स्वतंत्र बातमी

राज्यातील निवासी वैद्यांच्या कामाच्या तासांबाबत सध्या संभ्रमाची स्थिती निर्माण झाली आहे. राष्ट्रीय वैद्यकीय आयोगाने प्रत्येक आठवड्याला केवळ अठ्ठेचाळीस तास कामाची मर्यादा निश्चित करण्याबाबत मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या आहेत. मात्र, या नियमाची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी नेमकी कशी करावी, याबद्दल वैद्यकीय शिक्षण विभागाकडे कोणतीही ठोस कार्ययोजना नसल्याने प्रशासन आणि निवासी वैद्यांमध्ये अनिश्चिततेचे वातावरण आहे.

सद्यस्थितीत अनेक शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयांमध्ये निवासी वैद्यांना अमानवीयरीत्या दीर्घकाळ काम करावे लागत आहे. विशेषतः पहिल्या वर्षात शिक्षण घेणाऱ्या वैद्यांना दिवसाला वीस तासांहून अधिक काळ कर्तव्यावर राहावे लागते. रुग्णांची सुश्रूषा, आपत्कालीन विभागातील धावपळ, कक्षांची तपासणी आणि शैक्षणिक अभ्यासक्रम या सर्व जबाबदाऱ्यांचा डोंगर एकाच वेळी पेलताना या तरुणांवर प्रचंड शारीरिक आणि मानसिक ताण येत आहे.

या गंभीर परिस्थितीचा विचार करून निवासी वैद्य संघटनांनी कामाच्या तासांची मर्यादा तातडीने लागू करण्याची मागणी लावून धरली आहे. त्यांच्या मते, अत्यधिक कामाच्या ओझ्यामुळे वैद्यांच्या प्रकृतीवर विपरीत परिणाम होत आहे. जर वैद्य स्वतः थकलेले आणि तणावाखाली असतील, तर त्याचा थेट परिणाम रुग्णसेवेच्या गुणवत्तेवर होऊ शकतो, अशी भीतीही या संघटनांनी व्यक्त केली आहे.

दुसरीकडे, वैद्यकीय शिक्षण विभागातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी या अंमलबजावणीतील व्यावहारिक अडचणी मांडल्या आहेत. रुग्णांची वाढती संख्या, त्या तुलनेत वैद्यांची भासणारी कमतरता आणि अपुरी साधनसामग्री यामुळे तातडीने कामाचे तास कमी करणे आव्हानात्मक असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे. त्यामुळे हा नियम टप्प्याटप्प्याने लागू करण्याबाबत विचार सुरू असून, त्यासाठी सर्व संबंधित घटकांशी चर्चा केली जाणार आहे. काही विशिष्ट विभागांमध्ये तर वैद्यांना सलग वीस ते छत्तीस तास विश्रांतीविना काम करावे लागत असल्याची धक्कादायक स्थिती आहे. कामाच्या तासांबाबत जर लवकरच ठोस निर्णय घेण्यात आला नाही, तर वैद्यकीय क्षेत्रातील ही परिस्थिती अधिकच स्फोटक होऊ शकते, असा इशारा तज्ज्ञांनी दिला आहे. रुग्णसेवा आणि वैद्यांचे आरोग्य यांचा समतोल राखणे हे आता प्रशासनापुढील आव्हान आहे.