संपूर्ण आशिया खंडात सध्या कोरडे हवामान आणि अल निनो या हवामानविषयक संकटामुळे शेती क्षेत्राला फटका बसला आहे. अपुऱ्या पावसामुळे विविध देशांमध्ये पिकांच्या पेरण्या आणि लावणीच्या कामांमध्ये अडथळे निर्माण झाले आहेत. या प्रतिकूल परिस्थितीमुळे आशियातील कृषी उत्पादनात घट होण्याची भीती निर्माण झाली असून, जागतिक पातळीवर अन्नधान्य पुरवठ्याची साखळी विस्कळीत होण्याचा धोका वाढला आहे. अनेक देशांमध्ये यामुळे चिंतेचे वातावरण पसरले आहे.
तांदूळ आणि पाम तेलाच्या उत्पादनात घट
या बदलत्या हवामानाचा सर्वाधिक फटका जगातील सर्वात महत्त्वाचे अन्न असणाऱ्या तांदूळ उत्पादनाला आणि पाम तेलाच्या उत्पादनाला बसत आहे. आशियातील प्रमुख उत्पादक देशांमध्ये पावसाचे प्रमाण लक्षणीयरीत्या घटल्यामुळे शेतातील पिके करपून जाण्याच्या मार्गावर आहेत. तांदळाच्या मुख्य पट्ट्यामध्ये पाण्याची तीव्र टंचाई जाणवत असून, यामुळे उत्पादनात घट होणार असल्याचे स्पष्ट संकेत मिळत आहेत, ज्यामुळे जागतिक बाजारपेठेत या वस्तूंचे भाव कडाडण्याची शक्यता आहे.
भारतात पावसाची मोठी दडी
भारतात चालू वर्षातील पावसाळ्यात गेल्या शतकातील म्हणजेच मागील शंभर वर्षांतील सर्वात कमी पाऊस पडल्याची नोंद झाली आहे. ऑगस्ट महिन्यात पावसाने दिलेल्या दडीमुळे मुख्य पिकांच्या पेरण्या खोळंबल्या आहेत. भारतासारख्या कृषीप्रधान देशात अन्नधान्य उत्पादनावर याचा थेट परिणाम होणार असून, देशांतर्गत अन्न सुरक्षेचा प्रश्न निर्माण होऊ नये म्हणून सरकारला आतापासूनच विविध उपाययोजना कराव्या लागत आहेत.
थायलंड आणि इंडोनेशियाची बिकट अवस्था
भारताव्यतिरिक्त आशियातील इतर प्रमुख अन्न उत्पादक देश जसे की थायलंड आणि इंडोनेशिया येथील परिस्थिती देखील अत्यंत चिंताजनक आहे. थायलंडमध्ये ऊस आणि तांदळाच्या शेतीसाठी पाण्याचे संकट गडद झाले आहे, तर इंडोनेशियामध्ये कोरड्या हवामानामुळे पाम तेलाच्या उत्पादनावर विपरीत परिणाम झाला आहे. या दोन्ही देशांमधील कृषी तज्ज्ञांनी दिलेल्या इशाऱ्यानुसार, आगामी काळात जर पावसाची स्थिती सुधारली नाही, तर अन्नधान्याची टंचाई तीव्र होऊ शकते.
जागतिक अन्न पुरवठ्यावर गंभीर परिणाम आशिया हा जगातील तांदूळ आणि इतर अनेक अन्नधान्यांचा मुख्य पुरवठादार मानला जातो. मात्र, येथील उत्पादनात घट झाल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात अन्नधान्याचा तुटवडा निर्माण होण्याची चिन्हे आहेत. यामुळे गरीब देशांमध्ये उपासमारीची वेळ येऊ शकते, तसेच अन्नधान्याची महागाई गगनाला भिडू शकते. अल निनोचा हा प्रभाव जागतिक अन्न सुरक्षेसाठी एक आव्हान ठरत असल्याचे आंतरराष्ट्रीय अन्न आणि कृषी संघटनांच्या अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.