मुख्यमंत्र्यांचे पेरण्याबाबत महत्त्वाचे आवाहन; मुंबई-ठाण्यात मुसळधार पावसाचा इशारा

राज्यात मोसमी पाऊस रेंगाळला; धरणांमधील पाणीसाठा २५ टक्क्यांवर आल्याने प्रशासनाला सतर्कतेचे आदेश

✍️ सह्याद्री मराठी वृत्तसेवा · 📅 जून २०२६ · 📍 मुंबई

राज्यात मोसमी पावसाची आगेकूच थांबल्यामुळे निर्माण झालेल्या परिस्थितीवर राज्य मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत चिंता व्यक्त करण्यात आली असून, मुख्यमंत्र्यांनी शेतकऱ्यांना पुरेसा पाऊस पडेपर्यंत घाईघाईने पेरण्या न करण्याचे आवाहन केले आहे.

२५%

एकूण धरण साठा

००%

उजनी धरण साठा

५२%

पेंच समूह साठा

०४

पुढील दिवसांचा इशारा

पावसाचा खोळंबा आणि मुंबई-ठाण्याला इशारा

उत्तर भारताकडून येणारे उष्ण वारे आणि पश्चिमेकडील वाऱ्यांच्या व्यत्ययामुळे हवेतील आर्द्रतेचा प्रवाह खंडित झाला आहे. या प्रतिकूल परिस्थितीमुळे मोसमी पाऊस सध्या कोकणातील हरनई आणि मध्य महाराष्ट्रातील सोलापूर येथेच रेंगाळला आहे. हवामान विभागाने वर्तवलेल्या नवीन अंदाजानुसार, येत्या तीन ते चार दिवसांत राज्यात मोसमी पाऊस पुन्हा सक्रिय होण्याची शक्यता आहे.

२३ ते २८ जून दरम्यान मुंबई आणि ठाणे परिसरामध्ये मुसळधार ते अतिवृष्टी होण्याचा इशारा.
सिंधूदुर्ग, रत्नागिरी, कोल्हापूर आणि सांगली जिल्ह्यांमध्ये पावसाची हजेरी, मात्र जोर कमी.
मुंबई आणि उपनगरांमध्ये पावसाचा जोर वाढणार असल्याने नागरिकांना सतर्क राहण्याचे निर्देश.

मंत्रिमंडळ बैठक आणि पाणी टंचाईचे संकट

राज्यात पावसाने ओढ दिल्यामुळे धरणांमधील पाणीसाठ्याची स्थिती चिंताजनक बनली आहे. सोलापूरमधील उजनी धरणाने तळ गाठला असून तिथला साठा शून्यावर आला आहे. या पार्श्वभूमीवर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी प्रशासनाला पाणी नियोजनाबाबत कडक निर्देश दिले आहेत.

“राज्यात जोपर्यंत पुरेसा आणि योग्य पाऊस पडत नाही, तोपर्यंत पेरणी करू नये असे आवाहन कृषी विभागाच्या वतीने करण्यात यावे.”

— देवेंद्र फडणवीस, मुख्यमंत्री

पिण्याचे पाणी प्राधान्याने ऑगस्ट २०२७ पर्यंत पुरेल अशा पद्धतीने नियोजन करण्याचे निर्देश.
मुंबईला पाणी पुरवठा करणाऱ्या भातसा धरणात ३२% आणि अप्पर वैतरणामध्ये ३६% साठा उपलब्ध.
विदर्भातील पेंच (५२%), इसापूर (३३%), अप्पर वर्धा (४४%) आणि गोसीखुर्द (३४%) धरणांमुळे तूर्तास दिलासा.

धरणनिहाय पाणीसाठा आणि सद्यस्थिती

मुद्दा / प्रकल्प	पाणीसाठा टक्केवारी	सद्यस्थिती आणि निर्देश
प्रमुख धरणे	२४%	चिंताजनक स्थिती, पाणी जपून वापरण्याचे आवाहन
मध्यम प्रकल्प	३१%	मर्यादित साठा, प्रशासनाचे बारकाईने लक्ष
लघु प्रकल्प	२३%	तळ गाठण्याच्या मार्गावर, योग्य नियोजनाची गरज
उजनी धरण (सोलापूर)	००%	साठा शून्यावर, पिण्याच्या पाण्याला सर्वोच्च प्राधान्य
पेंच समूह (विदर्भ)	५२%	समाधानकारक स्थिती, विदर्भाला मोठा दिलासा

माहिती खजिना

पेरणीसाठी किती पावसाची आवश्यकता असते?

कृषी तज्ज्ञांच्या मते, शेतात कमीत कमी ७५ ते १०० मिमी ओलावा तयार झाल्याशिवाय किंवा किमान सलग दोन ते तीन दिवस चांगला पाऊस झाल्याशिवाय पेरणी करू नये. अपुऱ्या पावसावर केलेली पेरणी वाया जाण्याची भीती असते, ज्यामुळे शेतकऱ्यांवर दुबार पेरणीचे आर्थिक संकट ओढवू शकते.

सह्याद्री विश्लेषण

संपादकीय मत: पाणी संकट आणि नियोजनाची कसोटी

राज्यात पावसाने घेतलेली विश्रांती आणि धरणांमधील घटता पाणीसाठा ही आगामी मोठ्या संकटाची नांदी ठरू शकते. मुख्यमंत्र्यांनी दिलेला पेरण्या टाळण्याचा सल्ला शेतकर्‍यांचे नुकसान टाळण्यासाठी योग्य असला, तरी ऑगस्ट २०२७ पर्यंत पिण्याचे पाणी पुरवण्याचे आव्हान प्रशासकीय नियोजनाची कसोटी पाहणारे ठरेल. मुंबई-विदर्भाला तूर्तास दिलासा असला, तरी उर्वरित महाराष्ट्रात पाणी बचतीचे कडक पाऊल उचलणे गरजेचे आहे.

“`