पवना धरणात ८२ टक्के पाणीसाठा!

पिंपरी-चिंचवड येथून चालू घडामोडींमधील एक अत्यंत महत्त्वाची बातमी समोर येत असून मावळ परिसरातील पवना धरण क्षेत्रात पुन्हा पावसाचे आगमन झाले आहे. धरणातील पाणीसाठ्यात वाढ नोंदवण्यात आली आहे.

८२.४२ टक्के

पवना धरण पाणीसाठा

४६ मिमी

२४ तासांतील पाऊस

६६९ मिमी

१ जूनपासून एकूण पाऊस

१५ टक्के

लागू पाणीकपात

वृत्त विशेष

📌

मुख्य घटना

मावळ परिसरातील पवना धरण परिसरात पावसाने पुन्हा हजेरी लावल्याने पाणीसाठा ८२.४२ टक्क्यांवर पोहोचला आहे. शहरावरील जलसंकट टळले असले तरी १५ टक्के पाणीकपात मागे घेण्यात आलेली नाही.

👥

प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक

जलसंपदा विभाग, पिंपरी-चिंचवड महापालिका पाणीपुरवठा विभाग आणि मावळ धरण प्रशासन या निर्णयाशी थेट जोडलेले आहेत.

🚨

तात्कालिक परिणाम

धरण क्षेत्रातील जलसाठ्यात समाधानकारक वाढ झाली आहे. नागरिकांना मुबलक पाण्यासाठी ऑक्टोबर महिन्यापर्यंत वाट पहावी लागणार आहे.

🏛️

शासकीय / प्रशासकीय भूमिका

जलसंपदा विभागाच्या सूचनेनुसार महापालिकेने १५ टक्के पाणीकपात ऑक्टोबरपर्यंत कायम ठेवण्याचे धोरण निश्चित केले आहे.

धरण साठ्यात वाढ आणि पाणी नियोजनाचे गणित

पिंपरी-चिंचवड शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या पवना धरण क्षेत्रात जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात जोरदार पाऊस झाला. त्यानंतर पावसाने काही काळ विश्रांती घेतली होती. आता पुन्हा पाऊस सक्रिय झाल्याने गेल्या २४ तासांत ४६ मिलीमीटर पावसाची नोंद झाली आहे. यामुळे धरणातील एकूण साठा ८२.४२ टक्क्यांवर गेला आहे. १ जूनपासून आतापर्यंत ६६९ मिलीमीटर पावसाची नोंद झाली आहे. पाणीसाठा ८० टक्क्यांच्या पार गेल्याने शहरवासीयांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.

पावसाच्या पुनरागमनामुळे धरणातील पाणीपातळी वेगाने सुधारली आहे.
गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा जुलै महिन्यात पाणीसाठा समाधानकारक स्थितीत पोहोचला आहे.

पाणीकपात कायम ठेवण्यामागचे प्रशासकीय कारण

धरणात ८२ टक्क्यांहून अधिक साठा निर्माण झाला तरी शहरात लागू असलेली १५ टक्के पाणीकपात मागे घेण्यात आलेली नाही. जून महिन्यात पावसाने ओढ दिल्यामुळे जलसंपदा विभागाने १९ जूनपासून १५ टक्के कपात लागू केली होती. धरणात १०० टक्के साठा जमा होत नाही तसेच हवामानातील बदलांचे सावट दूर होत नाही तोपर्यंत पाण्याचा वापर काटकसरीने करण्याचे निर्देश जलसंपदा विभागाने दिले आहेत. महापालिका प्रशासनाने ऑक्टोबरपर्यंत कपात कायम ठेवण्याचे स्पष्ट केले आहे.

“धरणात १०० टक्के पाणीसाठा जमा होईपर्यंत जलसंपदा विभागाच्या नियमानुसार पाणीकपात कायम ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे”

— पाणीपुरवठा विभाग, पिंपरी-चिंचवड महापालिका

ऑक्टोबरमध्ये धरण पूर्ण भरल्यास कपात मागे घेण्याबाबत पुनर्विलोकन केले जाईल.
शहरात नोव्हेंबर २०१९ पासून लागू असलेला एकदिवसाआड पाणीपुरवठा कायम आहे.

मुद्दा	तपशील	स्थिती
मुख्य जलस्रोत	पवना धरण (मावळ)	कार्यरत
सद्य पाणीसाठा	८२.४२ टक्के	नोंदवले
पाणीकपात	१५ टक्के कपात	कार्यरत
कपातीचा कालावधी	ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत	पूर्ण

पार्श्वभूमी

पवना धरणातील पाणीसाठा आणि पालिका प्रशासनाचे पुढील पाऊल?

पिंपरी-चिंचवड शहराला दररोज सुमारे ६५० दशलक्ष लिटर पाण्याचा पुरवठा केला जातो. यातील मोठा हिस्सा पवना धरणातून रावेत येथील अशुद्ध जलउपसा केंद्राद्वारे उचलला जातो. यंदा मोसमी पावसाचे आगमन लांबल्याने धरणातील साठा १६ टक्क्यांपर्यंत खाली आला होता. त्यामुळे प्रशासनाने १५ टक्के अतिरिक्त पाणीकपात लागू केली होती. आता पाऊस चांगला झाला तरी भविष्यातील संभाव्य पाणीटंचाई टाळण्यासाठी साठ्याचे नियोजन केले जात आहे. ऑक्टोबरअखेर धरणातील साठ्याचा आढावा घेऊनच कपात रद्द करण्याबाबत पुढील निर्णय घेतला जाईल.

क्षेत्रनिहाय परिणाम

💼

प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था

प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन महापालिकेच्या पाणीपुरवठा विभागाने अनधिकृत पाणीवापरावर देखरेख वाढवली आहे. जलवाहिन्यांमधील गळती रोखण्यासाठी पथके तैनात करण्यात आली आहेत. पाणी वितरणाचे वेळापत्रक सुरळीत ठेवण्यावर भर दिला जात आहे.

📈

बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र

व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर दिलासादायक वातावरण निर्माण झाले आहे. औद्योगिक क्षेत्राला आवश्यक असणाऱ्या पाणीपुरवठ्याचा धोका टळला आहे. उत्पादनावर होणारा संभाव्य प्रतिकूल परिणाम टळल्याने कारखानदारांमधील चिंता कमी झाली आहे.

👥

सर्वसामान्य जनता

सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम पाण्याच्या वेळा आणि उपलब्धतेवर होत आहे. धरणात मुबलक पाणी असूनही पाणीकपात सुरू राहिल्यामुळे नागरिकांना काटकसरीने पाणी वापरावे लागत आहे. अनेक भागांत कमी दाबाने पाणी येत असल्याच्या तक्रारी नोंदवल्या गेल्या आहेत.

🎓

पिंपरी-चिंचवड नागरिक

पिंपरी-चिंचवड नागरिक यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून त्यांना पाणी बचतीचे नियम पाळावे लागत आहेत. लिफ्ट, गृहनिर्माण संस्था आणि व्यावसायिक संकुलांना पाण्याचा अपव्यय टाळण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.

संपादकीय दृष्टिकोन

सह्याद्री मराठी विश्लेषण

पवना धरणात ८२ टक्क्यांपेक्षा जास्त पाणीसाठा जमा होणे ही पिंपरी-चिंचवड शहरासाठी नक्कीच समाधानाची बाब आहे. पावसाच्या अनिश्चिततेमुळे प्रशासनाने कपातीचा निर्णय ऑक्टोबरपर्यंत कायम ठेवणे हे एक सुरक्षित पाऊल मानले पाहिजे. शहराची लोकसंख्या ३८ लाखांच्या पार गेली आहे. केवळ एकाच धरणावर अवलंबून राहणे धोक्याचे ठरत आहे. पावसामुळे आवक वाढली असली तरी नागरिकांनी पाण्याचा अपव्यय टाळणे गरजेचे आहे. महापालिकेने भविष्यातील गरज ओळखून पर्यायी जलस्रोतांचे प्रकल्प वेगाने पूर्ण करण्यावर भर दिला पाहिजे.