भारतीय नौदलाचे प्रशिक्षण जहाज ‘आयएनएस सुदर्शनी’ आपल्या ‘लोकयान’ मोहिमेअंतर्गत सुरू असलेल्या जागतिक समुद्री प्रवासाचा एक भाग म्हणून तेवीस एप्रिल दोन हजार सव्वीस रोजी स्पेनमधील लास पाल्मास बंदरात दाखल झाले आहे. कॅनरी द्वीपसमूहातील या महत्त्वाच्या बंदरात कोणत्याही भारतीय नौदल जहाजाची ही पहिलीच ऐतिहासिक भेट ठरली आहे. अटलांटिक महासागरातील दीर्घ आणि आव्हानात्मक प्रवासाला सुरुवात करण्यापूर्वीचा हा एक महत्त्वपूर्ण धोरणात्मक टप्पा मानला जात असून, यामुळे भारताच्या सागरी मोहिमेला नवे बळ मिळाले आहे.
या दौऱ्यादरम्यान ‘आयएनएस सुदर्शनी’चे कमांडिंग अधिकारी स्पेनच्या नौदल प्रशासकीय अधिकाऱ्यांसोबत उच्चस्तरीय चर्चा करणार आहेत. या चर्चेचा मुख्य उद्देश दोन्ही देशांमधील सागरी सहकार्य अधिक दृढ करणे आणि संरक्षणात्मक संबंधांना नवी उंची मिळवून देणे हा आहे. तसेच, स्थानिक स्पॅनिश नागरिक आणि तेथे वास्तव्यास असलेल्या भारतीय समुदायासाठी हे जहाज पाहणीसाठी खुले ठेवण्यात येणार आहे. या उपक्रमातून सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि लोकसंपर्क वाढवण्याचा प्रयत्न भारतीय नौदलाकडून केला जात आहे.
या भेटीमुळे भारतीय आणि स्पॅनिश नौदलांमधील वाढत्या मैत्रीचे आणि परस्पर सहकार्याचे दर्शन जागतिक पटलावर घडत आहे. सागरी सुरक्षा, तंत्रज्ञान आणि मोहिमांचे नियोजन यांसारख्या विविध क्षेत्रांत दोन्ही देश एकमेकांना सहकार्य करणार आहेत. भारत आणि स्पेनमधील मैत्रीपूर्ण संबंध अधिक मजबूत करण्याच्या दृष्टीने या दौऱ्याकडे अत्यंत सकारात्मकतेने पाहिले जात आहे. यामुळे युरोपीय देशांशी असलेल्या भारताच्या राजनैतिक संबंधांना अधिक गती मिळणार आहे.
‘आयएनएस सुदर्शनी’ने जानेवारी दोन हजार सव्वीस मध्ये केरळमधील कोची येथून आपल्या गौरवशाली प्रवासाला सुरुवात केली होती. या प्रवासादरम्यान आतापर्यंत ओमान, इजिप्त, माल्टा, फ्रान्स आणि मोरोक्को या देशांतील विविध महत्त्वाच्या बंदरांना या जहाजाने भेटी दिल्या आहेत. ‘वसुधैव कुटुंबकम’ म्हणजेच संपूर्ण जग हे एक कुटुंब आहे, या उदात्त भारतीय संदेशाचा जगभर प्रसार करत, विविध देशांशी सांस्कृतिक आणि सामरिक संबंध अधिक घट्ट करण्यासाठी या दौऱ्याचे आयोजन करण्यात आले आहे.
पुढील टप्प्यात हे जहाज अटलांटिक महासागर पार करून अमेरिकेकडे प्रस्थान करणार आहे. अमेरिकेच्या दोनशे पन्नासाव्या स्वातंत्र्यदिनानिमित्त आयोजित करण्यात येणाऱ्या विशेष आंतरराष्ट्रीय कार्यक्रमांमध्ये सहभागी होण्याची मोठी योजना भारतीय नौदलाने आखली आहे. या संपूर्ण जागतिक मोहिमेमुळे भारतीय नौदलाची आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील उपस्थिती अधिक प्रभावीपणे सिद्ध होत असून, भारताचे जागतिक सागरी संबंध अधिक व्यापक आणि बळकट होत असल्याचे दिसून येत आहे.