
मराठी रंगभूमीवर कौटुंबिक विषयांची मांडणी करताना अनेकदा साचेबद्धपणा येतो मात्र मयसभा निर्मित आणि स्वप्नगंधामृत प्रकाशित ‘लग्न पंचमी’ हे नाटक त्याला छेद देत एक नवा आणि टवटवीत अनुभव सादर करते. लेखिका मधुगंधा कुलकर्णी आणि दिग्दर्शक निपुण धर्माधिकारी या जोडगोळीने लग्नसंस्थेकडे पाहण्याचा एक अत्यंत आधुनिक आणि प्रगल्भ दृष्टिकोन मांडला आहे.
या नाटकाची मूळ संकल्पना अतिशय रंजक आहे “लग्न हे केवळ एका व्यक्तीशी नसून, त्या व्यक्तीमध्ये दडलेल्या अनेक वेगवेगळ्या स्वभावछटांशी झालेले असते.” संसाराच्या प्रवासात जोडीदाराची ही बदलती रूपं कशी हाताळायची, यावर हे नाटक खुसखुशीत भाष्य करते. कथानकात नवरा-बायकोच्या दैनंदिन आयुष्यातील साधे, छोटेखानी पण तितकेच महत्त्वाचे प्रसंग गुंफले असून संवाद अत्यंत टोकदार आणि वास्तववादी असल्याने प्रेक्षकांना हे नाटक आपल्याच घराची गोष्ट वाटते. लेखिकेने मानवी स्वभावातील विसंगती आणि त्यातून निर्माण होणारी गंमत अतिशय कौशल्याने टिपली आहे.
दिग्दर्शक निपुण धर्माधिकारी यांनी विषयाचे गांभीर्य आणि विनोदाचा समतोल उत्तम राखला असून नाटकाचा वेग कुठेही मंदावत नाही. आधुनिक नेपथ्य आणि प्रसंगानुरूप बदलणारी प्रकाशयोजना नाटकाची दृश्य भव्यता वाढवतात. संसारातील ताणतणाव मांडताना कुठेही जडत्व न आणता दिग्दर्शकाने खेळाडूवृत्तीने विषयाची मांडणी केली आहे. नाटकाचे मुख्य आकर्षण म्हणजे स्वप्नील जोशी आणि अमृता खानविलकर यांची जोडी. बऱ्याच काळानंतर हे दोन लोकप्रिय कलाकार रंगमंचावर एकत्र आले आहेत.
स्वप्नील जोशीने आपल्या सहज आणि ओघवत्या अभिनयाने प्रेक्षकांची मने जिंकली आहेत. तर अमृता खानविलकरची रंगमंचावरील ऊर्जा आणि तिचे कॉमिक टायमिंग नाटकाला एक वेगळीच उंची देते. या दोघांमधील केमिस्ट्री संसारातील प्रेम आणि खटके दोन्ही प्रभावीपणे अधोरेखित करते. त्यांना सुनील अभ्यंकर आणि स्वतः मधुगंधा कुलकर्णी यांनी आपल्या प्रगल्भ अभिनयाने मोलाची साथ दिली आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर ‘लग्न पंचमी’ हे केवळ करमणूक करणारे नाटक नसून ते नात्यातील बदलांचा स्वीकार करायला शिकवणारे एक प्रबोधनपर भाष्य आहे. लग्नाकडे ‘परीकथा’ म्हणून न पाहता, ते एक जिवंत आणि धडधडणारे नाते आहे, हे नाटक प्रेक्षकांच्या मनावर बिंबवते. निखळ मनोरंजन, कसदार अभिनय आणि दर्जेदार संहितेमुळे हे नाटक मराठी रंगभूमीवरील एक महत्त्वाची कलाकृती ठरली आहे. आजच्या काळातील धावपळीच्या आयुष्यात नवरा-बायकोच्या नात्यात येणारे बदल, अपेक्षा आणि त्यातून होणारे गैरसमज यावर हे नाटक मार्मिक भाष्य करते. दर्जेदार नाटक पाहू इच्छिणाऱ्या प्रेक्षकांसाठी हे नाटक नक्कीच चुकवू नये असे आहे.