इस्रायल आणि लेबनॉन या शेजारील देशांमध्ये गेल्या अनेक दशकांपासून सुरू असलेला सीमावाद आणि संघर्ष निवळण्याची चिन्हे दिसत आहेत. तब्बल चाळीस वर्षांच्या प्रदीर्घ काळानंतर दोन्ही देशांचे प्रतिनिधी शांतता चर्चेसाठी एकत्र आले आहेत. अमेरिकेतील वॉशिंग्टन शहरात ही चर्चा पार पडली. हिज्बुल्ला या संघटनेसोबत सुरू असलेल्या तीव्र संघर्षानंतर, थेट राजनैतिक पातळीवर झालेली ही चर्चा पश्चिम आशियातील शांततेसाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे.
या चर्चेबाबत माहिती देताना अमेरिकेने अत्यंत सावध भूमिका घेतली आहे. दोन्ही देशांमध्ये संवाद सुरू झाला असला, तरी सध्या कोणताही अधिकृत शांतता करार झालेला नाही, असे अमेरिकेने स्पष्ट केले आहे. ही केवळ चर्चेची प्राथमिक फेरी असून, दीर्घकालीन तोडगा काढण्यासाठी आणखी काही काळ लागू शकतो. या वाटाघाटी यशस्वी करण्यासाठी अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्रालय महत्त्वाची भूमिका बजावत असून दोन्ही बाजूंना सामंजस्याने घेण्याचे आवाहन केले जात आहे.
या शांतता प्रक्रियेत अनेक अडथळे अद्याप कायम आहेत. विशेषतः इराणचा पाठिंबा असलेल्या हिज्बुल्ला संघटनेने या चर्चेला कडाडून विरोध केला असून, ते या प्रक्रियेत सहभागी झालेले नाहीत. चर्चा सुरू असतानाच दुसरीकडे संघर्षाच्या ठिणग्याही उडत आहेत. हिज्बुल्लाने इस्रायलवर हल्ले वाढवले असून, इस्रायलनेही लेबनॉनमधील हिज्बुल्लाच्या तळांना लक्ष्य केले आहे. या हिंसाचारामुळे शांतता चर्चेच्या यशावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत आहे.
युद्धामुळे होणाऱ्या जीवितहानीबाबत जगभरातून चिंता व्यक्त केली जात आहे. लेबनॉनमध्ये आतापर्यंत झालेल्या हल्ल्यांमध्ये एकशे अडुसष्ट मुलांचा मृत्यू झाल्याची आकडेवारी समोर आली आहे. इस्रायलने मात्र आपण केवळ दहशतवादी तळांना लक्ष्य करत असून नागरी वस्त्यांवर हल्ले करत नसल्याचा दावा केला आहे. असे असले तरी निष्पाप नागरिकांचा आणि मुलांचा बळी जात असल्यामुळे या संघर्षावर लवकरात लवकर तोडगा निघावा, अशी मागणी जोर धरत आहे.
१९९३ सालानंतर पहिल्यांदाच अशा प्रकारची थेट संवाद प्रक्रिया सुरू झाल्यामुळे राजकीय वर्तुळात सकारात्मकता दिसत आहे. मात्र, सीमेवरील तणाव आणि हिज्बुल्लाचा विरोध पाहता हा मार्ग सोपा नाही. जोपर्यंत दोन्ही देश सर्व अटींवर सहमत होत नाहीत आणि हिंसाचार पूर्णपणे थांबत नाही, तोपर्यंत हा शांतता करार कागदावर येणे कठीण असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. आगामी काळ हा या संपूर्ण प्रदेशाच्या भवितव्यासाठी निर्णायक ठरणार आहे.