स्पेनच्या दक्षिण भागात लागलेल्या भीषण वणव्यामुळे संपूर्ण परिसरात हाहाकार माजला आहे. अल्मेरिया प्रांतातील जंगलात लागलेली आग वाऱ्याच्या वेगाने निवासी भागाकडे पसरल्याने भीषण परिस्थिती निर्माण झाली आहे.
१२
मृत नागरिकांची संख्या
२३
बेपत्ता व्यक्तींचा आकडा
३८०० हेक्टर
बाधित वनक्षेत्र जमीन
८
गंभीर जखमी नागरिक
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
दक्षिण स्पेनमधील अल्मेरिया प्रांतात भीषण वणवा लागला आहे. आगीत १२ जणांचा मृत्यू झाला असून २३ जण बेपत्ता आहेत. सुमारे ३८०० हेक्टर जंगल जळून खाक झाले असून आग अजूनही अनियंत्रित आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
स्पेनचे पंतप्रधान पेड्रो सांचेझ आणि अंदालुसिया प्रांताचे प्रादेशिक अध्यक्ष जुआनमा मोरेनो हे आपत्कालीन मदत कार्यासह शोध मोहिमेचे थेट नियंत्रण करत आहेत.
तात्कालिक परिणाम
परिसरातील मुख्य रस्ते वाहतुकीसाठी बंद केले आहेत. स्थानिक रहिवाशांना घरे सोडण्याचे आदेश दिले असून वीज पुरवठा खंडित झाला आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
स्पेनच्या लष्करी आपत्कालीन कक्षाने (UME) शेकडो सैनिक आणि १६ विमाने तैनात केली आहेत. आगीच्या कारणाचा तपास नागरी सुरक्षा दलामार्फत सुरू आहे.
परदेशी पर्यटकांना फटका
अल्मेरिया हा भाग परदेशी नागरिकांचा आवडता सुट्टीचा परिसर आहे. मृत पाडलेल्या नागरिकांमध्ये बहुतांश ब्रिटिश आणि बेल्जियम देशांचे नागरिक आहेत.
- सुरक्षिततेच्या सूचनांकडे दुर्लक्ष करून कारने पळून जाण्याच्या प्रयत्नात ४ ब्रिटिश नागरिकांचा गाडीतच मृत्यू झाला.
- पायवाटेने जंगलातून बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करणारे ७ नागरिक आगीच्या वेढ्यात सापडले.
हवामानाचा अडथळा आणि मदत कार्य
स्पेनमधील दक्षिण भागात सध्या उन्हाळ्याची दुसरी तीव्र लाट सुरू आहे. तापमान ४० अंश सेल्सिअसच्या पार गेले असून कोरडे गवत आणि वेगाने वाहणारे वारे आगीला अधिक भडकावत आहेत. अग्निशामक दलाच्या जवानांना डोंगराळ आणि दुर्गम भागामुळे जड यंत्रसामग्री नेण्यास अडचणी येत आहेत. रात्रीच्या वेळी वाऱ्याची दिशा बदलल्याने आगीचे नवीन छोटे सुळके मैलोनमैल लांब पसरले आहेत. बेपत्ता २३ नागरिकांमध्ये काही गिर्यारोहक असण्याची शक्यता वर्तवली जात असून त्यांचा शोध घेण्यासाठी ड्रोन तंत्रज्ञानाचा वापर केला जात आहे. जखमी ८ नागरिकांपैकी ४ जणांची प्रकृती अत्यंत चिंताजनक असून त्यांना विशेष बर्न युनिटमध्ये दाखल केले आहे.
“आगीची गती अत्यंत वेगवान आणि गुंतागुंतीची आहे. आम्ही सर्व राष्ट्रीय संसाधने तैनात केली आहेत. बेपत्ता नागरिकांचा शोध घेणे आमचे पहिले प्राधान्य आहे.
— जुआनमा मोरेनो, प्रादेशिक अध्यक्ष, अंदालुसिया“जंगलातील अतिशय कोरडी वनस्पती, तीव्र वारे आणि अचानक लागलेली आग हे अत्यंत घातक संयोजन ठरले. यामुळे आग विझवण्याच्या कामात प्रचंड अडथळे येत आहेत.
— गुलेर्मो रेन, वणवा शास्त्रज्ञ, इम्पेरियल कॉलेज लंडन- आगीची सुरुवात एका पडलेल्या विजेच्या खांबामुळे झाल्याचा प्राथमिक संशय नागरिकांनी व्यक्त केला आहे.
- मदत छावण्यांमध्ये ५० हून अधिक कुटुंबांना तात्पुरता आश्रय देण्यात आला आहे.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| बचाव मोहीम | लष्करी तुकड्या तैनात | कार्यरत |
| बाधित क्षेत्र | लॉस गॅलार्डोस परिसर | पूर्ण |
| शोध मोहीम | २३ बेपत्ता नागरिक | कार्यरत |
| हवामान इशारा | ऑरेंज अलर्ट जारी | नोंदवले |
पार्श्वभूमी
स्पेनमधील वणव्यांचे संकट आणि पुढील पावले?
स्पेन आणि पोर्तुगाल देशांमध्ये गेल्या काही वर्षांत वणवे लागण्याच्या घटनांमध्ये वाढ झाली आहे. वर्ष २०१७ मध्ये पोर्तुगालमध्ये लागलेल्या वणव्यात ६६ लोकांचा मृत्यू झाला होता. हवामान बदलामुळे युरोपमधील तापमान वेगाने वाढत असल्याचा इशारा पर्यावरण तज्ज्ञ सतत देत आहेत. स्पेन सरकारने या वर्षी वणवा प्रतिबंधक मोहीम जानेवारी महिन्यापासूनच सुरू केली होती. नवीन विमाने आणि हेलिकॉप्टर खरेदीसाठी निधी मंजूर केला होता. शनिवारच्या या भीषण दुर्घटनेनंतर संपूर्ण दक्षिण युरोपमधील वन संरक्षण कायद्यांचे कडक पुनरावलोकन केले जाणार आहे. मृतांची ओळख पटवण्यासाठी डीएनए चाचणीची प्रक्रिया सुरू केली जाईल.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन बाधित क्षेत्राच्या सीमा पूर्णपणे सील केल्या आहेत. आपत्कालीन सेवांच्या वाहनांशिवाय इतर सर्व खाजगी गाड्यांना महामार्गावर प्रवेश बंदी केली असून पोलीस दल रात्रीची गस्त घालत आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर चिंतेचे वातावरण असून स्थानिक पर्यटन क्षेत्राला आर्थिक फटका बसला आहे. अनेक हॉटेल बुकिंग रद्द झाल्या असून लाकूड आणि कृषी उद्योगांचे नुकसान झाले आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम झाला असून हवेतील विषारी धुरामुळे नागरिकांना श्वास घेण्यास त्रास होत आहे. अनेक नागरिकांचे संसार उघड्यावर आले असून पिण्याच्या पाण्याचा तुटवडा निर्माण झाला आहे.
शेतकरी
शेतकरी यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून शेकडो एकरवरील पिके आणि फळबागा जळून खाक झाल्या आहेत. शेतातील पाळीव जनावरांना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्यासाठी शेतकरी संघर्ष करत आहेत.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
स्पेनमधील हा भीषण वणवा केवळ एक नैसर्गिक अपघात नसून मानवनिर्मित हवामान बदलाचा स्पष्ट इशारा आहे. युरोपमधील वाढते तापमान आणि कोरडे ऋतू जंगलांना ज्वलनशील बनवत आहेत. प्रशासकीय पातळीवर सज्जता असूनही आगीचा वेग यंत्रणेच्या क्षमतेबाहेर गेला. परदेशी पर्यटकांना स्थानिक भाषेत आपत्कालीन सूचना न समजणे हे या दुर्घटनेतील मृत्यूचे मुख्य कारण ठरले. प्रशासनाने भविष्यात बहुभाषिक आपत्कालीन यंत्रणा उभारणे गरजेचे आहे. केवळ अग्निशामक विमाने वाढवून चालणार नाही. वनक्षेत्राजवळ राहणाऱ्या नागरिकांचे सुरक्षा ऑडिट करणे ही काळाची गरज बनली आहे.
