मुंबईच्या समुद्र स्वच्छतेसाठी स्वयंचलित बोटी
मुंबईच्या अथांग आणि विस्तीर्ण समुद्रकिनाऱ्यांची स्वच्छता राखण्यासाठी बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने आता विज्ञानाची आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाची मदत घेण्याचे ठरवले आहे. मुंबईच्या समुद्रकिनाऱ्यावर आणि पाण्यात साचणारे प्लास्टिक तसेच इतर कचरा ही एक अतिशय गंभीर समस्या बनली आहे. या समस्येवर कायमस्वरूपी आणि प्रभावी तोडगा काढण्यासाठी पालिकेने विजेवर चालणाऱ्या आणि चालकाशिवाय स्वतःहून कार्य करणाऱ्या अत्याधुनिक स्वयंचलित बोटी तैनात करण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे.
या अभिनव प्रकल्पाच्या पहिल्या टप्प्यासाठी महानगरपालिकेने सुमारे तीन कोटी पन्नास लाख रुपयांचा निधी मंजूर केला आहे. या विशेष प्रकल्पांतर्गत सुरुवातीला दोन अत्याधुनिक आणि स्वयंचलित बोटी समुद्रामध्ये उतरवल्या जातील. या बोटी पूर्णपणे विजेवर चालणाऱ्या असल्यामुळे त्यांच्यामुळे समुद्रात कोणत्याही प्रकारचे प्रदूषण होणार नाही. या बोटींमधील अंतर्गत बॅटरी एकदा पूर्ण चार्ज केल्यावर सलग आठ तास काम करू शकतील, ज्यामुळे किनारपट्टीची स्वच्छता अत्यंत वेगाने आणि प्रभावीपणे करणे शक्य होईल.
या आधुनिक बोटींचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्या चालवण्यासाठी कोणत्याही मानवी चालकाची गरज भासणार नाही. या बोटी दूरस्थ नियंत्रण प्रणालीद्वारे म्हणजेच रिमोटद्वारे नियंत्रित केल्या जातील, तसेच त्या पाण्यात तरंगणारा कचरा स्वतःहून ओळखून तो गोळा करू शकतील. या उपकरणामध्ये बसवलेले जाळे एका वेळी सुमारे वीस ते पंचवीस किलो कचरा गोळा करण्याची क्षमता ठेवते. समुद्राच्या उथळ पाण्यात आणि ज्या ठिकाणी मानवी कचरावेचकांना पोहोचणे अत्यंत कठीण किंवा जोखमीचे असते, अशा सर्व ठिकाणी या बोटी सहजतेने पोहोचून स्वच्छता करू शकतील.
सध्या प्रायोगिक तत्त्वावर मुंबईतील प्रसिद्ध गिरगाव चौपाटी आणि दादर चौपाटी या दोन प्रमुख समुद्रकिनाऱ्यांवर या बोटींचा वापर केला जाणार आहे. जर हा प्रयोग यशस्वी ठरला, तर आगामी काळात मुंबईतील इतर सर्व म्हणजे जुहू, वर्सोवा आणि मार्वे यांसारख्या इतर महत्वाच्या किनाऱ्यांवरही अशा प्रकारच्या बोटी तैनात केल्या जातील. या आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे मुंबईच्या पर्यटनाला चालना मिळेल आणि समुद्रकिनाऱ्यांचे मूळ सौंदर्य पूर्ववत राखण्यास मदत होणार आहे.
बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या पर्यावरण आणि घनकचरा व्यवस्थापन विभागाकडून या संपूर्ण प्रकल्पावर बारीक लक्ष ठेवले जाणार आहे. पावसाळ्याच्या दिवसांत समुद्रातून किनाऱ्यावर येणाऱ्या कचऱ्याचे प्रमाण नेहमीपेक्षा दुप्पट किंवा तिप्पट होते, अशा कठीण काळात या स्वयंचलित बोटी पालिकेच्या कर्मचाऱ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त आणि साहाय्यक ठरणार आहेत. तंत्रज्ञानाचा हा अचूक वापर मुंबईला अधिक स्वच्छ आणि सुंदर बनवण्याच्या दृष्टीने टाकलेले एक अत्यंत क्रांतिकारी आणि कौतुकास्पद पाऊल मानले जात आहे.