
उस्मानाबाद जिल्ह्यातील तुळजापूर येथील कुलस्वामिनी तुळजाभवानी मंदिर आणि परिसराचा सर्वांगीण विकास करण्यासाठी शासनाने एक हजार आठशे कोटी रुपयांचा विकास आराखडा मंजूर केला आहे. या महत्त्वाकांक्षी योजनेच्या अंमलबजावणीसाठी प्रशासनाने आता सक्रिय पावले उचलली असून, कामाचा नियमित आढावा घेण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. संबंधित अधिकाऱ्यांना ठरवून दिलेल्या कालमर्यादेत सर्व कामांचे नियोजन सादर करण्याचे स्पष्ट निर्देश देण्यात आले आहेत.
भाविकांची सातत्याने वाढणारी संख्या आणि परिसरातील भौगोलिक आव्हाने लक्षात घेऊन या आराखड्यात विविध सोयी-सुविधांची आखणी करण्यात आली आहे. विशेषतः वृद्ध आणि दिव्यांग भाविकांना सुलभ दर्शन घेता यावे, यासाठी महाद्वाराजवळ उद्वाहकाची सुविधा निर्माण करण्यात येणार आहे. या विशेष सुविधेमुळे भाविकांना भुयारी मार्गातून थेट मंदिराच्या मुख्य गाभाऱ्यापर्यंत पोहोचणे शक्य होणार आहे, ज्यामुळे त्यांचा दर्शनाचा प्रवास अधिक सुकर होईल.
मंदिर परिसरात भाविकांची ये-जा अधिक सुलभ करण्यासाठी महाद्वारातून थेट दर्शन मंडपात जाण्याची व्यवस्था उपलब्ध करून दिली जाणार आहे. भाविकांच्या सोयीसाठी अत्याधुनिक सोयीसुविधा उभारण्यावर प्रशासनाचा विशेष भर असून, संपूर्ण मंदिर परिसर अधिक नियोजनबद्ध आणि नयनरम्य बनवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. यामुळे दर्शनासाठी येणाऱ्या लाखो भक्तांचा वेळ वाचणार असून त्यांना शिस्तबद्ध पद्धतीने दर्शन मिळेल.
या भव्य विकास आराखड्यात तुळजापूरच्या वैभवात भर घालणाऱ्या अनेक वैशिष्ट्यपूर्ण प्रकल्पांचा समावेश करण्यात आला आहे. यामध्ये एकशे आठ फूट उंचीचा भव्य पुतळा उभारणे आणि एक भव्य वस्तुसंग्रहालय निर्माण करण्याची योजना आखली आहे. या वैशिष्ट्यपूर्ण प्रकल्पांमुळे धार्मिक पर्यटनाला चालना मिळेल आणि तुळजापूरच्या ऐतिहासिक व सांस्कृतिक वारशाची माहिती नवीन पिढीपर्यंत पोहोचण्यास मदत होईल.
या भव्य प्रकल्पामुळे तुळजाभवानी तीर्थक्षेत्राचे स्वरूप सर्व सोयींनी सुसज्ज होणार असून भाविकांना अधिक समाधानकारक आणि सुखकर दर्शनाचा अनुभव घेता येईल. प्रशासन आणि लोकप्रतिनिधी यांच्यातील उत्तम समन्वयातून हा विकास आराखडा विहित वेळेत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. या कायापालटामुळे तुळजापूर हे केवळ धार्मिक केंद्रच नव्हे, तर पर्यटनाच्या दृष्टीनेही एक महत्त्वाचे स्थान म्हणून नावारूपास येईल.