मुंबईत उड्डाणपुलाखाली फुलणार भाजीपाला
मुंबईत आजवर रेल्वेमार्गांच्या कडेला होणारी शेती अनेकांनी पाहिली आहे, मात्र आता शहरातील उड्डाणपुलांखालील रिकाम्या जागांमध्येही फळभाज्यांचे हिरवेगार मळे पाहायला मिळणार आहेत. मुंबई महानगरपालिकेकडून विलेपार्ले पूर्व भागात ‘शहर शेती’चा हा देशातील पहिलाच आणि अनोखा प्रयोग राबवण्यात येत असून, आगामी रविवारी महापौरांच्या हस्ते त्याचा रितसर शुभारंभ होणार आहे. या नाविन्यपूर्ण उपक्रमामुळे महानगरातील मोकळ्या आणि दुर्लक्षित जागांचा कल्पक वापर करून शेती करण्याचा एक नवीन मार्ग मुंबईकरांसाठी खुला होणार आहे.
मुंबईसारख्या अफाट लोकवस्तीच्या शहरात शेतीसाठी स्वतंत्र जागा मिळणे अत्यंत कठीण असताना, विलेपार्ले सांस्कृतिक केंद्राने या समस्येवर उपाय शोधत पुढाकार घेतला आहे. विलेपार्ले येथील मुंबई विमानतळाच्या पहिल्या क्रमांकाच्या मेट्रो स्थानकासमोरील उड्डाणपुलाखाली हा प्रकल्प साकारण्यात आला आहे. यामुळे पूर्वीची दुर्लक्षित आणि रिकामी असलेली जागा आता उपयुक्त ठरणार असून, शहराच्या सौंदर्यातही मोठी भर पडणार आहे.
या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाची संकल्पना आमदार पराग अळवणी यांनी मांडली असून, रविवार दिनांक वीस एप्रिल रोजी या उपक्रमाचे अधिकृत उद्घाटन होणार आहे. या कार्यक्रमाला उपमहापौर संजय घाडी, महापालिका आयुक्त अश्विनी भिडे तसेच अन्य लोकप्रतिनिधी आणि मान्यवर उपस्थित राहणार असल्याची माहिती नगरसेवक मिलिंद शिंदे यांनी दिली आहे. लोकसहभागातून आणि प्रशासकीय मदतीने हा प्रकल्प विलेपार्लेकरांसाठी एक नवीन प्रेक्षणीय स्थळ ठरेल.
या शहरी शेती प्रकल्पात शास्त्रीय पद्धतीचा अवलंब करून मातीचे वाफे तयार करण्यात आले आहेत आणि त्यावर विविध प्रकारच्या फळभाज्यांची लागवड केली जाणार आहे. विशेष म्हणजे, मराठी विज्ञान परिषदेच्या प्रेरणेने या ठिकाणी ‘शहर शेती’चे विशेष अभ्यासवर्गही चालवले जाणार आहेत. अनुभवी आणि प्रशिक्षित मार्गदर्शक प्रत्यक्ष शेती कशी करावी, याचे शास्त्रशुद्ध प्रशिक्षण नागरिकांना देतील. त्याचबरोबर येथे ‘वनस्पती वैविध्य दालन’ आणि ‘वनस्पती सांभाळ केंद्र’ देखील सुरू करण्यात येणार आहे.
या उपक्रमांतर्गत पक्ष्यांना आकर्षित करण्याचे उपाय, माळी काम आणि शेतीशी संबंधित विविध विषयांवर कार्यशाळा आयोजित केल्या जाणार आहेत. यामुळे नागरिकांना शेतीचे प्रत्यक्ष ज्ञान तर मिळेलच, शिवाय उड्डाणपुलांखाली होणारे अनधिकृत अतिक्रमण रोखण्यास मोठी मदत होणार आहे. शहरातील दुर्लक्षित जागा आता हिरवाईने नटल्यामुळे मुंबईच्या पर्यावरणात सकारात्मक बदल घडून येईल आणि या जागा पर्यावरणपूरक कामासाठी उपयोगात येण्यास मदत होईल.