मिझोराम राज्यातील कवरथाह उत्तर या छोट्याशा गावाने देशाचे लक्ष वेधून घेतले आहे. राष्ट्रीय पंचायत पुरस्कार 2025मध्ये या ग्रामपंचायतीने स्वच्छ आणि हरित पंचायत या श्रेणीमध्ये प्रथम क्रमांक पटकावला आहे. केंद्र सरकारच्या पंचायत राज मंत्रालयाने या गावाला देशातील सर्वोत्तम स्वच्छ आणि पर्यावरणपूरक गाव म्हणून घोषित केले आहे. हा सन्मान राज्यासाठी अभिमानाची बाब ठरला आहे.
या यशामागे गावातील ग्रामस्थ आणि पंचायत प्रतिनिधींचे सामूहिक प्रयत्न कारणीभूत आहेत. या गावाने कचरा व्यवस्थापनाचे उत्कृष्ट मॉडेल उभे केले असून संपूर्ण गाव प्लास्टिकमुक्त करण्यात आले आहे. सांडपाण्यावर प्रक्रिया करण्यापासून ते ओल्या कचऱ्यापासून खत निर्मिती करण्यापर्यंतच्या सर्व प्रक्रिया अत्यंत शिस्तबद्ध पद्धतीने राबविल्या जातात. यामुळे गावातील आरोग्य सुधारण्यास मदत झाली असून स्वच्छतेच्या बाबतीत या गावाने एक नवा आदर्श प्रस्थापित केला आहे.
केवळ स्वच्छताच नव्हे, तर पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठीही या पंचायतीने मोलाचे पाऊल उचलले आहे. गावाच्या परिसरात वृक्षारोपण करण्यात आले असून सौर ऊर्जेचा वापर वाढविण्यावर भर दिला जात आहे. सौर दिव्यांच्या माध्यमातून संपूर्ण गाव प्रकाशमय करण्यात आले असून, यामुळे पारंपरिक विजेची मोठी बचत होत आहे. निसर्गाशी नाते जोडून विकास कसा साधता येतो, याचे उत्तम उदाहरण या ग्रामपंचायतीने देशासमोर ठेवले आहे.
या राष्ट्रीय पुरस्कारामुळे कवरथाह उत्तर ग्रामपंचायतीला आर्थिक मदत आणि सन्मानपत्र प्राप्त झाले आहे. या निधीचा विनियोग गावातील शाळा, आरोग्य केंद्रे आणि पिण्याच्या पाण्याच्या सोयी अधिक सक्षम करण्यासाठी केला जाणार आहे. दुर्गम भागात असूनही प्रबळ इच्छाशक्तीच्या जोरावर आधुनिक सोयीसुविधा आणि निसर्ग संवर्धन यांचा समतोल कसा राखता येतो, हे या गावाने सिद्ध करून दाखवले आहे.
मिझोरामच्या मुख्यमंत्र्यांनी आणि राज्यपालांनी या यशाबद्दल ग्रामपंचायतीचे विशेष अभिनंदन केले आहे. इतर गावांनीही यापासून प्रेरणा घेऊन आपली गावे स्वच्छ आणि हरित करावीत, असे आवाहन सरकारने केले आहे. राष्ट्रीय स्तरावरील या गौरवमुळे मिझोराममधील ग्रामीण विकासाला नवी उभारी मिळाली असून, स्वच्छ भारत अभियानामध्ये ईशान्येकडील राज्यांचे योगदान किती महत्त्वाचे आहे, हे पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.