
रशियाचे पहिले उपपंतप्रधान डेनिस मान्तुरोव्ह सध्या भारत दौऱ्यावर असून त्यांनी नवी दिल्ली येथे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची भेट घेतली. या भेटीत दोन्ही देशांमधील धोरणात्मक भागीदारी अधिक मजबूत करण्यावर भर देण्यात आला. रशिया आणि भारत यांच्यातील ऐतिहासिक संबंधांना नवीन उंचीवर नेण्यासाठी ही चर्चा अत्यंत महत्त्वपूर्ण मानली जात आहे. विशेषतः बदलत्या जागतिक परिस्थितीत रशियाने भारतासोबतचे आर्थिक आणि व्यापारी संबंध अधिक विस्तारण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे. या बैठकीचा मुख्य अजेंडा द्विपक्षीय व्यापार वाढवणे हा होता. रशिया आणि भारत यांच्यातील व्यापार सध्या विक्रमी स्तरावर पोहोचला आहे. डेनिस मान्तुरोव्ह आणि मोदी यांनी व्यापार संतुलन सुधारण्यासाठी विविध उपायांवर चर्चा केली. भारतासाठी रशिया हा कच्च्या तेलाचा मोठा पुरवठादार आहे. भविष्यात अणूर्जा आणि नैसर्गिक वायू क्षेत्रातील सहकार्य वाढवण्याबाबत सकारात्मक चर्चा झाली. आंतरराष्ट्रीय उत्तर-दक्षिण वाहतूक मार्गिका आणि चेन्नई-व्लादिवोस्तोक सागरी मार्ग जलदगतीने कार्यान्वित करण्यावर दोन्ही नेत्यांचे एकमत झाले. यामुळे मालवाहतुकीचा वेळ आणि खर्च मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे.
पंतप्रधान मोदींनी मेक इन इंडिया आणि आत्मनिर्भर भारत या उपक्रमांतर्गत रशियन कंपन्यांना भारतात गुंतवणूक करण्याचे आवाहन केले. संरक्षण उत्पादन, पोलाद उद्योग आणि प्रगत तंत्रज्ञान क्षेत्रात संयुक्त प्रकल्प राबवण्यावर यावेळी भर देण्यात आला. डेनिस मान्तुरोव्ह यांनी रशियातील उत्पादनांसाठी भारताला एक विश्वासार्ह बाजारपेठ आणि उत्पादक केंद्र म्हणून मान्यता दिली. दोन्ही देशांनी बँकिंग आणि पेमेंट सिस्टममधील समन्वय वाढवण्याबाबतही चर्चा केली, जेणेकरून व्यापारात येणारे अडथळे दूर होतील. या औपचारिक भेटीत केवळ व्यापारावरच नव्हे, तर जागतिक राजकारणावरही चर्चा झाली. ब्रिक्स आणि शांघाय सहकार्य संघटनेत दोन्ही देशांची भूमिका महत्त्वाची आहे. युक्रेन संघर्ष आणि मध्यपूर्वेतील तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी भारताने नेहमीच संवाद आणि मुत्सद्देगिरीचा पुरस्कार केला आहे. रशियाने भारताच्या या भूमिकेचे कौतुक केले असून, बहुध्रुवीय जगाच्या निर्मितीसाठी भारताचे सहकार्य आवश्यक असल्याचे म्हटले आहे.
उपपंतप्रधानांच्या या भेटीकडे आगामी भारत-रशिया वार्षिक शिखर परिषदेची पूर्वतयारी म्हणून पाहिले जात आहे. पंतप्रधान मोदी आणि राष्ट्राध्यक्ष पुतीन यांच्यातील भेटीपूर्वी प्रलंबित असलेले आर्थिक करार पूर्ण करणे हे डेनिस मान्तुरोव्ह यांच्या दौऱ्याचे मुख्य उद्दिष्ट होते. दोन्ही देशांमधील आंतर-शासकीय आयोगाच्या बैठकीत घेतलेल्या निर्णयांची अंमलबजावणी किती झाली, याचा आढावा यावेळी घेण्यात आला.