अमेरिकेने भारताच्या सांस्कृतिक वारशाचा सन्मान राखत चोरीला गेलेल्या सहाशे सत्तावन्न मौल्यवान प्राचीन वस्तू अधिकृतपणे भारत सरकारकडे सुपूर्द केल्या आहेत. आंतरराष्ट्रीय तस्करीच्या तपासांनंतर ही ऐतिहासिक पुनर्प्राप्ती शक्य झाली आहे. न्यूयॉर्कमधील मॅनहॅटन जिल्हा न्यायदंडाधिकारी कार्यालयाने या वस्तूंची किंमत सुमारे एक पूर्णांक चार कोटी डॉलर्स असल्याचे सांगितले आहे. अमेरिकन तपास यंत्रणेने पंधरा वर्षांच्या मेहनतीनंतर तस्करीचे जाळे उद्ध्वस्त केले आहे.
परत करण्यात आलेल्या सहाशे सत्तावन्न वस्तूंमध्ये भारतीय इतिहासाशी संबंधित अत्यंत महत्त्वाच्या शिल्पांचा समावेश आहे. अवलोकितेश्वर ही कांस्य मूर्ती सुमारे वीस लाख डॉलर्स किमतीची आहे. ती छत्तीसगडमधील सिपूर येथील असून १९८२ मध्ये चोरीला गेली होती. यावर कारागीर द्रोणादित्य यांचे नाव कोरलेले आहे. नृत्य करणारा गणेश ही वालुकाश्माची मूर्ती मध्य प्रदेशातील एका मंदिरातून सन २००० मध्ये चोरीला गेली होती. तर लाल वालुकाश्मातील भगवान बुद्धांची मूर्ती उत्तर भारतातील असून तिची किंमत पंच्याहत्तर लाख डॉलर्स इतकी आहे. न्यूयॉर्कमधील भारताचे महावाणिज्य दूत बिनय प्रधान आणि इतर वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या उपस्थितीत हा हस्तांतरण सोहळा पार पडला. मॅनहॅटनचे जिल्हा न्यायदंडाधिकारी अल्विन ब्रॅग यांनी सांगितले की, भारताच्या सांस्कृतिक वारशाची तस्करी करण्याचे प्रमाण प्रचंड आहे.
आज सहाशेहून अधिक वस्तू परत करणे हा एक महत्त्वाचा टप्पा असला तरी, अद्याप बरेच काम करणे बाकी आहे. तज्ज्ञांच्या मते, अद्याप एक हजारहून अधिक अशा प्राचीन वस्तू अमेरिकेसह विविध देशांत असू शकतात, ज्यांची तस्करी झाली आहे. स्वयंसेवी संस्था आणि भारत सरकार या वस्तूंचा मागोवा घेत आहेत. अमेरिकेने आतापर्यंत छत्तीस देशांना एकूण पाच हजार नऊशेपेक्षा जास्त वस्तू परत केल्या आहेत, ज्यांचे मूल्य अठ्ठेचाळीस कोटी डॉलर्सपेक्षा जास्त आहे. या निर्णयामुळे केवळ मौल्यवान कलाकृती भारतात परत आल्या नाहीत, तर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ऐतिहासिक वारशाच्या संरक्षणासाठी भारताच्या वाढत्या प्रभावाचेही दर्शन घडले आहे. या वस्तू लवकरच भारतात आणल्या जातील आणि योग्य ठिकाणी संरक्षित केल्या जातील.