पावसाळ्याच्या पार्श्वभूमीवर पूरस्थिती तसेच समुद्रकिनाऱ्यांवर मदतकार्य करणे अधिक सुलभ व्हावे आणि प्राणहानी टळावी यासाठी राज्य सरकारने एक अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. आपत्तीच्या काळात पाण्यात बुडणाऱ्या व्यक्तींना वाचवण्यासाठी जीवरक्षकांपेक्षा आधुनिक तंत्रज्ञान अधिक उपयुक्त ठरत असल्याचे समोर आले आहे. या पार्श्वभूमीवर, राज्यातील पूरग्रस्त भागात तातडीने मदत पोहोचवण्यासाठी जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण आणि राज्य आपत्ती प्रतिसाद दल यांच्याकडून शासनाकडे विशेष मागणी करण्यात आली होती.
आपत्ती व्यवस्थापन दलाची मागणी आणि मंजुरी
आपत्ती व्यवस्थापन क्षेत्रातील वाढती निकड लक्षात घेऊन जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण आणि राज्य आपत्ती प्रतिसाद दलाने सरकारकडे एकूण दोनशे तेवीस स्वयंचलित बोटींची मागणी केली होती. प्रशासनाने या प्रस्तावाचा सकारात्मक विचार करून पहिल्या टप्प्यात एकशे पंचवीस स्वयंचलित बोटी आपत्ती प्रतिसाद दलाला देण्याची तयारी दर्शविली आहे. या आधुनिक उपकरणांमुळे आपत्कालीन परिस्थितीतील बचाव मोहिमांचा वेग वाढणार आहे.
अठ्ठावीस कोटी रुपयांच्या निधीची तरतूद
या संपूर्ण महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पासाठी शासनाकडून प्रशासकीय आणि वित्तीय मंजुरी देण्यात आली आहे. याअंतर्गत आपत्ती व्यवस्थापन विभागाकडून सुमारे अठ्ठावीस कोटी रुपयांच्या निधीची विशेष तरतूद करण्यात आली आहे. या अत्याधुनिक यंत्रणेमधील एका स्वयंचलित बोटीची किंमत सुमारे बावीस लाख पस्तीस हजार रुपये इतकी आहे. विशेष म्हणजे, ही सर्व उपकरणे पूर्णपणे भारतीय बनावटीची असून, ती स्थानिक स्तरावर देशांतर्गत तंत्रज्ञानाचा वापर करून तयार करण्यात आली आहेत.
पारंपरिक पद्धतीपेक्षा अधिक सुरक्षित कार्यप्रणाली
पारंपरिक बचाव पद्धतीमध्ये बुडणाऱ्या व्यक्तीला वाचवण्यासाठी जीवरक्षकाला स्वतः पाण्यात किंवा समुद्रात उतरावे लागते. अनेकदा, घाबरलेली बुडणारी व्यक्ती वाचवायला आलेल्या जीवरक्षकाला घट्ट पकडते, ज्यामुळे बचाव करणाऱ्याचा जीवही धोक्यात येतो आणि जीवितहानी वाढण्याची शक्यता असते. मात्र, या स्वयंचलित बोटीमुळे जीवरक्षकाला स्वतः पाण्यात न उतरता, किनाऱ्यावर किंवा सुरक्षित ठिकाणी थांबून रिमोट कंट्रोलच्या साहाय्याने बुडणाऱ्या व्यक्तीपर्यंत ही बोट अचूकपणे पाठवता येईल व तिचे प्राण वाचवता येतील.
स्वयंचलित बोटींची क्षमता आणि वैशिष्ट्ये
पूर्णपणे बॅटरीवर चालणारी ही स्वयंचलित बोट पाण्यामध्ये एक किलोमीटरपर्यंतचा पल्ला सहज गाठू शकते. या बोटीचा वेग ताशी चोवीस किलोमीटर असून, दीड तास पूर्ण चार्ज केल्यानंतर ती सलग एक तासांपर्यंत कार्यरत राहू शकते. या बोटीची एकूण वजन वहन क्षमता दोनशे किलोग्रॅम इतकी प्रचंड असल्याने, ती एका वेळी किमान चार व्यक्तींना सुरक्षितपणे सोबत वाहून आणू शकते. ही प्रणाली अत्यंत सुरक्षित व प्रभावी असल्यामुळे राज्यातील आपत्तीप्रवण आणि किनारी जिल्ह्यांमध्ये ती अत्यंत मोलाची ठरणार आहे.