स्वतंत्र बातमी

भंडारा जिल्ह्यातील नवेगाव-नागझिरा व्याघ्र राखीव क्षेत्रात प्रशासकीय सुसूत्रता आणण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने एकसंघ नियंत्रण प्रणाली लागू करण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. या निर्णयाची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी १ एप्रिल २०२६ पासून सुरू झाली असून, या प्रणालीअंतर्गत येणाऱ्या बारा नवीन वनपरिक्षेत्र कार्यालयांचे अधिकृत उद्घाटन करण्यात आले आहे. या नव्या व्यवस्थेमुळे व्याघ्र प्रकल्पाच्या व्यवस्थापनात सुसूत्रता येईल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.

या सर्व कार्यालयांचे उद्घाटन क्षेत्र संचालक पियुषा जगताप यांच्या हस्ते उत्साहात संपन्न झाले. या विशेष उपक्रमामुळे प्रकल्पाच्या प्रशासकीय कामकाजात एकसंधता येणार असून, दैनंदिन कामकाज अधिक प्रभावी आणि पारदर्शक होण्याची मोठी अपेक्षा यावेळी व्यक्त करण्यात आली. या ऐतिहासिक बदलामुळे वनविभागाची कार्यक्षमता वाढून वन्यजीवांच्या संरक्षणाला एक नवी दिशा मिळणार आहे.

वनसंरक्षक नागपूर यांच्या २७ मार्च २०२६ रोजीच्या अधिकृत आदेशानुसार उमरझरी, तिरोडा, सडक अर्जुनी, नागझिरा, देवरी, पिटेझरी, कोका, गडेगाव, नवेगाव उद्यान, डोंगरगाव, झांशीनगर आणि बोंडे या वनपरिक्षेत्र कार्यालयांची नव्याने रचना करण्यात आली आहे. या उद्घाटन प्रसंगी प्रितमसिंग कोडापे, पवन जोंग, अतुल देवकर आणि तुषार ढमढेरे यांची प्रमुख उपस्थिती होती. या नव्या रचनेमुळे प्रकल्पाचे भविष्य अधिक उज्ज्वल होईल, अशी भावना यावेळी व्यक्त करण्यात आली.

नवेगाव-नागझिरा हा राज्यातील सहा प्रमुख व्याघ्र प्रकल्पांपैकी एक असून, त्याचा विस्तार प्रामुख्याने भंडारा आणि गोंदिया या दोन जिल्ह्यांत पसरलेला आहे. यापूर्वी या प्रकल्पाच्या मध्यवर्ती क्षेत्राबाहेरील बफर क्षेत्राचे व्यवस्थापन वेगवेगळ्या विभागांकडे विखुरलेले होते, ज्यामुळे अनेक प्रशासकीय अडचणी आणि समन्वयाचा अभाव निर्माण होत होता. आता नव्या निर्णयानुसार, संपूर्ण बफर क्षेत्राचे सर्वाधिकार आणि नियंत्रण थेट व्याघ्र प्रकल्पाकडे सोपवण्यात आले आहे.

या एकसंघ नियंत्रण प्रणालीमुळे वन्यजीव संवर्धनाच्या कामाला मोठी गती मिळणार असून, विशेषतः मानव आणि वन्यजीव यांच्यातील संघर्ष कमी करण्यास मोलाची मदत होईल. तसेच, स्थानिक नागरिकांना निसर्ग पर्यटनाच्या माध्यमातून रोजगाराच्या अनेक नव्या संधी उपलब्ध होतील. याशिवाय, स्थानिक रहिवाशांच्या समस्यांचे तातडीने निराकरण करणे आता वनविभागाला अधिक सुलभ होणार आहे, असेही प्रशासनाकडून स्पष्ट करण्यात आले.