चंदीगड येथून चालू घडामोडींमधील एक अत्यंत महत्त्वाची बातमी समोर येत असून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी पीजीआयएमईआर संस्थेत अत्याधुनिक आरोग्य सुविधांचे दूरस्थ पद्धतीने लोकार्पण केले.
३०० बेड्स
मदार अँड चाइल्ड सेंटर क्षमता
४,७३६ कोटी रुपये
चंदीगड विकास प्रकल्प खर्च
१५० बेड्स
क्रिटिकल केअर ब्लॉक क्षमता
१२ वर्षांचा कालावधी
देशातील आरोग्य क्षेत्राचा कायापालट
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
पीजीआयएमईआर चंदीगड येथे अत्याधुनिक मातृ आणि बाल आरोग्य केंद्र तसेच प्रगत न्यूरोसायन्सेस केंद्राचे उद्घाटन झाले. गंभीर रुग्णांसाठी १५० खाटांच्या स्वतंत्र क्रिटिकल केअर ब्लॉकची पायाभरणी या कार्यक्रमात करण्यात आली.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, केंद्रीय आरोग्य मंत्री जे. पी. नड्डा, रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव, पंजाबचे राज्यपाल गुलाबचंद कटारिया, स्थानिक खासदार मनीष तिवारी आणि पीजीआय संस्थेचे संचालक डॉक्टर विवेक लाल उपस्थित होते.
तात्कालिक परिणाम
उत्तर भारतातील पंजाब, हरियाणा, हिमाचल प्रदेश आणि जम्मू-काश्मीर भागातील लाखो गरजू रुग्णांना एकाच छताखाली सुपर स्पेशालिटी वैद्यकीय उपचार तातडीने उपलब्ध झाले.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
केंद्र सरकारने राष्ट्रीय आरोग्य धोरण २०१७ अंतर्गत उपचार पद्धती अधिक मजबूत करत चंदीगड पीजीआय संस्थेमध्ये नवीन एमबीबीएस वैद्यकीय महाविद्यालय सुरू करण्यास अधिकृत मंजुरी दिली.
आरोग्य क्षेत्रातील पायाभूत सुविधांचा विस्तार
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी चंदीगड शहरासाठी चार हजार सातशे कोटी रुपयांपेक्षा जास्त निधीच्या विविध विकास कामांची घोषणा केली. पीजीआय संस्थेमधील ३०० खाटांचे प्रगत मातृ आणि बाल केंद्र उच्च जोखीम असणाऱ्या गरोदर महिला, नवजात बालके यांच्या विशेष उपचारासाठी कार्यरत झाले. प्रगत न्यूरोसायन्सेस केंद्रामध्ये न्यूरॉलॉजी, न्यूरोसर्जरी, न्यूरो-क्रिटिकल केअर आणि अत्याधुनिक निदान चाचण्या एकाच छताखाली उपलब्ध केल्या आहेत. प्रादेशिक पातळीवर आरोग्य सुविधांचा दर्जा सुधारण्यासाठी सरकारने हा मोठा टप्पा गाठला.
- देशातील वैद्यकीय पर्यटनाला गती मिळून परवडणाऱ्या दरात उच्च दर्जाचे उपचार देणे शक्य.
- आयुष्मान भारत डिजिटल मिशन अंतर्गत ई-संजीवनी टेलिमेडिसिन सुविधेद्वारे कोट्यवधी लोकांना घरबसल्या सल्ला.
वैद्यकीय शिक्षण आणि प्रादेशिक विकास
पीजीआयएमईआर चंदीगड कॅम्पसमध्ये नवीन एमबीबीएस महाविद्यालयाला मंजुरी मिळाल्याने वैद्यकीय क्षेत्रात करिअर करू इच्छिणाऱ्या गुणवंत तरुणांना देशातील अग्रगण्य संस्थेत प्रवेशाची संधी उपलब्ध होणार. चंदीगड हे उत्तर भारतातील प्रमुख आरोग्य केंद्र बनले असून त्याचा फायदा शेजारील सर्व राज्यांतील नागरिकांना मिळत. पायाभूत सुविधांच्या विकासामुळे गंभीर आजारांवरील उपचाराचा ताण कमी होण्यास मदत मिळणार.
“चंदीगडमधील या अत्याधुनिक वैद्यकीय सुविधांच्या विस्तारामुळे लाखो नागरिकांना दर्जेदार आणि परवडणारे उपचार मिळतील. पीजीआय संस्थेने गेल्या दशकात आपली आरोग्य क्षमता कमालीची वाढवली.”
— नरेंद्र मोदी, पंतप्रधान, भारत“नवे न्यूरोसायन्सेस केंद्र आणि बाल आरोग्य केंद्र उत्तर भारतातील सात राज्यांसाठी जीवनदायी ठरेल. आयुष्मान भारत योजनेअंतर्गत गरीब रुग्णांना मोफत उपचार देण्यास आमचे प्राधान्य आहे.”
— डॉक्टर विवेक लाल, संचालक, पीजीआयएमईआर- संस्थात्मक प्रसूतीचे प्रमाण ९० टक्क्यांच्या पार गेल्याने माता मृत्यूदरात मोठी घट नोंदवली.
- चंदीगड स्मार्ट सिटी मिशन अंतर्गत तंत्रज्ञान आणि नागरी पायाभूत सुविधांसाठी कोट्यवधींचा निधी खर्च.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| प्रकल्प नाव | प्रगत आरोग्य केंद्रे | पूर्ण |
| एकूण खाटा क्षमता | ४५० खाटा अतिरिक्त | कार्यरत |
| नवे वैद्यकीय महाविद्यालय | एमबीबीएस कॉलेज | निधी मंजूर |
| आरोग्य योजना लाभ | आयुष्मान भारत | नोंदवले |
पार्श्वभूमी
पीजीआय चंदीगड क्षमतेचा विस्तार कधी सुरू झाला?
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २०१५ मधील पीजीआयच्या दीक्षान्त समारंभाच्या आठवणींना उजाळा दिला. गेल्या दशकभरात या संस्थेमध्ये वैद्यकीय संशोधनासह रुग्ण सेवा क्षमता वाढवण्यावर प्रशासनाने सातत्याने भर दिला. जुन्या काळातील वैद्यकीय आव्हाने दूर करत आता नवीन क्रिटिकल केअर ब्लॉकच्या माध्यमातून आपत्कालीन परिस्थिती हाताळणे सोपे होणार. या सुविधेची पुढील टप्प्यातील अंमलबजावणी आणि कामकाजाची प्रत्यक्ष सुरुवात लवकरच होणार.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन नवीन आरोग्य केंद्रांच्या सुरक्षेसाठी तसेच रुग्णांच्या सुलभ प्रवासासाठी परिसरातील वाहतूक व्यवस्थेत आवश्यक ते बदल करण्यात आले.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर वैद्यकीय उपकरणे निर्मिती, औषध पुरवठा आणि आरोग्य क्षेत्राशी संबंधित उद्योगांना मोठी चालना मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम होणार असून उपचारासाठी मोठ्या शहरांमध्ये जाण्याचा खर्च आणि मानसिक त्रास पूर्णपणे वाचणार.
विद्यार्थी आणि रुग्ण वर्ग
विद्यार्थी आणि रुग्ण वर्ग यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून तरुणांना उच्च वैद्यकीय शिक्षणाच्या नव्या संधी आणि रुग्णांना जागतिक दर्जाचे उपचार घरच्या भागात मिळतील.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
डिजिटल आरोग्य क्रांती आणि नवे पाऊल — केंद्र सरकारने चंदीगड येथे सुरू केलेल्या अत्याधुनिक वैद्यकीय सुविधा देशाच्या सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्थेला बळकट करणाऱ्या आहेत. आयुष्मान भारत आरोग्य पायाभूत सुविधा मिशन आणि ई-संजीवनी यांसारख्या तंत्रज्ञानस्नेही उपक्रमांमुळे दुर्गम भागातील लोकांपर्यंत तज्ज्ञ डॉक्टरांचे मार्गदर्शन पोहोचत. केवळ रुग्णालयांची उभारणी न करता स्वच्छ भारत अभियानासारख्या प्रतिबंधात्मक उपायांवर भर दिल्याने आरोग्य सुधारत. नवीन एमबीबीएस महाविद्यालयाच्या मंजुरीमुळे देशातील डॉक्टरांची कमतरता दूर होण्यास मोठी मदत होणार.