स्वतंत्र बातमी

सिंधुदुर्ग जिल्ह्याच्या वैभवात भर घालण्यासाठी राज्य सरकारने घेतलेल्या एका ऐतिहासिक निर्णयाची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी सुरू झाली आहे. भारतीय नौदलातून निवृत्त झालेली आयएनएस गुलदार ही युद्धनौका सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील निवती गावाजवळच्या समुद्रात यशस्वीरीत्या स्थापित करण्यात आली आहे. या प्रकल्पामुळे देशातील पहिलेवहिले पाण्याखालील संग्रहालय म्हणजेच जलदगती संग्रहालय प्रत्यक्ष साकार होण्याच्या मार्गावर आहे.

या संदर्भातील सविस्तर आराखडा महाराष्ट्र पर्यटन विकास महामंडळ आणि भारतीय नौदलाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी संयुक्तपणे तयार केला होता. त्यानुसार ही विस्तीर्ण युद्धनौका निवतीच्या समुद्रकिनाऱ्यापासून काही अंतरावर खोल समुद्राच्या तळाशी नेऊन अशा पद्धतीने अत्यंत कौशल्याने स्थिर करण्यात आली. यावेळी सागरी जीवसृष्टीला कोणताही धोका पोहोचणार नाही, याची काळजी घेण्यात आली. या नौकेच्या अवाढव्य संरचनेमुळे समुद्रातील मासे आणि इतर जलचर प्राण्यांना नैसर्गिक प्रजननासाठी एक सुरक्षित जागा उपलब्ध होणार आहे. यामुळे स्थानिक सागरी परिसंस्थेला बळ मिळणार आहे.

हे पाण्याखालील संग्रहालय केवळ निसर्गाच्या दृष्टीनेच वस्तूनिष्ठ नसून, पर्यटनाच्या क्षेत्रात एक क्रांतिकारी पाऊल ठरणार आहे. समुद्राच्या पोटात साधारणपणे वीस ते पंचवीस मीटर खोलीवर स्थिर केलेल्या या युद्धनौकेचा परिसर साहसी नागरिकांसाठी मुख्य आकर्षण असेल. जे पर्यटक समुद्राच्या आत जाऊन पाणबुडीच्या साहाय्याने किंवा विशेष श्वासोच्छवास यंत्रणा म्हणजेच स्कूबा डायव्हिंगच्या माध्यमातून प्रवास करतील, त्यांना या ऐतिहासिक युद्धनौकेचे अंतरंग आणि त्याभोवती वावरणाऱ्या रंगीबेरंगी सागरी जीवांचे अत्यंत जवळून दर्शन घेता येईल.

या संपूर्ण प्रकल्पासाठी राज्य शासनाकडून पहिल्या टप्प्यात कोट्यवधी रुपयांचा भरीव निधी मंजूर करण्यात आला होता. युद्धनौका समुद्रात बुडवण्यापूर्वी त्यामधील सर्व घातक रसायने, खनिज तेल, इंधन आणि प्लास्टिक पूर्णपणे काढून टाकून ती स्वच्छ करण्याची प्रक्रिया नौदलाच्या गोदीत युद्धपातळीवर पूर्ण करण्यात आली होती. निवतीच्या किनारपट्टीजवळ ही नौका अंतिम ठिकाणी स्थापित करण्यापूर्वी सर्व प्रकारच्या पर्यावरणीय आणि सुरक्षेच्या तांत्रिक चाचण्या कडकपणे आणि काळजीपूर्वक पार पाडल्या गेल्या आहेत.

सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात आधीच ऐतिहासिक जलदुर्ग आणि सुंदर समुद्रकिनारे असल्याने दरवर्षी लाखो पर्यटक येथे भेट देतात. आता या युद्धनौकेच्या यशस्वी स्थापनेमुळे आणि नवीन पाण्याखालील संग्रहालयामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील साहसी पर्यटकांची संख्या लक्षणीयरीत्या वाढणार आहे. यामुळे मालवण आणि वेंगुर्ला परिसरातील स्थानिक तरुणांना रोजगाराच्या मोठ्या संधी उपलब्ध होतील, तसेच उपाहारगृहे, घरगुती निवास व्यवस्था आणि खाजगी वाहतूक क्षेत्राला मोठी आर्थिक चालना मिळून संपूर्ण जिल्ह्याच्या अर्थव्यवस्थेचा कायापालट होईल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.