लिफाफे निर्मिती
लिफाफे बनविणे हा अतिशय स्वस्त व्यवसाय आहे. हे लिफाफे कागदांपासून किंवा कार्ड बोर्ड इत्यादींपासून बनविले जातात. हे मुख्यतः याचा उपयोग कागदपत्रे, ग्रीटिंग कार्ड इत्यादी वस्तू वेष्टनबंद करण्यासाठी केला जातो. या व्यवसायात दर महिन्याला कमाई करता येते. तुम्ही घरातून हा व्यवसाय सुरू केला तर 10 हजार…
प्राचीन भारतातील शेती
श्रीरामांचे युग त्रेतायुग म्हणून ओळखले जाते. भारतातील शेती ही अत्यंत प्रगत होती. त्रेतायुगातील शेतकरी अन्नधान्यापासून कडधान्य, भरडधान्य, फळे, तेलबिया इत्यादींचे उत्पन्न घ्यायचे. त्या काळी केवळ शेतीच नाही तर पशूपालनही करीत. त्यात गाय हा प्राणी फार महत्त्वाचा असे. रामराज्यात पिकांवर रोग वा किडींचा प्रादुर्भाव नव्हता, असे…
कुरिअर वितरण सेवा
अर्थव्यवस्थेतील सेवा क्षेत्रात समावेश होणारी कुरिअर वितरण सेवा अत्यंत लोकप्रिय आहे. या सेवेमार्फत देशात आणि जगभरात उत्पादने सुरक्षितपणे वितरित केली जातात. विशेषत: वस्तुंचे जलद वितरण केले जाते. या सेवेमुळे अनेकांना रोजगार मिळतो. कुरिअर वितरण सेवा ही एक कंपनी किंवा व्यक्तीमार्फत चालविली जाते. एका ठिकाणाहून दुसऱ्या…
मधमाशीपालन
मधमाशांचे वैशिष्ट्य आपणांस माहित असेल. मधमाशांशिवाय फुलांपासून मध तयार होऊ शकत नाही. याच मधमाशा माणसाला चांगले उत्पन्न देऊ शकतात. राजस्थानातील गंगापूर शहर जिल्ह्यात नयागाव येथे पिंटू मीना हा व्यवसाय यशस्वीपणे करतात. पिंटू मीना यांनी सुरुवातीला आठविस पेट्यांसह मधमाशी पालनाला सुरुवात केली. आज त्यांच्याकडे चारशे पेट्या…
गहू पिकावरील पिवळा गंज
गहू पिकावर विविध रोगांचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्यता दिवसेंदिवस वाढत आहे. अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांनी योग्य वेळी व्यवस्थापन करावे, जेणेकरून नुकसान टाळता येईल. असाच एक रोग म्हणजे ‘पिवळा गंज’ आहे. याला प्रतिबंध करण्याचे मार्ग आयसीएआर-भारतीय गहू आणि बार्ली संशोधन, कर्नालचे शास्त्रज्ञ यांनी सांगितले आहेत. या संस्थेचे संचालक…
अंड्यांचे कागदी ट्रे
जागतिक स्तरावर ताज्या अंड्यांची मागणी वाढत असल्याने अंड्यांच्या ट्रेचा वापरही वाढत आहे. म्हणून, अंडी ट्रेचे उत्पादन हा एक चांगला उद्योग म्हणून नावारुपास येत आहे. अंड्याचा कागदी ट्रे हा एक असा प्रकार आहे, ज्यामध्ये चांगली कार्यक्षमता असून त्याची उत्पादन किंमतही कमी आहे. कागदी अंड्याचे ट्रे उत्पादन…
नेलपॉलिश
नेलपॉलिश’ अर्थात नखांना मुलामा चढवणे हा जवळजवळ विसाव्या शतकातील तंत्रज्ञानाचा शोध आहे. असे असले तरीही नखांना मुलामा देणे प्राचीन काळी अज्ञात नव्हते. प्राचीन इजिप्तमधील उच्च वर्ग कदाचित केस आणि नखे दोन्ही रंगविण्यासाठी मेहंदी वापरत होता. अलीकडे त्याची रचना, उत्पादन आणि हाताळणी ही आधुनिक रासायनिक तंत्रज्ञानातील…
कोबी शेती
कांदावर्गीय भाज्यांमध्ये कोबीचा समावेश होतो. कोबीपासून वेगवेगळे चविष्ट पदार्थ बनविले जातात. मिरची-मसाल्याची भाजी, कुरकुरीत भजी बनविण्याबरोबरच कच्च्या कोशिंबिरीची लज्जत वाढविण्यासाठी कोबी वापरतात. चिनी खाद्यपदार्थांमध्ये तर कोबीचा मान वरचा असतो. त्यामुळे कोबी लागवडीला विशेष महत्त्व आहे. कोबीची लागवड प्रामुख्याने सेंद्रिय पदार्थांनी समृद्ध असलेल्या वालुकामय ते भारी…
घड्याळ निर्मिती
घड्याळ निर्मिती उद्योगाने उच्च दर्जाच्या उत्पादनांनी जग जिंकले आहे. हा उद्योग प्रामुख्याने लक्झरी विभागात चालतो. गुणवत्तेच्या बाबतीत स्वित्झर्लंड हा क्लासिक घड्याळांचा जगातील सर्वात मोठा निर्यातदार आहे. इसवी सन पूर्व दोनशे पन्नास पासून कालमापनाचे पुरावे आढळतात. भारतात ‘घटिकापात्र’ अनेक शतकांपासून वापरात होते. त्यात त्रुटी होत्या. जसे…
सुगंधित मेणबत्त्या
मेणबत्ती बनवणारे व्यवसाय मेणापासून मेणबत्त्या तयार करण्यात माहिर आहेत. मेणबत्त्या वेगवेगळ्या कारणांसाठी वापरल्या जातात, ज्यात घराची सजावट, जेवण, स्व-काळजी उपचार आणि धार्मिक कार्ये यांचा समावेश होतो. मेणबत्ती बनवणे सर्जनशील लोकांसाठी योग्य आहे कारण त्यात विविध रंग, आकार, सुगंध आणि डिझाइनसह प्रयोग करणे समाविष्ट आहे. सुगंधित…
स्ट्रॉबेरी शेती
लालचुटुक आंबटगोड स्ट्रॉबेरी पाहून कुणाच्या तोंडाला पाणी सुटणार नाही ! महाराष्ट्रातील लोकप्रिय पर्यटनस्थळ असलेल्या महाबळेश्वरमध्ये स्ट्रॉबेरी हे एक महत्त्वाचे फळ पीक आहे. स्ट्रॉबेरीचे व्यावसायिक उत्पादन देशातील समशीतोष्ण आणि उप-उष्णकटिबंधीय भागात शक्य आहे. भारताचा विचार करता महाराष्ट्र, हरियाणा, पंजाब, पश्चिम बंगाल, हिमाचल प्रदेश, उत्तर प्रदेश, दिल्ली…
ऑनलाइन टी-शर्ट
ऑनलाइन टी-शर्ट व्यवसाय अलीकडे चांगला वाढताना दिसत आहे. विशिष्ट लक्ष्यित व स्वारस्य आणाऱ्या गटाला हा व्यवसाय सेवा देतो. सामान्यतः ज्यांना मजेदार घोषणा आवडतात, अशा लोकांसाठी वेगवेगळ्या प्रकारचे टी-शर्टस असतात. अनेक व्यवसायांशी संबंधित घोषणा असलेल्या टी-शर्टसना मागणी असते. याशिवाय वेगवेगळ्या उत्सवावेळी, सार्वजनिक उपक्रमांमध्ये अशी टी-शर्टस बनवून…
मूग शेती
मुगाच्या पिकासाठी जास्त पाऊस हानिकारक असतो. ज्या भागात साठ ते पंचाहत्तर सेमी पाऊस पडतो, तो कालावधी मूग लागवडीसाठी योग्य आहे. या पिकाला उष्ण हवामान लागते. मुगाची लागवड सर्व प्रकारच्या जमिनीत यशस्वीपणे केली जाते, मध्यम चिकणमाती, पाण्याचा योग्य निचरा होणारी चिकणमाती त्यासाठी उत्तम आहे. मुगाच्या शेतीसाठी…
चॉकलेट उद्योग
‘चॉकलेट’ हा शब्द ऐकताच खाण्याच्या इच्छेने तोंडाला लगेच पाणी सुटते. हा एक जिभेवर चघळला जाणारा गोड पदार्थ आहे. अनेक नवीन स्टार्टअप्ससह चॉकलेट व्यवसाय उदयास येत आहे. भारतातील चॉकलेट निर्मिती व्यवसायाची वाढ, नफा, उपयोग समजून घेऊया. चॉकलेट बनविण्याचा व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी चॉकलेट उत्पादन प्रशिक्षणाद्वारे चॉकलेट कसे…
कापडापासून चटई
लोक सर्वसाधारणपणे जुने तसेच शिलाईतून उसवलेले कपडे टाकून देतात. परंतु या कपड्यांपासून दरवाजावरील पायपुसणी आकर्षकपणे बनविता येतात. या पायपुसण्यांना बाजारातही चांगला दर मिळतो. ग्राहक आवडीने विकत घेतात. टाकाऊ कापडापासून पायपुसणी बनविण्याचा व्यवसाय अलिकडे महिला करू लागल्या आहेत. यासाठी प्रथम कापड पट्ट्यामध्ये कापून घेतले जाते. ती…
लाल बटाट्याची शेती
आता शेतकरी पारंपरिक शेती सोडत आहेत. पिकांच्या विविध जातींचा अवलंब करणे. आता विविध क्षेत्रात शेतीचे अनेक प्रयोग केले जात आहेत. पूर्वी शेतकरी गहू, मका आणि धानाची लागवड करत असत. त्यामुळे आता त्यात आणखी पिकांची भर पडली आहे. आता शेतकरीही लाल बटाट्याच्या लागवडीचा आनंद घेत आहेत. यामध्ये…
फरशी उद्योग
जास्त मागणी असलेल्या या वस्तूंचे उत्पादन करण्यासाठी जागा आणि आर्थिक क्षमतेचे नियोजन करून हा उद्योग सुरू करावा. उद्योग सुरू करण्यापूर्वी त्यासाठी शुद्ध प्रशिक्षण घ्यावे लागेल. जागा, पाणी, वीज, प्रशिक्षित कामगार आदींची गरज असल्याने या सर्वांचे नियोजन केल्याशिवाय हा उद्योग सुरू करणे शक्य नाही. यासाठी तुम्हाला…
रंगकाम व्यवसाय
वाढती लोकसंख्या व नोकऱ्यांची कमतरता यामुळे अलीकडे अनेक तरुण-तरुणी स्वत:चा व्यवसाय करण्यास पहिली पसंती देतात. आपण स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्याचा विचार करीत असाल रंगकाम करणे हासुद्धा एक चांगला व्यवसाय आहे. घर, कार्यालयाच्या नुतनीकरणात भिंतींचे रंगकाम हा एक मुख्य टप्पा आहे. या व्यवसायासाठी रंग, ब्रश, शिडी,…
फणस शेती
फणस हे नगदी पीक आहे. त्यामुळे याची शेती ही नेहमी फायद्याची शेती मानली जाते. कोकण आणि दक्षिण भारतात या जोरावर अनेक प्रक्रिया उद्योग उभे आहेत. पक्क्या फणसाएवढाच कच्च्या फणसापासून तयार केलेले पदार्थही चविष्ट आणि रुचकर असतात. त्यामुळे कच्च्या आणि पक्क्या दोन्ही स्वरुपातील फणसांना बाजारात विशेष…
अगरबत्ती उद्योग
भारतीय अगरबत्ती उद्योग हा जागतिक स्तरावरील सर्वात सक्रिय कुटीर उद्योगांपैकी एक आहे, ज्यामध्ये दोन दशलक्ष कामगार कार्यरत आहेत. अगरबत्ती केवळ भारतीय बाजारपेठेतच नाही, तर इतर आशियाई देशांमध्येही विकली जाऊ शकते. 2017 आणि 2018 मध्ये, भारताने जपान आणि चीनसारख्या आशियाई देशांमध्ये 500 कोटीहून अधिक अगरबत्ती पाठवल्या…
वही उत्पादन
शाळा, महाविद्यालये, संस्था, कार्यालये अशा सर्व ठिकाणी वह्या तसेच मोठ्या रजिस्टरची गरज असते. याशिवाय व्यापारी लोक वह्यांचा उपयोग रोजचा हिशोब लिहिण्यासाठी करतात. आता शिकणाऱ्या मुलांची संख्या वाढली असल्याने वह्यांची गरजही तेवढीच वाढली आहे. शाळा महाविद्यालयातील विद्यार्थ्यांच्या वाढत्या संख्येमुळे वाढणारी मागणी विचारात घेता वही उत्पादन व्यवसायाला…
केळी शेती
आपल्या देशातील फळांमध्ये केळीला महत्त्वाचे स्थान आहे. पूर्व उत्तर प्रदेशात त्याची लागवड वाढत आहे. केळीचे फळ पौष्टिक असते. त्यात फॉस्फरस आणि कॅल्शियमसारखी साखर आणि खनिज क्षार मुबलक प्रमाणात आढळतात. पुढील गोष्टी लक्षात घेऊन त्याची लागवड केल्यास आर्थिक दृष्टिकोनातून फायदा होईल. राज्यात केळीचे एकूण क्षेत्र सुमारे…
