जागतिक पातळीवर सध्या आर्थिक क्षेत्रात अस्थिरता आणि अनिश्चिततेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. असे असूनही भारताची आर्थिक कामगिरी अत्यंत दर्जेदार आणि लवचिक राहिली असल्याचे केंद्रीय वित्त मंत्रालयाने आपल्या आढाव्यात स्पष्ट केले आहे. जगातील अनेक विकसित देशांना आर्थिक मंदी आणि महागाईचा फटका बसत असताना, भारताने मात्र आपला आर्थिक विकास दर अत्यंत चांगल्या गतीने राखण्यात यश मिळवले आहे. अंतर्गत मागणीतील सातत्यपूर्ण वाढ आणि शासनाच्या सकारात्मक धोरणांमुळे देशाची अर्थव्यवस्था एका सुरक्षित मार्गावर अग्रेसर आहे.
देशांतर्गत पातळीवर विविध क्षेत्रांमध्ये होत असलेली प्रगती या आर्थिक स्थिरतेचे मुख्य कारण मानली जात आहे. विशेषतः सेवा क्षेत्र, उत्पादन क्षेत्र आणि बांधकाम क्षेत्रातील वाढीमुळे देशाच्या अर्थव्यवस्थेला एक नवी ऊर्जा मिळाली आहे. वित्त मंत्रालयाच्या अहवालानुसार, देशातील अंतर्गत उपभोग आणि गुंतवणुकीचे प्रमाण सातत्याने वाढत असून, यामुळे बाजारपेठेत उत्साहाचे वातावरण आहे. जागतिक स्तरावरील आव्हानांचा सामना करण्यासाठी भारताकडे पुरेशा प्रमाणात परकीय चलनाची साठवणूक उपलब्ध आहे, जी देशाला आर्थिक संरक्षण प्रदान करते.
देशातील बँकिंग क्षेत्राचा विचार केला तर व्यापारी बँकांची आर्थिक स्थिती आता पूर्वीपेक्षा अधिक मजबूत झाली आहे. बँकांचे थकीत कर्जाचे प्रमाण लक्षणीयरीत्या घटले असून, कर्ज वितरणाचा वेग वाढला आहे. यामुळे देशातील पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठी आणि प्रकल्पांसाठी कर्ज पुरवठा सहजतेने उपलब्ध होत आहे. कर संकलनात झालेली भरीव वाढ ही देशाची आर्थिक घडी व्यवस्थित बसल्याचे स्पष्ट लक्षण आहे. वस्तू आणि सेवा कराच्या माध्यमातून सरकारला दरमहा प्रचंड प्रमाणात महसूल मिळत आहे.
औद्योगिक उत्पादनाचा निर्देशांक आणि देशांतर्गत मागणी सुधारल्यामुळे रोजगाराच्या नवीन संधी निर्माण होत आहेत. खाजगी क्षेत्रातील गुंतवणूक वाढवण्यासाठी शासनाने विविध प्रोत्साहनपर योजना सुरू केल्या असून, त्याला उद्योजकांकडून अतिशय उत्तम प्रतिसाद मिळत आहे. महागाईवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी मध्यवर्ती बँकेने आणि सरकारने संयुक्तपणे उचललेली पावले यशस्वी ठरताना दिसत आहेत. त्यामुळे सर्वसामान्य नागरिकांच्या खरेदी क्षमतेवर जागतिक मंदीचा कोणताही विपरित परिणाम झालेला दिसून येत नाही.
आगामी काळात देखील देशाचा हा आर्थिक विकासाचा रथ असाच वेगाने पुढे धावत राहील, असा दृढ विश्वास वित्त मंत्रालयाने व्यक्त केला आहे. कृषी क्षेत्रातील उत्तम कामगिरी आणि ग्रामीण भागातील वाढती मागणी यामुळे अर्थव्यवस्थेला आणखी बळ मिळणार आहे. भारत सध्या जगातील सर्वात वेगाने वाढणारी प्रमुख अर्थव्यवस्था म्हणून स्वतःची ओळख निर्माण करत आहे. जागतिक आव्हानांचे रूपांतर संधीत करण्याची भारताची ही क्षमता देशाच्या उज्ज्वल आर्थिक भविष्याची ग्वाही देते.