स्वतंत्र बातमी

राज्यातील आदिवासी बांधवांचे आर्थिक जीवनमान उंचावण्यासाठी आणि ओसाड जमिनींचा विकास करण्यासाठी बांबू लागवड हा एक उत्तम पर्याय ठरू शकतो. याच उद्देशाने नवी मुंबईचे आमदार आणि ज्येष्ठ नेते गणेश नाईक यांनी आदिवासी शेतकऱ्यांना मोठ्या प्रमाणावर बांबू लागवड करण्याचे आवाहन केले आहे. यासाठी शासन स्तरावर सात लाख रुपयांपर्यंतचे अनुदान आणि इतर आर्थिक मदतीच्या योजना उपलब्ध असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

केंद्र आणि राज्य सरकारच्या संयुक्त विद्यमाने राज्यात अटल बांबू समृद्धी योजना आणि राष्ट्रीय बांबू अभियान राबवले जात आहे. या योजनांच्या माध्यमातून महाराष्ट्र बांबू विकास महामंडळ शेतकऱ्यांना तांत्रिक आणि आर्थिक मदत पुरवत आहे. बांबू हा केवळ पर्यावरणासाठी पूरक नसून तो शाश्वत उत्पन्नाचा स्रोत आहे. एका युनिटसाठी किंवा ठराविक क्षेत्रासाठी सात लाख रुपयांपर्यंतचे अनुदान विविध टप्प्यांत दिले जाते. बांबू आधारित लघुउद्योग सुरू करण्यासाठी दहा लाख रुपयांपर्यंतचे कर्ज सहाय्य बँकांमार्फत उपलब्ध करून दिले जात आहे. केवळ बांबू लावणे पुरेसे नाही, तर त्यापासून खेळणी, फर्निचर, पत्रावळी आणि द्रोण यांसारख्या वस्तू बनवण्यासाठी प्रशिक्षण केंद्रे सुरू करण्यात आली आहेत, अशी माहिती गणेश नाईक यांनी दिली.

अनेकदा वन पट्ट्यांवरील किंवा डोंगराळ भागातील जमिनी पडून असतात. अशा ओसाड जमिनींवर बांबूची लागवड केल्यास जमिनीची धूप थांबते आणि कमी पाण्यात हे पीक फोफावते. गणेश नाईक यांनी विशेषतः आदिवासी भागातील पाड्यांवर राहणाऱ्या बांधवांना उद्देशून सांगितले की, आपल्या हक्काच्या जमिनीवर बांबूची लागवड करून स्वतःचा उद्योग उभा करावा. यामुळे स्थलांतर थांबण्यास मदत होईल. बांबूची एकदा लागवड केल्यानंतर अनेक वर्षे त्यातून उत्पादन घेता येते. कागद कारखाने, कापड उद्योग, बांधकाम क्षेत्र आणि आता तर इथेनॉल निर्मितीमध्येही बांबूचा वापर मोठ्या प्रमाणावर वाढला आहे. त्यामुळे बांबूला बाजारपेठ मिळवणे आता कठीण राहिलेले नाही. सरकारने बांबूच्या विक्रीसाठी हक्काची बाजारपेठ उपलब्ध करून देण्याचे आश्वासनही दिले आहे. बांबू हे सर्वाधिक ऑक्सिजन देणारे आणि कार्बन शोषून घेणारे पीक आहे. हवामान बदलाच्या काळात बांबू लागवड ही काळाची गरज आहे. आदिवासी बांधव हे निसर्गाचे रक्षणकर्ते आहेत, त्यांनी बांबूच्या माध्यमातून निसर्गाचे संवर्धन करावे आणि आर्थिक प्रगतीही साधावी, असेही गणेश नाईक यांनी नमूद केले आहे.