वॉशिंग्टन/तेहरान: अमेरिका आणि इराणमधील प्रस्तावित युद्धविरामाबाबत अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी चिंता व्यक्त केली आहे. हा युद्धविराम सध्या सर्वात कमकुवत अवस्थेत असल्याचे विधान ट्रम्प यांनी केले आहे. या एका वक्तव्यामुळे वॉशिंग्टन आणि तेहरानमधील राजनैतिक तणाव अधिक गडद झाला असून जागतिक बाजारपेठेत अस्थिरतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
तेल बाजारातील पडसाद आणि किमतीत वाढ
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या विधानानंतर जागतिक तेल बाजारात पडझड पाहायला मिळाली. ब्रेंट क्रूडच्या किमतींमध्ये चार टक्क्यांपेक्षा अधिक वाढ होऊन दर प्रति बॅरल एकशे पाच डॉलर्सच्या वर गेले. युद्धविराम टिकून राहण्याच्या शक्यतांबाबत शंका निर्माण झाल्याने गुंतवणूकदारांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे. सौदी अॅड्रामकोच्या अधिकाऱ्यांनी या परिस्थितीला इतिहासातील महत्वाचा ऊर्जा धक्का असे संबोधले आहे. त्यांच्या मते, होर्मुझ सामुद्रधुनीवरील नाकेबंदी तातडीने संपली तरी, बाजार पूर्णपणे स्थिर होण्यासाठी २०२७ पर्यंत प्रतीक्षा करावी लागू शकते.
इराणच्या मागण्या आणि अमेरिकेचा नकार
इराणने अमेरिकेच्या शांतता प्रस्तावावर दिलेल्या प्रतिसादात अत्यंत कठोर अटी ठेवल्या आहेत. यामध्ये सर्व आघाड्यांवरील शत्रुत्व थांबवणे, अमेरिकेचे निर्बंध उठवणे, गोठवलेली इराणी मालमत्ता मुक्त करणे आणि होर्मुझ सामुद्रधुनीच्या व्यवस्थापनात इराणची भूमिका मान्य करणे यांसारख्या मागण्यांचा समावेश आहे. इराणला हा करार टप्प्याटप्प्याने पुढे न्यायचा असून तीस दिवसांच्या वाटाघाटींचा प्रस्ताव त्यांनी दिला होता. मात्र, ट्रम्प यांनी या अटी पूर्णपणे अस्वीकार्य असल्याचे सांगत फेटाळून लावल्या आहेत, ज्यामुळे मध्यस्थांसमोर पेच निर्माण झाला आहे.
अणु-सवलतींपेक्षा आर्थिक अटींवर भर
इराणने सध्या अणु-सवलतींपेक्षा आर्थिक आणि युद्धकालीन अटींना प्राधान्य दिले असून, निर्बंध हटवणे व गोठलेली मालमत्ता मुक्त करण्यावर भर दिला आहे. मात्र, वॉशिंग्टनला ही नवीन चौकट मान्य नसल्याने शांतता चर्चा फिस्कटण्याची चिन्हे आहेत. या परस्परविरोधी भूमिकांमुळे पश्चिम आशियात लष्करी तणाव वाढला असून मध्यस्थांसमोर पेच निर्माण झाला आहे.
यूएईची आक्रमक भूमिका आणि समितीची स्थापना
दरम्यान, संयुक्त अरब अमिराती मध्ये झालेल्या ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ल्यांनंतर सरकारने कठोर पावले उचलली आहेत. अमिरातीच्या भूभागावर झालेल्या दोन हजार आठशेहून अधिक हल्ल्यांमुळे झालेल्या नुकसानीची नोंद करण्यासाठी एक राष्ट्रीय समिती स्थापन करण्यात आली आहे. अमिराती आता या हल्ल्यांसाठी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर कायदेशीर जबाबदारी निश्चित करून नुकसानभरपाईची मागणी करण्याच्या तयारीत आह
टॅग्ज: #अमेरिका #इराण #युद्धविराम #तेलबाजार #पश्चिमआशिया #UAE #DonaldTrump #Iran #Ceasefire #OilPrices