अबू धाबी येथून चालू घडामोडींमधील एक अत्यंत महत्त्वाची बातमी समोर येत असून तेथील झायेद आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून भारतामधील २२ शहरांसाठी थेट विमान सेवा सुरू करण्याची अधिकृत घोषणा झाली आहे.
२२
थेट जोडली जाणारी भारतीय शहरे
१७
सध्या कार्यरत असलेली विमान सेवा शहरे
२०
भारतीय हवाई प्रवासी वार्षिक वाढ टक्केवारी
७०,००,०००
वार्षिक भारतीय प्रवासी संख्या
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
अबू धाबी येथील झायेद आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून भारतामधील २२ शहरांसाठी थेट विमान सेवा ऑगस्ट महिन्यापासून विस्तारली जाणार आहे. सध्या ही सेवा १७ शहरांसाठी उपलब्ध असून वाढत्या पर्यटन मागणीनुसार यात ५ नवीन शहरे जोडली जात आहेत.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
अबू धाबी विमानतळाचे मुख्य वाणिज्य अधिकारी कार्सन नॉर्लंड यांनी या विस्ताराची घोषणा केली. टाटा समूहाच्या मालकीची ‘एअर इंडिया एक्सप्रेस’ ही विमान कंपनी या नवीन विमान सेवांचे संचालन करत आहे.
तात्कालिक परिणाम
विमान प्रवाशांची वाढती संख्या लक्षात घेऊन या आठवड्यात नवी मुंबई, इंदूर, लखनऊ शहरांमधून अबू धाबीसाठी नवीन विमाने सुरू झाली आहेत. पुढील महिन्यापासून गुवाहाटी शहर देखील थेट विमान सेवेने जोडले जाणार आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
अबू धाबी विमानतळ प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार विमान वाहतूक हक्कांच्या मर्यादेत राहून हा विस्तार केला आहे. भारत आणि संयुक्त अरब अमिराती दरम्यान प्रवासी क्षमता वाढवण्यासाठी दोन्ही बाजूंकडून प्रशासकीय स्तरावर आवश्यक सहकार्य मिळत आहे.
हवाई वाहतूक क्षेत्रातील मोठी झेप
भारत आणि संयुक्त अरब अमिराती दरम्यानच्या हवाई प्रवासाला या निर्णयामुळे मोठी चालना मिळणार आहे. अबू धाबी विमानतळावरून प्रवास करणाऱ्या एकूण प्रवाशांपैकी २४ टक्के प्रवासी हे भारतीय नागरिक आहेत. भारतीय पर्यटकांची संख्या आणि व्यापारी संबंधांमधील वाढ लक्षात घेऊन हा विस्तार केला गेला. वाढत्या क्षमतेमुळे दोन्ही देशांमधील व्यावसायिक संबंध अधिक घट्ट होण्यास मदत होणार आहे. या नवीन मार्गांमुळे प्रवाशांचा वेळ वाचणार असून कनेक्टिव्हिटी अधिक सुलभ होणार आहे.
- प्रवाशांच्या वाढत्या मागणीमुळे ऑगस्ट महिन्यापासून एकूण २२ शहरांमध्ये थेट सेवा सुरू होईल.
- भारतामधून दरवर्षी जवळपास ७० लाख प्रवासी या विमानतळाचा वापर करतात.
प्रवासी सुविधेचा विस्तार आणि द्विपक्षीय संबंध
या हवाई क्षेत्र विस्तारामुळे भारतातील प्रमुख महानगरांसह इतर महत्त्वाची शहरे थेट आखाती देशांशी जोडली जात आहेत. एअर इंडिया एक्सप्रेस व्यतिरिक्त इंडिगो आणि अकासा एअर या कंपन्या देखील या मार्गावर कार्यरत आहेत. आखाती देशांमध्ये राहणाऱ्या भारतीय नागरिकांसाठी ही हक्काची सेवा ठरणार आहे.
“भारत ही आमच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आणि वेगाने वाढणारी बाजारपेठ आहे. प्रवासी वाहतूक दरवर्षी २० टक्क्यांपेक्षा जास्त गतीने वाढत आहे.”
— कार्सन नॉर्लंड, मुख्य वाणिज्य अधिकारी, अबू धाबी विमानतळ“दोन्ही देशांमधील संबंध केवळ पर्यटनापुरते मर्यादित नसून ते व्यापारी आणि कौटुंबिक पातळीवर अतिशय घट्ट आहेत.”
— हैथम अल खमीस, संचालक, पर्यटन उत्पादन विकास विभाग- ७० लाख भारतीय प्रवाशांपैकी ५० लाख प्रवासी थेट अबू धाबी येथे राहण्यासाठी येतात.
- उरलेले २० लाख प्रवासी या विमानतळाचा ट्रान्झिट हब म्हणून वापर करून इतर देशांमध्ये प्रवास करतात.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| थेट विमान सेवा शहरे | २२ शहरे | कार्यरत |
| प्रवासी वाहतूक वाढ | २० टक्के वार्षिक | नोंदवले |
| हवाई प्रवासी संख्या | ७० लाख भारतीय | नोंदवले |
| विमानतळ संचालक | अबू धाबी विमानतळ प्राधिकरण | पूर्ण |
पार्श्वभूमी
भारत-यूएई हवाई करार आणि पुढील पावले
अबू धाबी प्रशासनाकडे सध्या उपलब्ध असलेल्या विमान वाहतूक हक्कांच्या आधारे हा तात्कालिक विस्तार करण्यात आला आहे. दोन्ही देशांमधील प्रवाशांची वाढती गर्दी पाहता ही क्षमता देखील अपुरी पडण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. या पार्श्वभूमीवर प्रवासी क्षमता आणि उड्डाणांची संख्या आणखी वाढवण्यासाठी भारत सरकारकडे अतिरिक्त विमान वाहतूक हक्कांची मागणी केली गेली आहे. या द्विपक्षीय हवाई वाहतूक कराराच्या मंजुरीबाबत दोन्ही देशांच्या नागरी विमान वाहतूक मंत्रालयामध्ये पुढील काळात अधिकृत चर्चा आणि सुनावणी पार पडणार आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन नागरी विमान वाहतूक मंत्रालयाने दोन्ही देशांमधील विमानतळांवर सुरक्षा व्यवस्था आणि इमिग्रेशन प्रक्रिया अधिक वेगवान करण्यावर भर दिला आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर भारत आणि आखाती देशांमधील आयात-निर्यात व्यापाराला मोठी गती मिळण्याचे संकेत असून व्यावसायिक प्रवाशांचा वेळ वाचणार आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम होणार असून आखाती देशांमध्ये काम करणाऱ्या लाखो भारतीय कामगारांना तसेच त्यांच्या नातेवाईकांना अत्यंत सुलभ आणि थेट प्रवासाचा पर्याय उपलब्ध होणार आहे.
विद्यार्थी व तरुण
प्रवासी आणि पर्यटन व्यावसायिक यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून हवाई तिकीट दरांमध्ये स्पर्धा निर्माण झाल्यामुळे प्रवाशांना किफायतशीर दरात प्रवास करणे शक्य होणार आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
अबू धाबी विमानतळाने भारतीय शहरांसाठी थेट विमान सेवा वाढवणे हा केवळ नागरी विमान वाहतूक क्षेत्रातील व्यावसायिक निर्णय नाही. हा निर्णय भारत आणि संयुक्त अरब अमिराती यांच्यातील वाढत्या आर्थिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक संबंधांचे थेट निदर्शक आहे. भारतातील नवी मुंबई किंवा इंदूर सारखी शहरे थेट जोडल्यामुळे मुंबई-दिल्ली सारख्या प्रमुख विमानतळांवरील ताण कमी होईल. प्रवासी क्षमता वाढवताना दोन्ही देशांनी द्विपक्षीय हवाई हक्कांचा समतोल राखणे गरजेचे आहे. ही वाढती कनेक्टिव्हिटी भविष्यात जागतिक स्तरावर भारताचे स्थान अधिक बळकट करणारी ठरेल यात शंका नाही.