बारामती तालुक्यात पाणीटंचाईचे संकट
पुणे जिल्ह्यातील बारामती तालुक्यामध्ये उन्हाची तीव्रता दिवसेंदिवस कमालीची वाढू लागली आहे. वाढत्या तापमानामुळे ग्रामीण भागातील पाण्याचे मुख्य स्त्रोत कोरडे पडू लागले असून, नागरिकांना भीषण पाणीटंचाई का सामना करावा लागत आहे. गतवर्षीच्या तुलनेत यंदा मे महिन्याच्या मध्यभागातच परिस्थिती अधिक चिंताजनक बनली आहे. पाण्याचे सर्व मार्ग आटल्याने ग्रामीण भागातील विहिरी, कूपनलिका आणि सार्वजनिक पाणीपुरवठा योजनांवर प्रचंड ताण निर्माण झाला असून, प्रशासनाला आता टँकरद्वारे पाणीपुरवठा करण्याची वेळ आली आहे.
तालुक्यातील परिस्थिती लक्षात घेता प्रशासनाने तातडीने उपाययोजना राबवण्यास सुरुवात केली आहे. सध्या जिरायती पट्ट्यातील नऊ गावे आणि चौपन्न वाड्या-वस्त्यांमध्ये पाच टँकरच्या माध्यमातून नियमित पाणी पुरवले जात आहे. या टँकरच्या माध्यमातून दररोज बावीस खेपा करून सुमारे तेरा हजार चौऱ्याण्णव नागरिकांची पिण्याच्या पाण्याची गरज भागवली जात आहे. ज्या गावांमध्ये पाण्याची तीव्र टंचाई जाणवत आहे, त्यामध्ये प्रामुख्याने अंजनगाव, थोपटेवाडी, गाडीखेल, देऊळगाव रसाळ, सोनवडी सुपे, कारखेल, सावळ, जैनकवाडी आणि मोराळवाडी या गावांचा समावेश आहे.
या टंचाईचा सर्वाधिक फटका बारामतीच्या पश्चिम जिरायती भागाला बसत असून तेथे परिस्थिती दिवसेंदिवस गंभीर होत चालली आहे. सार्वजनिक नळ योजनांमधून नियमित पाणी देण्याचा प्रयत्न चालू असला, तरी भूगर्भातील जलपातळी कमालीची घटल्यामुळे अनेक योजना कुचकामी ठरत आहेत. पिण्याच्या पाण्याचे संकट गहिरे झाल्यामुळे स्थानिक महिलांना पाण्यासाठी रणरणत्या उन्हात लांबवर पायपीट करावी लागत आहे. यामुळे ग्रामीण भागातील कुटुंबांमध्ये आणि विशेषतः शेतकरी वर्गामध्ये चिंतेचे वातावरण पसरले आहे.
पिण्याच्या पाण्यासोबतच ग्रामीण भागातील अर्थव्यवस्थेचा कणा असलेला दुग्ध व्यवसाय आणि पशुपालनही या पाणीटंचाईमुळे संकटात सापडले आहे. जनावरांना पिण्यासाठी पाणी आणि चारा उपलब्ध करणे शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत कठीण झाले आहे. ही भीषण परिस्थिती पाहता, तालुक्यातील आणखी चौवीस गावांनी पाणीपुरवठ्यासाठी टँकर सुरू करण्याची मागणी केली आहे. यामध्ये गोजुबावी, सावंतवाडी, जराडवाडी, बनवाडी, उंडवडी आणि जळगाव सुपे या ग्रामपंचायतींनी आपापले अधिकृत प्रस्ताव उपविभागीय अधिकारी कार्यालयाकडे मंजुरीसाठी सादर केले आहेत.
तालुक्यातील या संपूर्ण परिस्थितीवर स्थानिक प्रशासन आणि पंचायत समितीचे अधिकारी अतिशय बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. नागरिकांची मागणी आणि गावातील प्रत्यक्ष परिस्थितीची पाहणी करून पाणीपुरवठा करण्याचे नियोजन केले जात आहे. प्रशासकीय सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, गावांकडून प्रस्ताव प्राप्त होताच आवश्यक ती कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण केली जात आहे. आगामी काळात उन्हाचा चटका आणखी वाढल्यास टँकरची संख्या वाढवण्यात येईल आणि कोणत्याही नागरिकाला पाण्यापासून वंचित ठेवले जाणार नाही, अशी ग्वाही प्रशासकडून देण्यात आली आहे.