स्वतंत्र बातमी

ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर येथे उभारण्यात आलेल्या अत्याधुनिक तारंगण आणि खगोलशास्त्रीय वेधशाळेचे नुकतेच भव्य लोकार्पण करण्यात आले. ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना खगोलशास्त्राची गोडी लागावी आणि त्यांना अंतराळातील गुपिते उलगडता यावीत, या उद्देशाने हे केंद्र उभारण्यात आले आहे.

हे तारांगण केवळ ठाणे जिल्ह्यासाठीच नव्हे, तर संपूर्ण राज्यासाठी कौतुकाचा विषय ठरत आहे. या प्रकल्पाची काही प्रमुख वैशिष्ट्ये म्हणजे या तारांगणात बसवण्यात आलेले छत. हे छत उच्च क्षमतेच्या डिजिटल प्रोजेक्शन सिस्टमने सज्ज आहे. यामुळे प्रेक्षकांना अंतराळात प्रत्यक्ष फिरत असल्याचा आभास निर्माण होतो. तारांगणासोबतच येथे एक शक्तिशाली दुर्बीण बसवण्यात आली आहे. याद्वारे विद्यार्थी आणि खगोलप्रेमी रात्रीच्या वेळी ग्रह, तारे आणि आकाशगंगांचे थेट निरीक्षण करू शकणार आहेत. अंतराळ विज्ञानावर आधारित विविध माहितीपर शो या ठिकाणी दाखवले जाणार आहेत, जे प्रामुख्याने शालेय अभ्यासक्रमाला पूरक असतील.

शहापूर आणि आसपासच्या कसारा, वासिंद, मुरबाड या भागातील विद्यार्थ्यांसाठी हे केंद्र एक वरदान ठरणार आहे. आतापर्यंत अशा सुविधा पाहण्यासाठी ग्रामीण भागातील मुलांना मुंबई किंवा पुण्याला जावे लागत असे. मात्र, आता त्यांच्या घराच्या उंबरठ्यावरच जागतिक दर्जाची सुविधा उपलब्ध झाली आहे. यामुळे स्थानिक विद्यार्थ्यांमध्ये वैज्ञानिक दृष्टिकोन विकसित होण्यास मदत होईल. तसेच, इस्त्रो आणि नासा सारख्या संस्थांमध्ये जाण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या मुलांसाठी हे केंद्र प्रेरणास्थान ठरेल. शहापूर हे आधीच निसर्गरम्य परिसर आणि धरणांसाठी प्रसिद्ध आहे. आता या तारंगण प्रकल्पामुळे येथे शैक्षणिक पर्यटनाला मोठी चालना मिळणार आहे. ठाणे, पालघर आणि नाशिक जिल्ह्यातील शाळांच्या सहलींसाठी हे एक उत्तम केंद्र ठरेल. पर्यटकांची संख्या वाढल्यामुळे स्थानिक पातळीवर छोटे व्यवसाय आणि मार्गदर्शकांसाठी रोजगाराच्या नवीन संधी निर्माण होतील. या प्रकल्पामुळे ग्रामपंचायतीच्या किंवा स्थानिक प्रशासनाच्या महसुलातही भर पडणार आहे. हा प्रकल्प पूर्णत्वास नेण्यासाठी स्थानिक लोकप्रतिनिधी आणि जिल्हा प्रशासनाने विशेष पाठपुरावा केला होता. ग्रामीण भागाचा विकास म्हणजे केवळ रस्ते आणि पाणी नव्हे, तर बौद्धिक विकास देखील असतो, हा विचार या प्रकल्पामागे आहे. या तारांगणाच्या देखभाल-दुरुस्तीसाठी विशेष समिती स्थापन करण्यात आली असून, नाममात्र शुल्कात सर्वांना प्रवेश दिला जाणार आहे.