दिवे घाटात दुहेरी भुयारी मार्ग
दि. 20दि. 21 । जुलै । 2026
पुरंदर येथील प्रस्तावित आंतरराष्ट्रीय विमानतळाकडे कमी वेळेत पोहोचण्यासाठी राज्य शासनाने नवीन महाआराखडा आखला आहे. दिवे घाटात दुहेरी भुयारी मार्ग उभारणीचा विचार सुरू असून त्यादृष्टीने अधिकाऱ्यांना चाचपणी अहवाल सादर करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
५०%
भूसंपादन पूर्ण टक्केवारी
९१%
संमती देणारे शेतकरी टक्केवारी
२
प्रस्तावित वर्तुळाकार रस्ते (रिंग रोड)
३०%
वाहतूक कोंडी कमी होण्याचे प्रमाण
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
पुरंदर आंतरराष्ट्रीय विमानतळाच्या जलद प्रवासासाठी दिवे घाटात दुहेरी भुयारी मार्ग आणि मेट्रो उभारणीची चाचपणी सुरू झाली आहे. विमानतळाचे ५० टक्क्यांपेक्षा जास्त भूसंपादन पूर्ण झाले आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्री नितीन गडकरी, उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार, जिल्हा प्रशासन आणि महाराष्ट्र राज्य पायाभूत सुविधा विकास महामंडळ हे मुख्य घटक आहेत.
तात्कालिक परिणाम
दिवे घाट भुयारी मार्गाच्या फिजिबिलिटी स्टडीला गती मिळाली आहे. शहरातील प्रमुख तीन उन्नत महामार्गांच्या कामांची पायाभरणी होऊन ऑगस्टपर्यंत भूसंपादनाचा टप्पा गाठण्याचे नियोजन आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
राज्य शासनाने आवश्यक सर्व मंजुऱ्या दिल्या असून जिल्हा प्रशासनाला ऑगस्टपर्यंत उर्वरित भूसंपादन पूर्ण करून चालू वर्षातच विमानतळ बांधकामाची निविदा प्रक्रिया सुरू करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
दिवे घाट दुहेरी भुयारी मार्ग आणि मेट्रो नियोजन
पुरंदर विमानतळाला थेट जोडण्यासाठी दिवे घाटात आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून दुहेरी भुयारी मार्ग बांधण्याचे नियोजन आहे.
- रस्ते वाहतुकीसोबत मेट्रो मार्गिका याच भुयारी मार्गातून नेण्याची चाचपणी सुरू आहे.
- या प्रकल्पामुळे पुणे शहरातून पुरंदर विमानतळाकडे जाणारा प्रवासाचा वेळ लक्षणीयरीत्या कमी होणार आहे.
वेगवान भूसंपादन आणि पायाभूत सुविधांचा विस्तार
पुरंदर विमानतळासाठी आवश्यक जमिनीपैकी ५० टक्क्यांहून अधिक जमिनीचे संपादन अवघ्या सहा महिन्यांत पूर्ण झाले आहे. देशात इतक्या वेगाने भूसंपादन होण्याचा हा नवा विक्रम नोंदवला गेला आहे. प्रकल्पासाठी ९१ टक्के शेतकऱ्यांनी संमती दिली आहे. ऑगस्ट महिन्यापर्यंत सर्व भूसंपादन पूर्ण करून चालू वर्षातच प्रत्यक्ष कामाची निविदा काढण्यात येईल. याशिवाय पुणे शहराभोवती १७३ किलोमीटरचा बाह्य आणि ८६ किलोमीटरचा अंतर्गत असे दोन वर्तुळाकार रस्ते पुढील दोन वर्षांत पूर्ण केले जातील.
“पुरंदर विमानतळासाठी ५० टक्क्यांहून अधिक भूसंपादन अवघ्या सहा महिन्यांत पूर्ण झाले आहे. दिवे घाटात दुहेरी भुयारी मार्ग तयार करून तेथून मेट्रो आणि रस्ता नेण्याबाबत अभ्यास करण्याचे निर्देश अधिकाऱ्यांना दिले आहेत.”
— देवेंद्र फडणवीस, मुख्यमंत्री, महाराष्ट्र राज्य“पुणे शहरावरील लोकसंख्येचा आणि वाहतुकीचा ताण कमी करण्यासाठी राज्य शासनाने नवी मुंबईच्या धर्तीवर पुरंदर परिसरात संपूर्ण ‘नवे पुणे’ विकसित करण्याबाबत गांभीर्याने विचार करावा.”
— नितीन गडकरी, केंद्रीय रस्ते वाहतूक व महामार्ग मंत्री- उन्नत महामार्गांच्या डिझाइनमध्ये भविष्यातील मेट्रो मार्गिकेची सोय केल्याने खर्चात सुमारे ४० टक्के बचत होणार आहे.
- दोन वर्तुळाकार रस्त्यांमुळे पुण्यातील शहरांतर्गत वाहतूक कोंडी ३० टक्क्यांनी कमी होण्याचा अंदाज आहे.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| दिवे घाट भुयारी मार्ग | चाचपणी अहवाल निर्देश | कार्यरत |
| विमानतळ भूसंपादन | ९१ टक्के शेतकरी संमती | सुरू |
| चालू वर्षातील नियोजन | अधिकृत निविदा प्रक्रिया | प्रस्तावित |
| वर्तुळाकार रस्ते पूर्णता | दोन वर्षांची मुदत | प्रस्तावित |
पार्श्वभूमी
पुरंदर विमानतळ प्रकल्प आणि पुणे वाहतूक आराखडा
पुणे शहरातील लोहगाव विमानतळावरील वाढता ताण आणि मर्यादित विस्तार क्षमता लक्षात घेऊन पुरंदर येथे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ उभारण्याचा निर्णय घेण्यात आला. जमिनीच्या अधिग्रहणावरून सुरुवातीला स्थानिक पातळीवर काही प्रश्न निर्माण झाले होते. प्रशासनाने योग्य समन्वय साधून अवघ्या सहा महिन्यांत ५० टक्के जमिनीचे भूसंपादन पूर्ण केले. भविष्यात विमानतळाला जोडणाऱ्या रस्त्यांवर वाहतूक कोंडी होऊ नये यासाठी हडपसर-यवत, पुणे-शिरूर आणि तळेगाव-चाकण-शिक्रापूर या तीन मोठ्या उन्नत मार्गांची आखणी केली आहे. या पायाभूत सुविधांमुळे पुणे आणि पिंपरी-चिंचवड परिसरातील वाहतूक व्यवस्थेला मोठा दिलासा मिळणार आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन जिल्हा प्रशासन आणि एमएसआयडीसीने संयुक्तपणे काम सुरू केले आहे. भूसंपादनाची प्रक्रिया जलद गतीने पूर्ण करून सर्व परवानग्या मिळवण्यावर प्रशासनाचा भर आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर उत्साहाचे वातावरण दिसून येत आहे. आंतरराष्ट्रीय कनेक्टिव्हिटी सुधारल्यामुळे पुण्यातील आयटी, ऑटोमोबाईल आणि लॉजिस्टिक उद्योगांना नवीन बळ मिळेल.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम होणार असून शहरातील वाहतूक कोंडी सुटण्यास मदत होईल. नागरिकांचा प्रवासातील वेळ आणि इंधनाची बचत होणार आहे.
पुणेकर नागरिक व प्रवासी
पुणेकर नागरिक व प्रवासी यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून आंतरराष्ट्रीय प्रवासासाठी मुंबईवर असणारे अवलंबित्व कमी होणार आहे. जलद वाहतूक सुविधेमुळे कनेक्टिव्हिटी सुधारणार आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
पुणे शहराचा वेगाने होणारा विस्तार आणि वाढती वाहतूक कोंडी लक्षात घेता पुरंदर विमानतळ आणि दिवे घाट भुयारी मार्ग हे प्रकल्प गेमचेंजर ठरणार आहेत. अवघ्या सहा महिन्यांत ५० टक्के भूसंपादन पूर्ण करणे ही प्रशासकीय तत्परतेची जमेची बाजू आहे. केवळ प्रकल्प घोषित न करता ते वेळेत पूर्ण करणे हे मोठे आव्हान आहे. दिवे घाटातील भुयारी मार्ग आणि मेट्रोच्या जोडणीमुळे प्रवाशांचा वेळ वाचेल. केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी सुचविल्याप्रमाणे पुरंदर परिसरात ‘नवे पुणे’ उभारल्यास मूळ शहरावरील ताण कमी होऊ शकतो. पर्यावरणपूरक विकास आणि वेळेत अंमलबजावणी झाल्यास हे प्रकल्प पुण्याच्या विकासाला नवीन उंचीवर नेतील.