संस्थेने आपल्या अंतिम वर्षातील विद्यार्थ्यांसाठी संपूर्ण सहा महिन्यांच्या थेट उद्योग प्रशिक्षणाची योजना आखली असून, असा प्रयोग राबवणारी ही महाराष्ट्रातील पहिलीच संस्था ठरली आहे. या योजनेच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना केवळ पुस्तकी ज्ञान न मिळता, प्रत्यक्ष कारखान्यांमध्ये किंवा कंपन्यांमध्ये काम करून व्यावहारिक कौशल्ये आत्मसात करण्याची सुवर्णसंधी उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
सध्याच्या शिक्षण पद्धतीमध्ये अनेकदा विद्यार्थ्यांना डिप्लोमा पूर्ण केल्यानंतरही उद्योगांमधील प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव नसतो, ज्यामुळे त्यांना तात्काळ नोकऱ्या मिळण्यात अडचणी येतात. हीच दरी सांधण्यासाठी या संस्थेने आपल्या अभ्यासक्रमात बदल केला आहे. या अंतर्गत अंतिम वर्षाच्या शेवटच्या सत्रातील संपूर्ण सहा महिने विद्यार्थ्यांना कोणत्याही वर्गात न बसवता थेट औद्योगिक क्षेत्रातील नामांकित कंपन्यांमध्ये प्रशिक्षणासाठी पाठवले जात आहे. या अभिनव उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये व्यावसायिक शिस्त आणि आत्मविश्वास निर्माण होण्यास मोठी मदत होत आहे.
या योजनेच्या पहिल्या टप्प्यात संस्थेतील विविध शाखांमधील तब्बल सातशे चाळीस विद्यार्थ्यांनी सहभाग नोंदवला आहे. विशेष म्हणजे या सर्व विद्यार्थ्यांना केवळ विनामूल्य प्रशिक्षण मिळत नसून, त्यांना दरमहा सात हजार रुपयांपासून ते पंचवीस हजार रुपयांपर्यंतचे विद्यावेतन म्हणजेच स्टायपेंड देखील कंपन्यांकडून दिले जात आहे. यामुळे विद्यार्थ्यांना शिक्षणासोबतच आर्थिक हातभारही लागत असून, त्यांचा उत्साह द्विगुणित झाला आहे. या प्रत्यक्ष अनुभवामुळे विद्यार्थ्यांची कौशल्ये अधिक तावून सुलाखून निघत आहेत.
या उपक्रमाला यशस्वी करण्यासाठी पुणे आणि परिसरातील एकूण शंभरहून अधिक नामांकित औद्योगिक कंपन्यांनी संस्थेशोबत भागीदारी केली आहे. यामध्ये प्रामुख्याने यांत्रिक, विद्युत, संगणक, आणि इतर तांत्रिक क्षेत्रातील नामांकित कंपन्यांचा समावेश आहे. या कंपन्यांमधील वरिष्ठ अभियंते आणि मार्गदर्शक विद्यार्थ्यांच्या प्रत्यक्ष कामावर देखरेख ठेवत आहेत. तसेच संस्थेचे प्राध्यापकही वेळोवेळी कंपन्यांना भेटी देऊन विद्यार्थ्यांच्या प्रगतीचा आणि त्यांच्या कार्यक्षमतेचा आढावा घेत आहेत.
या सहा महिन्यांच्या प्रशिक्षण कालावधीत उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या अनेक विद्यार्थ्यांना प्रशिक्षण पूर्ण होताच संबंधित कंपन्यांमध्ये थेट कायमस्वरूपी नोकरीच्या संधी म्हणजेच नोकरीची पूर्व-ऑफर देखील मिळण्यास सुरुवात झाली आहे. या प्रयोगाच्या अभूतपूर्व यशामुळे राज्याच्या तंत्रशिक्षण संचालनालयानेही याची दखल घेतली असून, आगामी काळात महाराष्ट्रातील इतर सर्व शासकीय व खाजगी तंत्रनिकेतन संस्थांमध्येही हा सहा महिन्यांच्या थेट उद्योग प्रशिक्षणाचा आकृतिबंध लागू करण्याचा विचार सुरू केला आहे.