स्वतंत्र बातमी

राज्यातील पाणीसाठ्याबाबत एक दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. गेल्यावर्षी झालेल्या समाधानकारक पावसामुळे आणि जलसंधारणाच्या कामांमुळे यंदा उन्हाळ्यात राज्याचा पाणीपुरवठा समाधानकारक राहणार असल्याचे चित्र आहे. भूजल सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणेने प्रसिद्ध केलेल्या ताज्या अहवालात ही माहिती देण्यात आली असून, यामुळे शेतकरी आणि सर्वसामान्य नागरिकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.

राज्यातील प्रमुख धरणांमध्ये सध्या पुरेसा पाणीसाठा उपलब्ध आहे. विशेषतः मराठवाडा आणि विदर्भातील काही जिल्ह्यांमध्ये, जिथे दरवर्षी तीव्र पाणीटंचाई भासते, तिथे यंदा परिस्थिती बरी आहे. कोयना आणि इतर प्रमुख धरणांमध्ये सत्तर टक्क्यांहून अधिक साठा आहे. जायकवाडी धरणासह इतर मध्यम प्रकल्पांमध्ये पाणी पातळी स्थिर आहे. ऊर्ध्व वर्धा आणि गोसीखुर्द प्रकल्पांमुळे सिंचनाचा प्रश्न सुटण्यास मदत होत आहे. फक्त धरणांमधील पाणीच नाही, तर जमिनीखालील पाण्याची पातळी देखील यंदा सुधारली आहे. राज्याच्या सत्तर ते ऐंशी टक्के भागात भूजल पातळी गेल्या पाच वर्षांच्या सरासरीपेक्षा जास्त किंवा स्थिर आहे. परतीच्या पावसाने दिलेल्या ओढ्यामुळे विहिरी आणि कूपनलिकांच्या पाणी पातळीत वाढ झाली आहे. जलयुक्त शिवार आणि इतर सरकारी योजनांमुळे पावसाचे पाणी जमिनीत मुरण्याचे प्रमाण वाढले आहे.

पाणीसाठा समाधानकारक असला तरी प्रशासनाने पाणी नियोजनाबाबत सतर्क राहण्याचे आदेश दिले आहेत. उन्हाळ्याची तीव्रता वाढत असताना बाष्पीभवनाचा वेग वाढतो, त्यामुळे उपलब्ध पाण्याचा वापर जपून करणे आवश्यक आहे. उपलब्ध साठ्यातून प्रथम पिण्याच्या पाण्यासाठी आरक्षण ठेवण्यात आले आहे. रब्बी आणि उन्हाळी पिकांसाठी कालव्याद्वारे पाणी सोडण्याचे नियोजन जिल्हाधिकारी स्तरावर करण्यात आले आहे. जरी पाणीसाठा पुरेसा असला, तरी नागरिकांनी पाण्याचा अपव्यय टाळावा, असे आवाहन जलसंपदा विभागाने केले आहे. दरवर्षी मार्च-एप्रिल महिन्यात अनेक गावांमध्ये टँकरने पाणीपुरवठा करावा लागतो. मात्र, यंदा टँकरची मागणी गेल्या वर्षाच्या तुलनेत चाळीस टक्क्यांनी कमी झाली आहे. अनेक गावे ‘टँकरमुक्त’ होण्याच्या मार्गावर आहेत. विशेषतः लातूर आणि धाराशिव सारख्या जिल्ह्यांमध्ये, जिथे पाणीटंचाईचे सावट असते, तिथे यंदा प्रशासनावरचा ताण कमी झाला आहे.