कात्रज मेट्रोचा मार्ग मोकळा
स्वारगेट ते कात्रज या महत्त्वाकांक्षी विस्तारित मार्गिकेच्या कामाला वेग आला आहे. या मार्गाचे सर्वात वैशिष्ट्य म्हणजे हा संपूर्ण मार्ग भुयारी असणार आहे. नुकतेच या मार्गावरील बोगद्याच्या खोदकामासाठी आणि तांत्रिक सर्वेक्षणासाठी प्रशासनाकडून महत्त्वपूर्ण पावले उचलण्यात आली असून, लवकरच जमिनीत बोगदा पाडणाऱ्या टीबीएम यंत्रांचा थरार या भागात पाहायला मिळणार आहे.
स्वारगेट ते कात्रज हे अंतर सुमारे पाच पूर्णांक चार किलोमीटर आहे. हा मार्ग पूर्णपणे भुयारी असल्याने दाट लोकवस्तीच्या भागातून जाताना जमिनीवरील वाहतुकीला कोणताही अडथळा येणार नाही. या मार्गिकेवर प्रामुख्याने गुलटेकडी, साईनाथ नगर, कात्रज ही तीन महत्त्वाची स्थानके असतील. स्वारगेट हे सध्याचे शेवटचे स्थानक असून तेथून पुढे मेट्रो कात्रजपर्यंत नेली जाणार आहे. या विस्तारामुळे मार्केट यार्ड, बिबवेवाडी, धनकवडी आणि कात्रज परिसरातील नागरिकांना थेट पिंपरी-चिंचवड किंवा कोथरूडशी जोडले जाणे सुलभ होईल.
पुणे मेट्रोच्या फेज-एक मधील शिवाजीनगर ते स्वारगेट या बोगद्याच्या यशानंतर, आता स्वारगेट ते कात्रज हा टप्पा तांत्रिकदृष्ट्या आव्हानात्मक मानला जात आहे. या भागात जमिनीखालील खडकांचा प्रकार आणि मजबूती तपासण्यासाठी भू-तांत्रिक सर्वेक्षण पूर्ण करण्यात आले आहे. बोगदा तयार करण्यासाठी अवाढव्य टीबीएम यंत्रांचा वापर केला जाईल. ही यंत्रे जमिनीखाली सत्तर ते ऐंशी फूट खोलीवर काम करतील. येण्या-जाण्यासाठी दोन स्वतंत्र समांतर बोगदे तयार केले जातील, ज्यामुळे गाड्यांचा प्रवास विनाखंड सुरू राहील. सातारा रस्ता हा पुण्यातील सर्वाधिक रहदारीच्या रस्त्यांपैकी एक आहे. स्वारगेट ते कात्रज दरम्यान सकाळी आणि संध्याकाळी प्रचंड वाहतूक कोंडी होते. मेट्रो सुरू झाल्यानंतर बस किंवा खासगी वाहनाने या प्रवासाला तीस ते चाळीस मिनिटे लागतात, ते अंतर मेट्रोने अवघ्या दहा मिनिटांत पार करता येईल. सध्या कात्रज डेपोतून सुटणाऱ्या पीएमपीएमएल बसवर भार असतो, जो मेट्रोमुळे हलका होईल. भुयारी मार्गिकेमुळे रस्ते अपघातांचे प्रमाण कमी होण्यास मदत होईल. स्वारगेट-कात्रज या विस्तारित मार्गाला केंद्र आणि राज्य सरकारकडून आधीच हिरवा कंदील मिळाला आहे. या प्रकल्पासाठी हजारो कोटींचा निधी खर्च केला जात असून, यात केंद्र सरकार, राज्य सरकार आणि काही प्रमाणात कर्जाचा वाटा आहे. महामेट्रोने या कामाच्या निविदा प्रक्रिया पूर्ण करण्यावर भर दिला असून, प्रत्यक्ष बांधकामाला सुरुवात करण्यासाठी सज्जता दर्शवली आहे. बोगद्याचे काम सुरू झाल्यानंतर ते पूर्ण करण्यासाठी किमान दोन ते अडीच वर्षांचा कालावधी अपेक्षित आहे. त्यानंतर रुळ टाकणे, संकेत यंत्रणा बसवणे आणि अखेरीस मेट्रो रेल्वे सुरक्षा आयुक्तां’मार्फत चाचण्या घेतल्या जातील. २०२७ पर्यंत हा मार्ग प्रवाशांसाठी खुला करण्याचे महामेट्रोचे उद्दिष्ट आहे.