स्वतंत्र बातमी

महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे यांनी सन 2025-26 शैक्षणिक वर्षासाठी राष्ट्रीय आर्थिक दुर्बल घटक विद्यार्थी शिष्यवृत्ती योजना परीक्षेची निवड यादी आणि गुणवत्ता यादी अधिकृत संकेतस्थळावर प्रसिद्ध केली आहे. ही परीक्षा 28 डिसेंबर 2025 रोजी राज्यभरात घेण्यात आली होती. या परीक्षेत दोन लाख अठ्ठेचाळीस हजार सातशे अठ्ठावन्न विद्यार्थ्यांनी नोंदणी केली होती. गेल्या काही महिन्यांपासून विद्यार्थी, पालक आणि शाळा या निवड यादीची आतुरतेने प्रतीक्षा करत होते.

केंद्र सरकारच्या शिक्षण मंत्रालयाने महाराष्ट्र राज्यासाठी अकरा हजार सहाशे ब्याऐंशी शिष्यवृत्त्यांचा कोटा निश्चित केला आहे. या कोट्यानुसार आणि राज्याच्या संवर्गनिहाय आरक्षण धोरणानुसार गुणवत्तेच्या आधारे जिल्हानिहाय व संवर्गनिहाय विद्यार्थ्यांची निवड केली जाते. दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी प्रत्येक संवर्गात चार टक्के आरक्षण ठेवण्यात आले आहे. सातवी व आठवीच्या विद्यार्थीसंख्येच्या आणि बारा ते चौदा वयोगटातील संख्येच्या आधारे प्रत्येक जिल्ह्यासाठी स्वतंत्र कोटा निश्चित करण्यात आला आहे.

राष्ट्रीय आर्थिक दुर्बल घटक शिष्यवृत्ती योजना ही केंद्र सरकारची महत्त्वाकांशी योजना असून तिचा मुख्य उद्देश आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातील हुशार विद्यार्थ्यांना इयत्ता नववी ते बारावीपर्यंत शिक्षण सुरू ठेवण्यासाठी आर्थिक साहाय्य करणे हा आहे. निवड झालेल्या प्रत्येक विद्यार्थ्याला वार्षिक बारा हजार रुपये शिष्यवृत्ती दिली जाते. ज्या विद्यार्थ्यांच्या कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न तीन लाख पन्नास हजार रुपयांपेक्षा कमी आहे असेच विद्यार्थी या योजनेसाठी पात्र असतात. शासकीय, शासन अनुदानित व स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या शाळांमधील विद्यार्थ्यांनाच या शिष्यवृत्तीचा लाभ मिळू शकतो.

निवड यादी व गुणवत्ता यादी महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषदेच्या अधिकृत संकेतस्थळावर जिल्हानिहाय पाहता येणार आहे. विद्यार्थ्यांच्या नाव, वडिलांचे नाव, आडनाव, आईचे नाव यातील स्पेलिंग दुरुस्ती, जन्मतारीख, जात, आधारकार्ड क्रमांक, शिक्षणाचे माध्यम यात काही दुरुस्ती असल्यास शाळेच्या संकेतस्थळावरील प्रवेशाद्वारे ऑनलाईन अर्ज करता येतो. मात्र कोणत्याही परिस्थितीत विद्यार्थ्यांच्या पूर्ण नावात बदल केला जाणार नाही, असे परिषदेने स्पष्ट केले आहे.

शिष्यवृत्तीसाठी निवड झालेल्या विद्यार्थ्यांनी पुढील प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करणे आवश्यक आहे. यामध्ये संबंधित शाळेत जाऊन मूळ कागदपत्रांची पडताळणी करणे, शिष्यवृत्तीची रक्कम थेट लाभ हस्तांतरण प्रणालीद्वारे मिळवण्यासाठी पालकांसोबत संयुक्त बँक खाते उघडणे आणि ते खाते आधारकार्डशी जोडणे या बाबींचा समावेश आहे. विद्यार्थ्यांनी परिषदेच्या संकेतस्थळावर नियमित भेट देऊन पुढील सूचना व शिष्यवृत्ती वितरणाबाबतची माहिती वेळोवेळी तपासावी, असे आवाहन परिषदेने केले आहे.