स्वतंत्र बातमी

कोकणातील सुपारी उत्पादक शेतकरी सध्या निसर्गाच्या लहरीपणाचा सामना करत असून हवामान बदलाचा त्यांच्या बागांवर विपरित परिणाम झाला आहे. गेल्या काही वर्षांत वातावरणात सातत्याने होणारे बदल, अतिवृष्टी आणि वाढत्या रोगांमुळे सुपारीच्या उत्पादनात कमालीची घट झाली आहे. एकेकाळी फायदेशीर ठरणारे हे पीक आता उत्पादनात निम्म्याहून अधिक घट झाल्यामुळे शेतकऱ्यांना आर्थिक संकटात ढकलत आहे.

एकेकाळी आंबा आणि काजू पिकांवर पडणाऱ्या रोगांमुळे हतबल झालेले शेतकरी खात्रीशीर उत्पन्न देणारे पीक म्हणून सुपारीकडे वळले होते. मात्र, आता सुपारीलाही निसर्गाच्या कोपाचा फटका बसू लागला आहे. अतिवृष्टी आणि वारंवार येणाऱ्या चक्रीवादळांमुळे सुपारीच्या झाडांची मुळे कमकुवत होत आहेत. यामुळे कालांतराने पूर्ण झाड सुकण्याचे प्रमाण वाढले असल्याचे मत कृषी तज्ज्ञांनी व्यक्त केले आहे.

वातावरणातील आर्द्रता आणि सततच्या पावसामुळे सुपारीवर कोळेरोग तसेच बुरशीजन्य रोगांचा प्रादुर्भाव झाला आहे. यामुळे फळे पूर्ण तयार होण्यापूर्वीच गळून पडत आहेत. पावसामुळे औषध फवारणी करणे अशक्य झाले असून, केलेली फवारणीही पावसामुळे धुवून जात आहे. यामुळे काही भागांत तर फळगळतीचे प्रमाण ऐंशी टक्क्यांपर्यंत पोहोचले असून बागायतदारांचे प्रचंड नुकसान झाले आहे.

केवळ निसर्गच नव्हे, तर वाढत्या जंगलतोडीमुळे वन्य प्राण्यांचा उपद्रवही सुपारी बागांसाठी डोकेदुखी ठरत आहे. जंगले नष्ट झाल्यामुळे माकडांच्या टोळ्या आता वस्तीतील बागांकडे वळल्या असून, ही माकडे सुपारीची कोवळी फळे खाऊन पिकाची नासाडी करत आहेत. आधीच रोगांमुळे कमी झालेल्या उत्पादनात या उपद्रवामुळे अधिकच भर पडत असल्याने शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नाचे साधन धोक्यात आले आहे.

सुपारीचे झाड साधारणपणे पन्नास वर्षे टिकते आणि लागवडीनंतर सात ते दहा वर्षांनी उत्पन्न द्यायला सुरुवात करते. मात्र, सध्याच्या प्रतिकूल परिस्थितीत काही भागांतील उत्पन्न केवळ वीस ते पंचवीस टक्क्यांवर येऊन ठेपले आहे. भविष्यातही हवामानातील ही अनिश्चितता कायम राहिल्यास, कोकणातील हे पारंपरिक पीक पूर्णपणे नष्ट होईल की काय, अशी भीती आता बागायतदारांकडून व्यक्त होत आहे.