कासव संवर्धन मोहिमेचा यशस्वी टप्पा
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील मालवण तालुक्यात दरवर्षीप्रमाणे यंदाही ऑलिव्ह रिडले या दुर्मिळ प्रजातीच्या कासवांनी अंडी घातली होती. वन विभाग आणि स्थानिक कासव मित्र यांच्या अथक परिश्रमानंतर, या अंड्यातून पिल्ले बाहेर येण्याचा आनंददायी काळ सुरू झाला आहे. सायंकाळी या किनाऱ्यावर शेकडो चिमुकल्या कासवांचा जन्म झाला आणि त्यांनी अथांग सागराच्या दिशेने धाव घेतली.
ऑलिव्ह रिडले कासवे अंडी घालण्यासाठी किनाऱ्यावर येतात. ही अंडी भक्षक प्राणी किंवा मानवी हस्तक्षेपामुळे नष्ट होण्याची भीती असते. हे टाळण्यासाठी वन विभागामार्फत किनाऱ्यावरच सुरक्षित कुंपण घातलं जातं. स्थानिक स्वयंसेवक आणि वनरक्षक रात्रभर किनाऱ्यावर गस्त घालतात, जेणेकरून कासवांना अंडी घालताना कोणताही अडथळा येऊ नये. अंड्यातून पिल्ले सुखरूप बाहेर येण्यासाठी वाळूतील ठराविक तापमान राखणे महत्त्वाचे असते, ज्याची काळजी तज्ज्ञांकडून घेतली जाते. अंड्यातून बाहेर पडल्यानंतर ही पिल्ले नैसर्गिक उपजत प्रवृत्तीने समुद्राच्या लाटांच्या दिशेने सरकतात. हा सोहळा पाहण्यासाठी आचरा किनाऱ्यावर निसर्गप्रेमी आणि पर्यटकांनी मोठी गर्दी केली होती. वन विभागाच्या कर्मचाऱ्यांनी अत्यंत शिस्तबद्ध पद्धतीने या पिल्लांना कोणताही स्पर्श न करता, त्यांना सुरक्षितरीत्या समुद्रापर्यंत पोहोचू दिले. वाळूवर उमटणाऱ्या त्यांच्या छोट्या पावलांच्या खुणा आणि लाटांच्या स्पर्शाने त्यांचे आनंदित होणे, हे दृश्य पाहणाऱ्यांच्या डोळ्यांचे पारणे फेडणारे होते.
ऑलिव्ह रिडले कासवे हे सागरी परिसंस्थेचे महत्त्वाचे घटक आहेत. ज्या किनाऱ्यावर ही कासवे अंडी घालण्यासाठी येतात, तो किनारा प्रदूषणमुक्त आणि पर्यावरणदृष्ट्या संपन्न मानला जातो. आचरा, वेळास आणि गुहागर यांसारख्या किनाऱ्यांनी कासव संवर्धनात जागतिक ओळख निर्माण केली आहे. या उपक्रमामुळे केवळ वन्यजीव संरक्षणच होत नाही, तर कासव महोत्सवाच्या माध्यमातून स्थानिक पर्यटनाला आणि रोजगारालाही मोठी चालना मिळते. कासव संवर्धनाच्या या मोहिमेत स्थानिक लोकांचा सहभाग वाखाणण्याजोगा आहे. आम्ही या पाहुण्यांचे स्वागत एखाद्या सणासारखे करतो, अशा भावना ग्रामस्थांनी व्यक्त केल्या आहेत. वन विभागाने पर्यटकांना आवाहन केले आहे की, कासवांचा जन्म होताना फ्लॅश लाईटचा वापर करू नये किंवा गोंगाट करू नये, कारण यामुळे ही पिल्ले गोंधळून जाऊ शकतात.