लेबनॉनमध्ये इस्रायलने वाढवलेल्या लष्करी कारवायांमुळे इराणने होर्मुझ सामुद्रधुनी बंद करण्याची घोषणा केली आहे. इराणच्या या निर्णयामुळे पश्चिम आशियातील राजकीय आणि लष्करी परिस्थिती कमालीची तणावपूर्ण बनली आहे. विशेष म्हणजे, अमेरिकेसोबत नुकताच झालेला युद्धविराम अस्तित्वात असतानाही इराणने हे पाऊल उचलल्याने जागतिक समुदायामध्ये चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले असून शांततेच्या प्रयत्नांना धक्का बसला आहे.
इस्रायलने लेबनॉनच्या भूभागावर अत्यंत अल्प कालावधीत शंभरहून अधिक क्षेपणास्त्रांचा वर्षाव केला आहे. या भीषण हवाई हल्ल्यांमध्ये जीवितहानी झाली असून शेकडो निरपराध नागरिक जखमी झाले आहेत. अनेक निवासी भागांचे अतोनात नुकसान झाले असून या लष्करी कारवाईचा तीव्र शब्दांत निषेध व्यक्त करत इराणने आपली समुद्री सीमा आणि जागतिक महत्त्वाची जलमार्गिका तातडीने बंद करण्याचा निर्णय अमलात आणला आहे.
होर्मुझ सामुद्रधुनी ही संपूर्ण जगासाठी अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाची तेलवाहतूक मार्गिका मानली जाते. जगातील एकूण कच्च्या तेलाच्या वाहतुकीपैकी सुमारे वीस टक्के व्यापार याच अरुंद जलमार्गातून होतो. इराणने हा मार्ग रोखल्यामुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठा साखळी पूर्णपणे विस्कळीत होण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे. याचा थेट परिणाम इंधनाचा तुटवडा निर्माण होण्यावर आणि जागतिक स्तरावर महागाई वाढण्यावर होऊ शकतो.
इराण आणि अमेरिका यांच्यात दोन आठवड्यांचा तात्पुरता शस्त्रसंधी करार झाला असला तरी, या करारामध्ये लेबनॉनमधील संघर्षाचा कोणताही उल्लेख किंवा समावेश नसल्याचे स्पष्ट झाले आहे. याच तांत्रिक मुद्द्याचा आधार घेत इस्रायलने आपली लष्करी मोहीम अधिक तीव्र केली आहे. यामुळे पश्चिम आशियातील प्रादेशिक संघर्ष आता अधिक व्यापक आणि हिंसक वळण घेण्याची शक्यता संरक्षण तज्ज्ञांकडून वर्तवली जात आहे.
या अनपेक्षित घडामोडींमुळे आंतरराष्ट्रीय राजकारणात आणि व्यापारी वर्तुळात खळबळ उडाली आहे. कच्च्या तेलाचे कडाडलेले दर, जागतिक व्यापार आणि सागरी दळणवळण यावर याचे अत्यंत दूरगामी परिणाम होण्याची चिन्हे आहेत. विविध बड्या राष्ट्रांकडून राजनैतिक स्तरावर हा तणाव कमी करण्यासाठी प्रयत्न सुरू असले, तरी सद्यस्थिती पाहता परिस्थिती अत्यंत नाजूक, गंभीर आणि अनिश्चित बनली आहे.